ਰਾਵਣ, ਦਸ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲਾ ਰਾਖਸ਼ਸ, ਆਪਣੇ ਨੇੜੇ ਖੜੇ ਮਹੋਦਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਫ਼ੌਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਸੂਸਾਂ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਲਿਆਓ।" ਮਹੋਦਰ ਨੇ ਹੁਕਮ ਮਿਲਦੇ ਹੀ, ਜਾਸੂਸਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ। ਰਾਜਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਤੇ, ਜਾਸੂਸ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਏ ਅਤੇ ਰਾਵਣ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ, ਉਸ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦੀ ਦुआ ਕੀਤੀ। ਰਾਵਣ, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ, ਉਹਨਾਂ ਨਿਭੇ, ਬਹਾਦਰ, ਅਟਲ ਅਤੇ ਨਿਡਰ ਜਾਸੂਸਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੋਂ ਜਾਓ ਅਤੇ ਰਾਮ ਦੇ ਮਨਸੂਬਿਆਂ ਨੂੰ ਜਾਣੋ, ਉਹ ਲੋਕ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸਲਾਹ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰੋ। ਪਤਾ ਕਰੋ ਕਿ ਰਾਮ ਕਿਵੇਂ ਸੁੱਦਾ ਹੈ, ਕਿਵੇਂ ਜਾਗਦਾ ਹੈ, ਅੱਜ ਉਹ ਕੀ ਕਰੇਗਾ; ਹਰ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣੋ ਅਤੇ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ ਕੁਝ ਵੀ ਨਾ ਛੱਡੋ।" ਰਾਵਣ ਸਮਝਾਉਂਦਾ ਹੈ, "ਜਦੋਂ ਦੁਸ਼ਮਣ ਜਾਸੂਸਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਚਤੁਰ ਰਾਜੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਹਰਾਉਂਦੇ ਹਨ।" ਜਾਸੂਸਾਂ ਨੇ "ਜਿਵੇਂ ਹੁਕਮ" ਆਖ ਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰਾਵਣ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ, ਇਕ ਬਾਘ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਰਾਵਣ ਦੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਘੁੰਮੇ। ਫਿਰ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਰਾਵਣ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਕੇ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਖਸ਼ਮਣ ਦੇ ਕੋਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਹ ਸੁਵੇਲਾ ਪਹਾੜ ਦੇ ਨੇੜੇ ਲੁਕ ਕੇ, ਰਾਮ, ਲਖਸ਼ਮਣ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਅਤੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਡਰ ਨਾਲ ਘਬਰਾਏ; ਪਰ ਧਰਮਾਤਮਾ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ। ਵਿਭੀਸ਼ਣ, ਜਿੱਥੇ ਉਪਸਥਿਤ ਸੀ, ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ; ਇੱਕ ਰਾਖਸ਼ਸ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਮੰਦ ਹੈ।" ਪਰ ਰਾਮ ਨੇ, ਬਾਂਦਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮਾਰਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ; ਦਯਾ ਕਰਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਦੂਜੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਛੁਟਕਾਰਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਜਾਸੂਸ, ਵਾਨਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੀੜਤ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭੱਜਦੇ, ਦੁਬਾਰਾ ਲੰਕਾ ਵਾਪਸ ਆਏ, ਹਾਫ਼ੀ ਅਤੇ ਹੈਰਾਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਲੰਕਾ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੂੰ ਜਾਸੂਸਾਂ ਨੇ ਸਮਚਾਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਰਾਮ ਆਪਣੀ ਅਟਲ ਫੌਜ ਸਮੇਤ ਸੁਵੇਲਾ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਡੇਰਾ ਲਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਜਦ ਰਾਵਣ ਨੇ ਜਾਸੂਸਾਂ ਤੋਂ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਮ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਥੋੜ੍ਹਾ ਚਿੰਤਿਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਸ਼ਾਰਦੂਲ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਆਖਦਾ, "ਤੇਰਾ ਰੂਪ ਠੀਕ ਨਹੀਂ, ਤੂੰ ਉਦਾਸ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਰਾਤ ਦਾ ਵਾਸੀ; ਕਿਤੇ ਤੂੰ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਹੱਥੀਂ ਫੜਿਆ ਤਾਂ ਨਹੀਂ?" ਰਾਵਣ ਦੇ ਹੁਕਮ 'ਤੇ, ਸ਼ਾਰਦੂਲ, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਵਿਚ ਬਾਘ ਸਮਾਨ, ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਕੰਬਦਿਆਂ, ਡਰ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ: "ਰਾਜਾ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੂੰ ਭਟਕਾਇਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ; ਉਹ ਬਹਾਦਰ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹਨ ਅਤੇ ਰਾਘਵ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨਾ ਵੀ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ; ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ। ਰਸਤਾ ਚਾਰ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਪਹਾੜ-ਸਮਾਨ ਵਾਨਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਮੈਂ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਜਾਂਚ-ਪੜਤਾਲ ਕੀਤੀ।" "ਮੈਨੂੰ ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਗੋਡਿਆਂ, ਮੁੱਕਿਆਂ, ਦੰਦਾਂ ਅਤੇ ਹਥੇਲੀਆਂ ਨਾਲ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ, ਅਤੇ ਫੌਜ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮੈਨੂੰ ਘਸੀਟਿਆ। ਹਰ ਪਾਸੇ ਘਸੀਟ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਰਾਮ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਲਿਆਇਆ ਗਿਆ, ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਖੂਨ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਕਮਜ਼ੋਰ, ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਡੋਲ ਰਹੀਆਂ। ਵਾਨਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮਾਰਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ, ਮੈਂ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ; ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ, ਰਾਘਵ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਬਖ਼ਸ਼ ਦਿੱਤਾ, ਆਖਿਆ, 'ਇਸ ਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰੋ।'" "ਇੱਥੇ ਰਾਮ, ਹਥਿਆਰਬੰਦ, ਲੰਕਾ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਖੜਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਮਹਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਹਾੜਾਂ ਅਤੇ ਚਟਾਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੱਤਾ। ਗਰੁੜ ਆਕ੍ਰਿਤੀ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਚਾਰ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਵਾਨਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਮ, ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਹੁਣ ਲੰਕਾ ਵੱਲ ਸਿੱਧਾ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। rampart (ਕਿਲੇ) 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਤੁਰੰਤ ਇੱਕ ਚੀਜ਼ ਚੁਣੋ: ਜਾਂ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿਉ, ਜਾਂ ਯੁੱਧ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਓ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਵਣ, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ, ਸ਼ਾਰਦੂਲ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਸ਼ਬਦ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਜੇਕਰ ਦੇਵ, ਗੰਧਰਵ, ਅਤੇ ਦਾਨਵ ਵੀ ਮੇਰੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਲੜਨ, ਮੈਂ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਾਂਗਾ, ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ ਵੀ ਨਹੀਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਵਣ ਫਿਰ ਪੁੱਛਦਾ, "ਤੂੰ ਫੌਜ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਹੈ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੌਣ ਕੌਣ ਮਹਾਂਵੀਰ ਹਨ?" "ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਮਕ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਹਨ, ਦਯਾਲੂ; ਕੌਣ ਉਹ ਵਾਨਰ ਹਨ, ਜੋ ਰੋਕੇ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੇ? ਉਹ ਕਿਹੜਿਆਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ-ਪੌਤਰੇ ਹਨ? ਸੱਚ ਦੱਸ, ਰਾਖਸ਼ਸ।" "ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਤਾਕਤਾਂ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ ਜਾਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਾਂਗਾ। ਯੁੱਧ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੀ ਜਾਣੇ।" ਰਾਵਣ ਦੇ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ, ਸ਼ਾਰਦੂਲ, ਵਧੀਆ ਜਾਸੂਸ, ਰਾਵਣ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਆਖਦਾ ਹੈ: "ਇੱਥੇ ਅਰਕ ਅਤੇ ਰਾਜਸਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਜੇਤ ਹੈ; ਅਤੇ ਜਾਮਬਵਾਨ, ਗਦਗਦਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ। ਹੋਰ ਇੱਕ ਗਦਗਦਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁ ਦੇ ਗੁਰੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਇੱਕਲੇ ਹੀ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕੀਤਾ।" "ਇੱਥੇ ਸੁਸ਼ੇਣਾ ਹੈ, ਧਰਮ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਧਰਮਾਤਮਾ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ; ਅਤੇ ਦਧਿਮੁਖ, ਸੋਮਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਨਰਮ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲਾ ਵਾਨਰ।" "ਇੱਥੇ ਸੁਮੁਖ ਅਤੇ ਦੁਰਮੁਖ ਹਨ, ਤੇਜ਼-ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਵਾਨਰ ਵੇਗਦਰਸ਼ੀ; ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੌਤ ਨੂੰ ਸਵੈ-ਭੂ ਨੇ ਵਾਨਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਹੈ।" "ਇੱਥੇ ਨੀਲਾ ਹੈ, ਫੌਜ ਦਾ ਸੂਬੇਦਾਰ, ਅੱਗ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ; ਅਤੇ ਹਨੁਮਾਨ, ਹਵਾ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ।" "ਇੱਥੇ ਅੰਗਦ ਹੈ, ਅਜੇਤ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਨੌਜਵਾਨ, ਇੰਦਰ ਦਾ ਪੌਤਰਾ; ਅਤੇ ਮੈੰਡਾ ਤੇ ਦਿਵਿਦਾ, ਅਸ਼ਵਿਨ ਦੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪੁੱਤਰ।" "ਫਿਰ, ਵੈਵਸਵਤ ਦੇ ਪੰਜ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਜੋ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਮੌਤ ਵਾਂਗ ਡਰਾਉਣੇ: ਗਜਾ, ਗਵਕਸ਼, ਗਵਯਾ, ਸ਼ਰਭਾ ਅਤੇ ਗੰਧਮਾਦਨ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਾਸੂਸਾਂ ਨੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਰਾਮ ਦੀ ਫੌਜ ਅਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਮਹਾਂਵੀਰਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ, ਤੇ ਲੰਕਾ 'ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸੰਕਟ ਦੀ ਪੂਰੀ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ।