ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕੁਸ਼ਾ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕੁਸ਼ਨਾਭਾ ਸੀ, ਜੋ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਅਤਿ ਧਰਮਵਾਨ ਸੀ। ਕੁਸ਼ਨਾਭਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਗਾਧੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਯਸ਼ਪਤੀ ਹਰ ਪਾਸੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ। ਗਾਧੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਸੀ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਸੀ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ, ਵੱਡੇ ਬਲ ਤੇ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਰਾਜ ਕਰਦੇ ਹੋਏ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਰਾਜਾ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਇਕੱਠੀ ਕਰਕੇ, ਫੌਜੀ ਟੋਲੀ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਲੱਗਾ। ਉਹ ਸ਼ਹਿਰਾਂ, ਰਾਜਿਆਂ, ਦਰਿਆਵਾਂ, ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੋਇਆ, ਵਿਭਿੰਨ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦਾ, ਆਖਰਕਾਰ ਇੱਕ ਆਸ਼ਰਮ 'ਤੇ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਇਹ ਆਸ਼ਰਮ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਫੁੱਲਦਾਰ ਬੇਲਾਂ ਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਸਿਧ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਤੇ ਦੇਵ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਦੇਵ, ਦਾਨਵ, ਗੰਧਰਵ, ਅਤੇ ਕਿੰਨਰ ਵੀ ਆਉਂਦੇ-ਜਾਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ, ਆਸ਼ਰਮ ਸ਼ਾਂਤ ਸੀ ਅਤੇ ਅਨੇਕਾਂ ਮ੍ਰਿਗਾਂ (ਹਿਰਣ) ਦੀ ਹਾਜਰੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ। ਦੋਵਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵੀ ਉਥੇ ਵੱਸਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਆਸ਼ਰਮ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਭਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਦੇਵਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਉਥੇ ਹਾਜਰ ਰਹਿੰਦੇ, ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਤਪਸਵੀ, ਜੋ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਤਪ ਕਰਦੇ, ਉਥੇ ਵੱਸਦੇ। ਆਸ਼ਰਮ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦੇ, ਕੁਝ ਕੇਵਲ ਪਾਣੀ 'ਤੇ ਜੀਵਨ-ਯਾਪਨ ਕਰਦੇ, ਕੁਝ ਹਵਾ 'ਤੇ, ਕੁਝ ਕੇਵਲ ਪਤਝੜ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ 'ਤੇ। ਕੁਝ ਰਿਸ਼ੀ ਕੇਵਲ ਫਲ ਤੇ ਜੜਾਂ ਖਾਂਦੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ 'ਤੇ ਸੰਯਮ ਰਖਦੇ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਦੋਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਜਿੱਤ ਪਾ ਲੈਂਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਵਾਲਖਿਲਿਆ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਜਪ ਤੇ ਯਜਨ 'ਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ। ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਵੈਖਾਨਸ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੀ ਵੱਸਦੇ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਜੋ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਅਜੇਤ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ, ਨੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦਾ ਸੀ। ਹੁਣ, ਵੈਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਬਾਲ ਕਾਂਡ ਦੀ ਬਾਵਨਵੀਂ ਸਰਗਾ ਸੁਣੋ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਸਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਵਸੀਸ਼ਠ, ਜੋ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੀ, ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ 'ਸਵਾਗਤ ਹੈ' ਕਿਹਾ ਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਬੈਠਣ ਲਈ ਅਸਥਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨਵਾਨ ਸੀ, ਬੈਠ ਗਿਆ, ਤਦ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਰਿਵਾਜ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਫਲ ਤੇ ਜੜਾਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ। ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲੀ ਮਹਿਮਾਨਦਾਰੀ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਤਪਸਵੀਆਂ, ਅੱਗਾਂ, ਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਖੇਰੀ ਪੁੱਛੀ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੂੰ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਸੁਖ-ਸਾਂਤਿ ਵਾਲੇ ਬਚਨ ਆਮ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀਆਂ ਛਾਂ 'ਚ ਕਹੇ। ਵਸੀਸ਼ਠ, ਜੋ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਜੋ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬੈਠਾ ਸੀ ਤੇ ਵੱਡਾ ਤਪ ਕਰ ਚੁਕਾ ਸੀ, ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ—"ਰਾਜਾ ਜੀ, ਸਭ ਕੁਝ ਠੀਕ ਹੈ? ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਧਰਮ ਰਾਹੀਂ ਖੁਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਤਕਾਰੀ ਰਾਜਾ ਵਾਂਗ ਰਾਜ ਕਰਦੇ ਹੋ?" "ਕੀ ਤੁਹਾਡੇ ਨੌਕਰ ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ 'ਚ ਹਨ? ਕੀ ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਆਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ? ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਹੈ, ਵੈਰੀ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ?" "ਮਾਨਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸ਼ੇਰ, ਨਿਸ਼ਪਾਪ, ਕੀ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਫੌਜਾਂ, ਖਜਾਨਾ, ਦੋਸਤ, ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਪੋਤੇ ਸਭ ਠੀਕ ਹਨ?" ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਹਰ ਪਾਸੇ ਸਭ ਕੁਝ ਠੀਕ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਸੀ, ਨੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੂੰ, ਜੋ ਨਮਰਤਾ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਬਚਨ ਕਹੇ। ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਧਰਮਕ ਬਚਨ-ਬਾਤ 'ਚ ਬਿਤਾਇਆ ਤੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੀ ਸੰਗਤ 'ਚ ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਲਿਆ। ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਆਖਰੀ ਹਿੱਸੇ 'ਚ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ, ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਰਾਮ ਨੂੰ, ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ—"ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਦੀ ਮਹਿਮਾਨਦਾਰੀ ਕਰਾਂ; ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਜੋ ਯੋਗ ਹੈ, ਉਹ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ।" "ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਆਦਰ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ; ਤੁਸੀਂ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹੋ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਆਦਰ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ।" ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਆਦਰ ਦੀ ਬੇਨਤੀ 'ਤੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ—"ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਸਵਾਗਤ ਬਚਨ ਕਹੇ, ਉਹੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕਾਫੀ ਹੈ।" "ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਜੀ, ਜੋ ਕੁਝ ਫਲ ਤੇ ਜੜਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਆਸ਼ਰਮ 'ਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਪੈਰ ਧੋਣ ਤੇ ਪੀਣ ਲਈ ਪਾਣੀ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਦਰਸ਼ਨ—" "ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਮਹਾਨ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਯੋਗ ਆਦਰ ਪਾ ਲਿਆ ਹੈ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਹੁਣ ਵਿਦਾ ਹੋਵਾਂਗਾ—ਮੈਨੂੰ ਮਿਤ੍ਰਤਾ ਭਰੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਦੇਖੋ।" ਜਦ ਰਾਜਾ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ, ਵਸੀਸ਼ਠ, ਜੋ ਧਰਮਵਾਨ ਅਤੇ ਉੱਚ ਚਿੱਤ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਨੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਆਦਰ-ਮਹਿਮਾਨਦਾਰੀ ਲਈ ਆਮੰਤਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਗਾਧੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੂੰ ਕਿਹਾ—"ਜਿਵੇਂ venerable one ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਜੀ।" ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਵਸੀਸ਼ਠ, ਜੋ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੀ, ਨੇ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਕਲਮਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ, ਜੋ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਸੀ। "ਆ ਜਾ, ਆ ਜਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ, ਸ਼ਬਲਾ, ਮੇਰੇ ਬਚਨ ਸੁਣ। ਮੈਂ ਨਿਸਚੈ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਰਾਜਾ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭੋਜਨ ਤੇ ਆਦਰ ਦਿਆਂ—ਇਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰ।" "ਹਰ ਇੱਕ ਲਈ, ਉਹ ਜੋ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਛੇ ਰਸਾਂ ਤੇ ਪੂਰੇ ਆਦਰ ਨਾਲ, ਸਭ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਵਰਸਾ ਦੇ, ਕਾਮਧੇਨੂ।" "ਸ਼ਬਲਾ, ਤੁਰੰਤ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਭੋਜਨ ਤਿਆਰ ਕਰ—ਠੋਸ, ਦ੍ਰਵ, ਚਟਣ ਵਾਲਾ, ਚੁਸਣ ਵਾਲਾ—ਰਸ, ਅਨਾਜ, ਤੇ ਪੀਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ।" ਹੁਣ, ਵੈਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਬਾਲ ਕਾਂਡ ਦੀ ਤਿਰਪਨਵੀਂ ਸਰਗਾ ਸੁਣੋ। ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਹੁਕਮ 'ਤੇ, ਸ਼ਬਲਾ, ਜੋ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਸੀ, ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਉਹ-ਉਹ ਵਸਤੂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਗਈ, ਜੋ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਚੀਨੀ, ਸ਼ਹਿਦ, ਭੁੰਨੇ ਹੋਏ ਅਨਾਜ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਦਿਰਾ ਤੇ ਸ਼ਰਾਬ, ਮਹਿੰਗੇ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥ, ਅਤੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭੋਜਨ—ਸਧਾਰਨ ਤੇ ਵਿਲੱਖਣ—ਤਿਆਰ ਕਰਦੀ ਗਈ। ਉਥੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਗਰਮ ਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੱਕੇ ਚਾਵਲਾਂ ਦੇ ਢੇਰ, ਸੁਆਦਲੇ ਵਿਆੰਜਨ, ਸੂਪ ਤੇ ਦਹੀਂ ਦੀ ਭਰਪੂਰਤਾ ਆ ਗਈ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਸਾਂ ਤੇ ਸੁਆਦਾਂ ਵਾਲਾ ਭੋਜਨ, ਮਿਠਾਈਆਂ, ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਠੱਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗੁੜ ਵਾਲੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਵੀ ਉਥੇ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਫੌਜ ਦੀ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਆਦਰ-ਮਹਿਮਾਨਦਾਰੀ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਆਸ਼ਰਮ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ, ਭਰਪੂਰਤਾ, ਅਤੇ ਅਤਿਥਿ-ਸਤਕਾਰ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕ ਸੀ।