ਜਦੋਂ ਰਾਖਸ਼ਸ ਰਾਜ ਲੰਕਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਰਾਜਾ ਰਾਵਣ ਕੋਲ ਗਏ ਤੇ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, "ਹੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ! ਸਾਨੂੰ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ ਫੜ ਕੇ ਮਾਰਨ ਲਈ ਬੰਨ੍ਹ ਲਿਆ ਸੀ।" ਪਰ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਰਾਮ, ਜੋ ਧਰਮੀ ਅਤੇ ਬੜੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿਤਾ। ਉੱਥੇ ਚਾਰ ਮਹਾਨ ਮਨੁੱਖ, ਰਾਮ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਅਤੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਇਕੱਠੇ ਖੜੇ ਸਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਨਾਇਕ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਸਮਾਨ, ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਤੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਸਨ—ਦਸ਼ਰਥ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ, ਮਹਾਨ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਤੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਵੀ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਤਾਕਤ ਇੰਦਰ ਵਰਗੀ ਸੀ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਲੰਕਾ ਦੇ ਕਿਲਿਆਂ ਤੇ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਸਮੇਤ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਉਖਾੜ ਕੇ ਲੰਘ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਤਿਆਰ ਖੜੇ ਹਨ ਕਿ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ ਅੰਦਰ ਆ ਜਾਣ। ਰਾਮ ਦਾ ਰੂਪ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਸਤਰ ਭਿਆਨਕ ਹਨ। ਉਹ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਲੰਕਾ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਬਾਕੀ ਤਿੰਨ ਪਾਸੇ ਰਹਿਣ। ਰਾਮ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਅਜਿਹੀ ਹੈ ਕਿ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਵਲੋਂ ਵੀ ਅਜੈਯ ਹੈ। ਇਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਫੌਜ, ਜਿਸਦੇ ਯੋਧੇ ਜੰਗ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਹਨ, ਨਾਲ ਵੈਰ ਕਰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਲਾਭ ਨਹੀਂ। ਚੰਗਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਾਂਤੀ ਕਰੀਏ ਤੇ ਮੈਥਿਲੀ (ਸੀਤਾ) ਨੂੰ ਦਸ਼ਰਥ ਨੰਦਨ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।" ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਸੁਣੋ, ਮਹਾਨ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਯੁੱਧ ਕਾਂਡ ਦਾ ਛਬੀਵਾਂ ਸਰਗ। ਜਦੋਂ ਸਾਰਣ ਨੇ ਇਹ ਸੱਚੀਆਂ ਤੇ ਨਰਪੁੰਗਵ ਬਾਤਾਂ ਆਖੀਆਂ, ਤਦ ਰਾਵਣ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਜੇਕਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ ਜਾਂ ਦਾਨਵ ਵੀ ਆ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣ, ਫਿਰ ਵੀ ਮੈਂ ਡਰ ਕੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਵੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਾਂਗਾ। ਪਰ ਤੂੰ, ਹੇ ਮਿੱਠੇ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ, ਵਾਨਰਾਂ ਤੋਂ ਡਰ ਗਿਆ ਹੈਂ ਤੇ ਹੁਣ ਤੁਰੰਤ ਸੀਤਾ ਵਾਪਸ ਦੇਣ ਦੀ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਹੈਂ। ਕੌਣ ਮੇਰੀ ਬਰਾਬਰੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਮੈਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹਰਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਰਾਵਣ, ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਚਿੱਟੇ ਮਹਲ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਉੱਚਾ ਤੇ ਪਾਮ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਦੋ ਗੁਪਤਚਰਾਂ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ, ਪਹਾੜ ਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵੱਲ ਤੱਕਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਧਰਤੀ ਵਾਨਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਪਈ ਹੈ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਅਟੱਲ ਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਇਹ ਸਭ ਦੇਖ ਕੇ, ਰਾਵਣ ਨੇ ਸਾਰਣ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖੀ ਕੌਣ ਹਨ, ਨਾਇਕ ਕੌਣ ਹਨ, ਤੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਕੌਣ ਹਨ? ਜੰਗ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਕੌਣ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਕੌਣ ਸੁਣਦਾ ਹੈ? ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਕਿਸਦੇ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਫੌਜਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖੀ ਕੌਣ ਹਨ? ਮੈਨੂੰ ਸਾਰਾ ਦੱਸ, ਹੇ ਸਾਰਣ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਬਾਰੇ।" ਸਾਰਣ, ਜੋ ਵਾਨਰ ਮੁੱਖੀਆਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਆਖਣ ਲੱਗਾ, "ਉਹ ਵਾਨਰ ਜੋ ਲੰਕਾ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਗੱਜ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁੱਖੀ ਹੈ। ਉਹ ਲੱਖਾਂ ਫੌਜੀ ਮੁਖੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਗੂੰਜ ਲੰਕਾ ਦੇ ਕਿਲਿਆਂ ਤੇ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਲੰਕਾ ਦੇ ਪਹਾੜ, ਜੰਗਲ ਤੇ ਬਾਗ਼, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੇ ਮਹਾਨ ਗੱਜਣ ਨਾਲ ਕੰਬ ਰਹੇ ਹਨ; ਉਹ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ। ਫੌਜ ਦੇ ਅੱਗੇ ਨੀਲ ਨਾਮ ਦਾ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਮੁੱਖੀ ਖੜਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਬਾਹਾਂ ਫੜ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਟੁਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹ ਲੰਕਾ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਵਾਰ ਵਾਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵਧਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਰਗਾ ਤੇ ਕੌਲ ਦੇ ਡੰਡੇ ਵਾਂਗ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਪੂੰਛ ਵਾਰ ਵਾਰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਹਿਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਧੁਨੀ ਦਸੋਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਗਦ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਉਤਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਬਣਾਇਆ ਹੈ; ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਯੁੱਧ ਲਈ ਬੁਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਲੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਸਦਾ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਤੇ ਰਾਘਵ (ਰਾਮ) ਲਈ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਵਰੁਣ ਇੰਦਰ ਲਈ। ਉਸਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਉਹੀ ਚਲਦਾ ਹੈ ਜੋ ਹਨੁਮਾਨ, ਜੋ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਰਾਮ-ਭਗਤ ਹੈ, ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ (ਸੀਤਾ) ਬਾਰੇ ਵੇਖ ਕੇ ਆਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਆਪਣੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਲੈ ਕੇ ਤੈਨੂੰ ਰੌਂਦਣ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅੰਗਦ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਮਹਾਨ ਫੌਜ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਨਲਾ ਨਾਇਕ ਵੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਹੈ; ਉਹੀ ਪੁਲ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਆਪਣੀ ਦੇਹ ਨੂੰ ਤਣ ਕੇ, ਘੋੜਦੇ ਤੇ ਗੱਜਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਵਧਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਅੱਗੂ ਹਨ। ਇਹ ਭਿਆਨਕ, ਜਿੱਤਣਾ ਔਖਾ ਤੇ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਯੋਧੇ—ਅੱਠ ਲੱਖ ਤੇ ਦਸ ਕਰੋੜ—ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਹਨ, ਤੇ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਵਿਅਕਤ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨਾਲ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਚਿੱਟਾ, ਚੰਦੀ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾਰ, ਚੁਸਤ ਤੇ ਡਰਾਉਣੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਹੋਰ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਤੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਵਾਨਰ ਹੈ, ਜਲਦੀ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਕੋਲ ਆਉਂਦਾ ਤੇ ਮੁੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਸਮਰੋਚਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਉੱਥੇ ਕੁਮੁਦ ਨਾਮ ਦਾ ਫੌਜੀ ਮੁੱਖੀ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ, ਜੋ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਲੱਖ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਖਿੱਚਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਪੂੰਛ ਲੰਮੀ, ਮੋਟੀ ਤੇ ਕਈ ਹੱਥੀਂ ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਪੂੰਛ ਉੱਤੇ ਲਾਲ, ਪੀਲੇ, ਚਿੱਟੇ ਤੇ ਫਿੱਕੇ ਰੰਗ ਦੇ ਵਾਲ ਹਨ; ਇਹ ਡਰਾਉਣ ਤੇ ਅਥਾਹ ਉਤਸ਼ਾਹ ਵਾਲਾ ਵਾਨਰ ਜੰਗ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨਾਲ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਦੀ ਆਸ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਕ ਹੋਰ, ਜੋ ਸਿੰਘ ਵਰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਤੇ ਲੰਮੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲਾ, ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਲੰਕਾ ਵੱਲ ਤੱਕ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਸਾੜ ਦੇਵੇ। ਉਹ ਵਿਂਧਿਆ, ਕਾਲਾ ਪਹਾੜ, ਸਹਯ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਰੰਭਾ ਹੈ, ਜੋ ਫੌਜ ਦਾ ਮੁੱਖੀ ਹੈ ਤੇ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਇਕ ਲੱਖ ਤੇ ਤੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਵਧੀਆ ਵਾਨਰ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਡਰਾਉਣ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਵਾਨਰ ਉਸਨੂੰ ਘੇਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬਲ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੰਨ ਫੈਲਾਉਂਦਾ ਤੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਉਬਾਸੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮੌਤ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਡਰਦਾ, ਨਾ ਜੰਗ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰਣ ਨੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਵਾਨਰ ਫੌਜ ਦੇ ਮੁੱਖੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਬਾਰੇ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ।