ਜਦੋਂ ਸੀਤਾ ਜੀ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਰਾਘਵ, ਅਰਥਾਤ ਰਾਮ, ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਾ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੇ ਘਰ ਲੈ ਜਾਈ ਗਈ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਉਹ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਕਹਿਣ ਲੱਗ ਪਈ, "ਹੇ ਰਾਘਵ! ਜਦੋਂ ਉਹ (ਮਾਤਾ) ਜਾਣ ਲੈਣਗੀਆਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹੋ ਅਤੇ ਮੈਂ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੇ ਘਰ ਚਲੀ ਗਈ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਟੁੱਟੇ ਦਿਲ ਨਾਲ ਜ਼ਿੰਦਾਂ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਣਗੀਆਂ। ਮੇਰੇ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਜੋ ਲਾਇਕ ਨਹੀਂ, ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਰਾਮ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਲੰਘਿਆ, ਉਹ ਗੋਦੀ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਾਂਗ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਮੈਂ, ਜੋ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਮੋਹ ਵੱਸ ਵਿਆਹੀ ਸੀ, ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੀ ਨਾਕ ਕਟਾ ਬੈਠੀ ਹਾਂ; ਰਾਮ ਵਰਗੇ ਮਹਾਨ ਪਤੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੋ ਕੇ ਮੈਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਕਾਰਣ ਬਣੀ ਹਾਂ।" "ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਦਾਨ ਜਾਂ ਉੱਤਮ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪਾਈ ਹੋਵੇਗੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਅੱਜ ਮੈਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਮਹਿਮਾਨ (ਰਾਮ) ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੋ ਕੇ ਦੁੱਖ ਸਹਿ ਰਹੀ ਹਾਂ। ਹੇ ਰਾਵਣ! ਮੈਨੂੰ ਜਲਦੀ ਰਾਮ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਮਾਰ ਦੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਮਿਲ ਜਾਣ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਪਰਮ ਕਲਿਆਣ ਮਿਲ ਜਾਵੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਨੈਣਾਂ ਵਾਲੀ ਸੀਤਾ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਤੜਪ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦਾ ਸਿਰ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਧੀਆ ਧਨੁਸ਼ ਵੇਖ ਰਹੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਸੀਤਾ ਇਉਂ ਵਿਲਾਪ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਇੱਕ ਰਾਖਸ਼ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਖੜਾ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਕਿਹਾ, "ਵਿਜੈ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰ!" ਅਤੇ ਰਾਵਣ ਦੀ ਮਿਹਰ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਫੌਜ ਦਾ ਸੈਨਾਪਤੀ ਪ੍ਰਹਸਤ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਪ੍ਰਹਸਤ ਸਾਰੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਹੈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਉਹ ਤੁਹਾਡੀ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਹੈ। ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ! ਕੋਈ ਅਹੰ ਕਾਰਜ ਹੈ, ਜੋ ਰਾਜਾ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ ਅਤੇ ਧੀਰਜ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ; ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਦਿਓ।" ਰਾਖਸ਼ ਦੇ ਇਹ ਬਾਤ ਸੁਣ ਕੇ, ਦਸ-ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ ਰਾਵਣ ਅਸ਼ੋਕ ਵਾਟਿਕਾ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਕੋਲ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਕੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਕਾਰਜਾਂ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ, ਰਾਮ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਸਭ ਸਲਾਹਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸਭ ਵਿਵਸਥਾ ਕਰਕੇ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਰਾਵਣ ਉੱਥੋਂ ਚਲਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਿਰ ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਧਨੁਸ਼ ਅਚਾਨਕ ਅੰਤर्धਾਨ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ, ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਆਪਣੇ ਭਿਆਨਕ ਮੰਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ ਰਾਮ ਬਾਰੇ ਅਗਲਾ ਕਦਮ ਵਿਚਾਰਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਰਾਵਣ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨੇੜਲੇ ਸੈਨਾਪਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸੱਜਣਾਂ ਨੂੰ, ਮੌਤ ਵਰਗੀਆਂ ਤਿੱਖੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ, "ਜਲਦੀ, ਕੋਨੇ ਵਿੱਚੋਂ ਜੰਗੀ ਢੋਲ ਦੀ ਉੱਚੀ ਤੇ ਸਾਫ਼ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਘੁੰਘਾੜੀ ਮਾਰੋ, ਸਾਰੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰੋ; ਕਾਰਨ ਦੱਸਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।" ਉਸ ਦਾ ਹੁਕਮ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੂਤਾਂ ਨੇ "ਜਿਵੇਂ ਆਦੇਸ਼" ਕਹਿ ਕੇ, ਤੁਰੰਤ ਮਹਾਨ ਫੌਜ ਇਕੱਠੀ ਕਰ ਲਈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਜੰਗ ਲਈ ਉਤਾਵਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਆ ਕੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਫੌਜ ਇਕੱਠੀ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਹੁਣ, ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਯੁੱਧ ਕਾਂਡ ਦੇ ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਚਿਤ ਤੈਂਤੀਵੇਂ ਸਰਗ ਨੂੰ ਸੁਣੋ। ਜਦੋਂ ਸੀਤਾ ਭਟਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਇੱਕ ਰਾਖਸ਼ਣੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸਰਮਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਪਿਆਰੀ ਅਤੇ ਭਗਤ ਸੀ, ਆਪਣੀ ਮਿੱਤਰ ਵਾਂਗ ਮਿਲਿਆ। ਸਰਮਾ, ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਵਾਲੀ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਲੋਂ ਧੋਖਾ ਖਾ ਕੇ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਸੀ, ਢਾਢਸ ਦੇਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਉੱਥੇ, ਸਰਮਾ, ਜੋ ਦਇਆਵਾਨ ਅਤੇ ਪੱਕੀਆਂ ਨੇਮਾਂ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਸੀਤਾ ਦੀ ਮਿੱਤਰ ਬਣ ਗਈ ਸੀ; ਸੀਤਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੇਠ ਸੀ ਅਤੇ ਰਾਵਣ ਵਲੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸੀਤਾ ਦੀ ਰਖਵਾਲੀ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਮਿੱਤਰ ਸਰਮਾ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਹੋਸ਼ ਗਵਾ ਬੈਠੀ ਸੀ, ਪਿੱਠ ਮੁੜ ਕੇ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗੀ ਹੋਈ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗੀ ਘੋੜੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਗਤ ਮਿੱਤਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰੀਤਿਅਨੁਸਾਰ ਢਾਢਸ ਦਿੱਤਾ, "ਹੌਸਲਾ ਰੱਖ, ਵੈਦੇਹੀ! ਮਨ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਆਉਣ ਦੇ; ਜੋ ਕੁਝ ਰਾਵਣ ਨੇ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, ਜਾਂ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਨਿਸਚਿਤ ਕੀਤਾ—" "ਮਿੱਤਰਤਾ ਵੱਸ, ਡਰਪੋਕੀਏ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਲੁਕ ਕੇ, ਰਾਵਣ ਦਾ ਡਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਤੇਰੇ ਲਈ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਨੈਣਾਂ ਵਾਲੀਏ, ਮੈਨੂੰ ਰਾਵਣ ਤੋਂ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ। ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਕਿਹੜਾ ਕਾਰਜ ਵਧੇਰੇ ਉਤਾਵਲਾ ਕਰਕੇ ਨਿਕਲਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਗਿਆ, ਮੈਂ ਮੈਥਿਲੀ, ਇਹ ਸਭ ਜਾਣਦੀ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਆਪ ਗਈ ਸੀ।" "ਰਾਮ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਹਮਲਾ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ; ਅਤੇ ਉਸ ਮਨੁੱਖ-ਸ਼ਰਦੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਵੀ ਉਚਿਤ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਾਰਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਰਾਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੇਠ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੇਵਤਾ ਵੱਲੋਂ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਉਹ ਲੰਬੇ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਛਾਤੀ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਂ ਬਲਸ਼ਾਲੀ, ਯੁੱਧ ਲਈ ਤਿਆਰ ਧਨੁਰਧਾਰੀ, ਧਰਮਾਤਮਾ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਉਹ ਵੀਰ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਮੇਤ, ਉੱਚ ਕੁਲ ਦਾ, ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ। ਉਹ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਦਲਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਅਪਾਰ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲਾ, ਉੱਜਵਲ ਰਾਘਵ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਸੰਘਾਰਕ, ਹੇ ਸੀਤੇ! ਉਹ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਾਰੇ ਗਏ।" "ਇਹ ਸਭ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਹੋਇਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਵਣ ਨੇ, ਜੋ ਮਾਇਆ ਦਾ ਮਾਹਰ ਹੈ, ਤੈਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦੇਣ ਲਈ ਨੀਚ ਮਾਇਆ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਆਪਣਾ ਦੁੱਖ ਛੱਡ ਦੇ; ਤੇਰੀ ਸਾਰੀ ਭਲਾਈ ਆ ਗਈ ਹੈ। ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ, ਤੇਰਾ ਸੁਖ ਯਕੀਨਨ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਤੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਰਾਮ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ—ਸੁਣ।" "ਰਾਮ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਸਮੇਤ, ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਦੱਖਣੀ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਡੇਰਾ ਲਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਕਾਕੁਤਥ ਰਾਮ ਨੂੰ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰ ਚੁੱਕਾ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਮੇਤ, ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਫੌਜ ਨਾਲ ਖੜਾ ਵੇਖਿਆ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੇਜ਼ ਰਫ਼ਤਾਰ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਭੇਜਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਲਿਆਏ ਹਨ ਕਿ ਰਾਘਵ ਪਾਰ ਲੰਘ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।" "ਇਹ ਸੁਣਕੇ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਨੈਣਾਂ ਵਾਲੀ, ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਰਾਵਣ ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।" ਐਸਾ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਖਸ਼ਣੀ ਸਰਮਾ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਨੇ ਫੌਜ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਤਿਆਰੀ ਦੀ ਡਰਾਉਣੀ ਧੁਨੀ ਸੁਣੀ। ਜਦੋਂ ਜੰਗੀ ਢੋਲ ਦੀ ਬੜੀ ਗੜਗੜਾਹਟ, ਬਿਜਲੀ ਵਰਗਾ ਗੂੰਜਦਾ ਸ਼ੋਰ ਸੁਣਿਆ, ਤਾਂ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਵਾਲੀ ਸਰਮਾ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਡਰਪੋਕੀਏ, ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਜੰਗੀ ਢੋਲ ਹੈ, ਜੋ ਲੜਾਈ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ; ਇਸ ਦੀ ਡੂੰਘੀ ਧੁਨ ਸੁਣ, ਜੋ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਗੜਗੜਾਹਟ ਵਰਗੀ ਹੈ।" "ਮੱਤ ਵਾਲੇ ਹਾਥੀ ਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਲਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਰਥ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਜੋਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਯੋਧੇ, ਭਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਲੈਸ, ਘੋੜਿਆਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਦਿਸ ਰਹੇ ਹਨ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੀਤਾ ਦਾ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਸਰਮਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੱਚਾਈ ਦੱਸ ਕੇ ਢਾਢਸ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਰਾਵਣ ਦੀ ਫੌਜ ਜੰਗ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਣ ਲੱਗੀ।