ਰਾਵਣ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ, ਜਦ ਸ਼ੁਕ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ, ਰਾਵਣ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਉੱਤੇ ਪਈ ਜੋ ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਖੜਾ ਸੀ। ਇਹ ਉਹੀ ਵਾਨਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਕਦੇ ਆਪਣੇ ਰੋਸ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਵੀ ਹਿਲਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਇਹ ਵਾਨਰ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਸੀ, ਹੁਣ ਵਾਪਸ ਆਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹੀ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਜਾਵੇਗਾ—ਸਿਰਫ ਵੈਦੇਹੀ ਅਤੇ ਰਾਮ ਦੇ ਲਈ। ਇਹ ਕੇਸਰੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਵਨਪੁਤ੍ਰ ਵੀ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਮਹਾਨ ਹਨੁਮਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਲੰਘ ਕੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਗਲਾ ਹੈ, ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਮਰੱਥ, ਬੇਅੰਤ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ, ਜਿਸਦੇ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਕੋਈ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹਰ ਵੇਲੇ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਜਦ ਇਹ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਉਗਦੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਭੁੱਖ ਲੱਗੀ। ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਜੋਜਨ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੈਅ ਕਰਕੇ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚਿਆ, "ਮੈਂ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਫੜ ਲਵਾਂਗਾ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਭੁੱਖ ਨਹੀਂ ਮਿਟੇਗੀ।" ਆਪਣੇ ਬਲ ਤੇ ਗਰਵ ਕਰਦਿਆਂ, ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਉੱਡ ਪਿਆ। ਪਰ ਜਦ ਸਵੇਰ ਹੋਈ, ਉਹ ਅਜਿਹੇ ਦੇਵਤੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਿਆ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਨ ਤਾ ਸਾਧੂ ਜਾਂ ਅਸੁਰ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਡਿੱਗਣ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਜਬੜੇ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਚੋਟ ਲੱਗੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ 'ਹਨੁਮਾਨ' ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਮਜ਼ਬੂਤ ਜਬੜੇ ਵਾਲਾ। ਮੈਂ, ਆਪਣੇ ਆਉਣ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਤੇ, ਇਹ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਵਾਨਰ ਕਿੰਨੀ ਤਾਕਤ, ਰੂਪ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਹੈ—ਇਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਬਿਆਨ ਕਰਨੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ। ਇਹੀ ਇੱਕ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਦਾ ਮਨ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦਾ ਝੰਡਾ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਲਹਿਰਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਇਹ ਵਾਨਰ ਕਿਵੇਂ ਭੁੱਲ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਇਸਦੇ ਨਾਲ, ਜੋ ਅਗਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਰੰਗ ਗੂੜ੍ਹਾ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਮਹਾਨ ਯੋਧਾ ਤੇ ਰਥੀ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਵਿਰਤਾ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਜਿਸਦੇ ਅੰਦਰ ਧਰਮ ਕਦੇ ਡੋਲਦਾ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਕਦੇ ਅਧਰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾਸਤਰ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਵੀ ਭੇਦ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਚੀਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਗੁੱਸਾ ਮੌਤ ਵਰਗਾ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਇੰਦਰ ਵਰਗੀ ਹੈ। ਜਿਸਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀਤਾ, ਤੂੰ ਜਨਸਥਾਨ ਤੋਂ ਚੁੱਕ ਲਿਆ ਸੀ—ਇਹੀ ਰਾਮ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜੋ ਹੁਣ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕਰਨ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰਾਮ ਦੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ, ਜੋ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਚੌੜੀ ਛਾਤੀ, ਤੰਬੇ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਗੂੜ੍ਹੇ, ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲਾ, ਉਹ ਲਕਸ਼ਮਣ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਭਲਾਈ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ, ਰਾਜ ਤੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਹਥਿਆਰ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ। ਉਹ ਅਟੱਲ, ਅਜੈ, ਅਤੇ ਜਿੱਤੂ ਯੋਧਾ ਹੈ—ਰਾਮ ਦਾ ਸੱਜਾ ਹੱਥ, ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਕ ਸ਼ਕਤੀ। ਲਕਸ਼ਮਣ ਰਾਘਵ ਦੀ ਖਾਤਰ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਉਹੀ ਆਸ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਣਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰੇਗਾ। ਰਾਮ ਦੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ, ਜੋ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਗਣ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਲੰਕਾ ਦਾ ਨਵਾਂ ਰਾਜਾ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਹੈ। ਮਹਾਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਲੋਂ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਰਾਜਤਿਲਕ ਹੋਇਆ, ਹੁਣ ਯੁੱਧ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੀ ਚਮਕ, ਯਸ਼, ਗਿਆਨ, ਬਲ ਤੇ ਉੱਚ ਵੰਸ਼ ਨਾਲ, ਉਹ ਹਿਮਾਲਿਆ ਪਰਬਤ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਦੇ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਘਣੇ ਦਰੱਖਤ ਹਨ, ਜੋ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਅਪਹੁੰਚ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮਾਲਾ, ਜਿਸ ਤੇ ਸੌ ਕਮਲ ਜੜੇ ਹਨ, ਚਮਕ ਰਹੀ ਹੈ—ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿਅ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਵੱਸਦੀ ਹੈ—ਇਹ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਲਾ, ਤਾਰਾ ਅਤੇ ਵਾਨਰ ਰਾਜ ਰਾਮ ਵਲੋਂ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਵਾਨਰ ਰਾਜਾ ਵਾਲੀਨ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਫਿਰ, ਸੰਖਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੱਸੀ ਗਈ ਕਿ ਲੱਖ ਨੂੰ ਕੋਟੀ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਸੌ ਕੋਟੀ ਨੂੰ ਸ਼ੰਕੂ, ਸੌ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ੰਕੂ ਨੂੰ ਮਹਾਸ਼ੰਕੂ, ਸੌ ਮਹਾਸ਼ੰਕੂ ਨੂੰ ਵ੍ਰਿੰਦ, ਸੌ ਹਜ਼ਾਰ ਵ੍ਰਿੰਦ ਨੂੰ ਮਹਾਵ੍ਰਿੰਦ, ਸੌ ਮਹਾਵ੍ਰਿੰਦ ਨੂੰ ਪਦਮ, ਸੌ ਹਜ਼ਾਰ ਪਦਮ ਨੂੰ ਮਹਾਪਦਮ, ਸੌ ਮਹਾਪਦਮ ਨੂੰ ਖਰਵ, ਸੌ ਹਜ਼ਾਰ ਖਰਵ ਨੂੰ ਮਹਾਖਰਵ, ਸੌ ਮਹਾਖਰਵ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ, ਅਤੇ ਸੌ ਹਜ਼ਾਰ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਓਘ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਸੌ ਹਜ਼ਾਰ ਓਘ ਨੂੰ ਮਹਾਓਘ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਵੱਡਾ ਵਾਨਰ ਸੈਨਿਕ ਸਮੂਹ ਹੈ ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਵਰਗਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਹਾਨ ਫੌਜ ਦੇ ਨਾਲ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਮੰਤਰੀ, ਅਤੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਜੋ ਸਵੈṁ ਮਹਾਬਲੀ ਤੇ ਸੂਰਮਾ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਵਿਰੁੱਧ ਯੁੱਧ ਲਈ ਰਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਖੜੇ ਹਨ। ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਜਦ ਤੂੰ ਇਹ ਫੌਜ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਜੋ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਜਲਦੀ ਹੋਈ ਲਗਦੀ ਹੈ, ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਕਿ ਜਿੱਤ ਤੇਰੀ ਹੋਵੇ, ਨਾ ਕਿ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀ। ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਯੁੱਧ ਕਾਂਡ ਦੇ ਉਨਤੀਵੇਂ ਸਰਗ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣ। ਜਦ ਸ਼ੁਕ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ, ਰਾਵਣ ਨੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ, ਮਹਾਬਲੀ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਤੇ ਰਾਮ ਦੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ, ਜੋ ਰਾਮ ਦਾ ਭਰਾ ਸੀ, ਨੇੜੇ ਖੜਾ ਵੇਖਿਆ, ਅਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ, ਜੋ ਭੈੜੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਅੰਗਦ, ਜੋ ਵਾਲੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਮਹਾਬਲੀ ਹਨੁਮਾਨ, ਅਤੇ ਅਜੈ ਜੰਬਵੰਤ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਸੁਸ਼ੇਣ, ਕੁਮੁਦ, ਨੀਲ, ਨਲ ਜੋ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਗਲੇ ਸਨ, ਗਜ, ਗਵਕਸ਼, ਸ਼ਰਭ, ਮૈਂਦਾ ਅਤੇ ਦ੍ਵਿਵਿਦ ਵੀ ਵੇਖੇ। ਇਹ ਸਭ ਦੇਖ ਕੇ, ਰਾਵਣ ਦਾ ਮਨ ਕੁਝ ਘਬਰਾਇਆ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਰੋਸ ਆਇਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੁਕ ਅਤੇ ਸ਼ਰਨ, ਦੋਹਾਂ ਮਹਾਨ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਡਾਂਟਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਵਣ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੀ ਰਾਮ ਦੀ ਮਹਾਨ ਸੈਨਾ, ਉਸਦੇ ਸੂਰਮੇ ਤੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾ ਤੇ ਗੁੱਸਾ ਉਭਰ ਆਇਆ।