ਰਾਵਣ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੁਕ ਅਤੇ ਸ਼ਰਣਾ ਨੀਵੇਂ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਡਰੇ ਹੋਏ ਖੜੇ ਸਨ। ਰਾਵਣ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ, ਆਵਾਜ਼ ਕੰਪਦੀ ਹੋਈ, ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ, "ਮੰਤਰੀਆਂ ਜਾਂ ਨੌਕਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਾਪਸੰਦ ਗੱਲਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਕਹਿਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਹੋਣ। ਤੁਸੀਂ ਜੰਗ ਲਈ ਆਏ ਵੈਰੀਆਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਪਰ ਗਲਤ ਸਮੇਂ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ। ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂਆਂ, ਵੱਡਿਆਂ ਅਤੇ ਉਪਦੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਤਾਂ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਰਾਜਧਰਮ ਦੀ ਅਸਲ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਪਾਈ। ਜੇਕਰ ਪੜ੍ਹਿਆ ਵੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਅਸਲ ਮਤਲਬ ਨਹੀਂ ਸਮਝਿਆ; ਅਗਿਆਨਤਾ ਦਾ ਭਾਰ ਚੁੱਕ ਰਹੇ ਹੋ। ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਸੀਬ ਉੱਤੇ ਅਫ਼ਸੋਸ ਹੈ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਅਜੇਹੇ ਮੂਰਖ ਮੰਤਰੀ ਮਿਲੇ।" ਉਹ ਅੱਗੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, "ਕੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੌਤ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ ਜੋ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇੰਝ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋ? ਮੇਰਾ ਹੁਕਮ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ, ਤੁਹਾਡੀ ਜੀਭ ਚੰਗੀਆਂ ਜਾਂ ਮਾੜੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜ ਕੇ ਵੀ ਖੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜੋ ਰਾਜਦੰਡ ਨਾਲ ਸਜ਼ਾ ਪਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦੋਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਬਚਦੇ। ਮੈਂ ਤਾ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਛਲੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਕਰਕੇ ਹੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੁਹਾਡੀ ਜਾਨ ਲੈ ਲੈਂਦਾ। ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਮਰੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਅਕ੍ਰਿਤਘਣ ਹੋ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਮਿਹਰ ਤੋਂ ਮੁੱਖ ਮੋੜ ਲਿਆ। ਚਲੇ ਜਾਓ, ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਓ!" ਇਹ ਸੁਣਕੇ, ਸ਼ੁਕ ਤੇ ਸ਼ਰਣਾ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਵੱਲ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਲਜਜਤ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਗਏ ਅਤੇ ਰਾਵਣ ਦੀ ਜੈਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਚਲੇ ਗਏ। ਫਿਰ ਦਸ-ਸਿਰ ਵਾਲੇ ਰਾਵਣ ਨੇ ਨੇੜੇ ਖੜੇ ਮਹੋਦਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਜਲਦੀ ਜਾ ਕੇ ਗੁਪਤਚਰ ਲਿਆ ਕੇ ਆ।" ਮਹੋਦਰ ਨੇ ਹੁਕਮ ਮਿਲਦੇ ਹੀ, ਤੁਰੰਤ ਗੁਪਤਚਰਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਲਿਆ। ਗੁਪਤਚਰ ਰਾਵਣ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ। ਰਾਵਣ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਫ਼ਾਦਾਰ, ਬਹਾਦਰ ਤੇ ਨਿਡਰ ਗੁਪਤਚਰਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਜਾ ਕੇ ਰਾਮ ਦੇ ਇਰਾਦਿਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰੋ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜਾਂ ਕੇ ਪਤਾ ਲਗਾਓ ਕਿ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਸੁੱਦਾ ਹੈ, ਕਿਵੇਂ ਜਾਗਦਾ ਹੈ, ਅੱਜ ਕੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ—ਹਰ ਗੱਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਤਾ ਲਿਆ ਕੇ ਆਓ।" ਉਹ ਅੱਗੇ ਸਮਝਾਉਂਦਾ ਹੈ, "ਜਦੋਂ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀ ਖੋਜ ਗੁਪਤਚਰ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਮਝਦਾਰ ਰਾਜੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਜੰਗ ਵਿਚ ਜਿੱਤ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" ਗੁਪਤਚਰਾਂ ਨੇ "ਜਿਵੇਂ ਹੁਕਮ" ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਵਣ ਦੀ ਆਦਰ ਕਰੀ, ਇੱਕ ਚੀਤੇ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਪਾਸ, ਸੁਵੇਲ ਪਹਾੜ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਜਿੱਥੇ ਸੁਗਰੀਵ ਤੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਵੀ ਸਨ, ਛੁਪ ਕੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰਾਮ ਦੀ ਫੌਜ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ, ਤਾਂ ਡਰ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਘਬਰਾਹਟ ਹੋ ਗਈ। ਪਰ ਧਰਮਾਤਮਾ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰ ਲਈ। ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ, ਜੋ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਗੁਪਤਚਰ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ ਤੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਮੰਦਬੁਧਿ ਹੈ।" ਉਸ ਨੂੰ ਬਾਂਦਰਾਂ ਨੇ ਮਾਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਰਾਮ ਨੇ ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਬਾਕੀ ਗੁਪਤਚਰ ਵੀ ਬਾਂਦਰਾਂ ਵਲੋਂ ਤੰਗ ਆ ਕੇ, ਹੱਫਦੇ ਤੇ ਹੱਕੇ-ਬੱਕੇ ਹੋਏ, ਵਾਪਸ ਲੰਕਾ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਉਹ ਗੁਪਤਚਰ ਵਾਪਸ ਆਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਰਾਮ ਆਪਣੀ ਅਟੱਲ ਫੌਜ ਨਾਲ ਸੁਵੇਲ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਡੇਰਾ ਲਗਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਣਕੇ, ਰਾਵਣ ਕੁਝ ਚਿੰਤਤ ਹੋਇਆ ਤੇ ਸ਼ਾਰਦੂਲ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਤੇਰਾ ਚਿਹਰਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ, ਤੂੰ ਉਦਾਸ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈਂ। ਕਿਤੇ ਤੂੰ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਹੱਥ ਨਹੀਂ ਆ ਗਿਆ?" ਸ਼ਾਰਦੂਲ ਨੇ ਡਰਦੇ ਹੋਏ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਕਿਹਾ, "ਰਾਜਨ, ਇਹ ਵਾਨਰ ਸਿਰਫ਼ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਬੜੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹਨ ਤੇ ਰਾਘਵ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੇਠ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਅਸੰਭਵ ਹੈ; ਹਰ ਪਾਸੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਰਗੇ ਵਾਨਰ ਰੱਖਵਾਲੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਦ ਮੈਂ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਵੜਿਆ, ਮੈਨੂੰ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨੇ ਫੜ ਲਿਆ ਤੇ ਬੜੀ ਜਾਂਚ ਪੜਤਾਲ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਮੈਨੂੰ ਬਾਂਦਰਾਂ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਗੁੱਤੇ, ਮੋਢੇ, ਦੰਦ ਤੇ ਹਥੇਲੀਆਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ, ਤੇ ਫੌਜ ਵਿਚ ਹਰ ਪਾਸੇ ਘਸੀਟਿਆ। ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਲਹੂ-ਲੁਹਾਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਮੈਂ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸੀ। ਮੈਂ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਰਾਘਵ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਇਸ ਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰੋ,' ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।" "ਹੁਣ ਰਾਮ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜ ਕੇ, ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਹਾੜਾਂ ਤੇ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਪਾਰ ਕਰ, ਲੰਕਾ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਹੈ। ਉਹ ਗਰੁੜ-ਵਿਊਹ ਬਣਾਕੇ, ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਲੰਕਾ ਵੱਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਕਿਲ੍ਹੇ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ, ਤੁਰੰਤ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਲਓ—ਜਾਂ ਸੀਤਾ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿਓ ਜਾਂ ਯੁੱਧ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਓ।" ਇਹ ਸੁਣਕੇ, ਰਾਵਣ ਨੇ ਸੋਚ ਕੇ ਸ਼ਾਰਦੂਲ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਚਾਹੇ ਦੇਵ, ਗੰਧਰਵ ਜਾਂ ਦਾਨਵ ਵੀ ਮੇਰੇ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜ ਪੈਣ, ਮੈਂ ਸਾਰਿਆਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਵੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ।" ਫਿਰ ਰਾਵਣ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੂੰ ਫੌਜ ਵੇਖ ਆਇਆ ਹੈਂ, ਦੱਸ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚ ਕੌਣ ਕੌਣ ਨਾਇਕ ਹਨ?" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਵਣ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਗੁੱਸਾ, ਡਰ, ਉਮੀਦ ਅਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਦ ਕਿ ਰਾਮ ਆਪਣੀ ਅਟੱਲ ਫੌਜ ਨਾਲ ਲੰਕਾ ਵੱਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ।