ਰਾਵਣ ਦੇ ਦੂਤ ਸ਼ੂਕ ਅਤੇ ਸ਼ਰਣਾ, ਜੋ ਮਿੱਠੇ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਰਾਮਚੰਦਰ ਜੀ ਦੇ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ ਆਏ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਰਾਵਣ ਵਲੋਂ ਭੇਜੇ ਗਏ ਸਨ ਤਾਂ ਜੋ ਰਘੁ ਕੁਲ ਦੇ ਮਾਣ, ਰਾਮ ਜੀ ਦੀ ਸਾਰੀ ਫੌਜ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰ ਸਕਣ। ਜਦ ਉਹ ਆਪਣਾ ਮਕਸਦ ਲੈ ਕੇ ਆਏ, ਤਾਂ ਦਸ਼ਰਥ ਨੰਦਨ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦੇ, ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਹੱਸ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੀ ਪੂਰੀ ਫੌਜ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ ਹੈ ਜਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਵਾਪਸ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਜੇਕਰ ਕੁਝ ਹੋਰ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਖਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।" ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ, "ਤੁਸੀਂ ਫੜੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹੋ, ਪਰ ਡਰੋ ਨਾ। ਹਥਿਆਰ ਰੱਖ ਕੇ, ਦੂਤ ਵਜੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮੌਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਵਿਭੀਸ਼ਣ, ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਜੋ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਦੇ ਅਤੇ ਵੈਰੀ ਪਾਸੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿਓ।" ਫਿਰ ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ, "ਲੰਕਾ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਧਨਪਤੀ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੇਰਾ ਸੁਨੇਹਾ ਦੇਣਾ। ਜਿਹੜੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ, ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਉਹ ਤਾਕਤ ਵੇਖਾ ਦੇ। ਕੱਲ੍ਹ ਸਵੇਰੇ ਲੰਕਾ ਦੇ ਕਿਲਿਆਂ ਤੇ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਚਕਨਾਚੂਰ ਹੁੰਦੇ ਵੇਖੀਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਸ਼ੂਕ ਅਤੇ ਸ਼ਰਣਾ, ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ "ਵਿਜੈ ਹੋਵੇ!" ਆਖ ਕੇ ਲੰਕਾ ਵਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ, ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਮਹਾਰਾਜ! ਸਾਨੂੰ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ ਫੜ ਲਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਰਾਮ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਚਾਰ ਮਹਾਨ ਯੋਧੇ ਇਕੱਠੇ ਖੜੇ ਸਨ—ਰਾਮ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਵਰਗਾ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਸੁਗਰੀਵ। ਇਹ ਚਾਰੇ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਜੜੋਂ-ਉਖਾੜ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਇੰਨੀ ਤਾਕਤਵਰ ਹੈ ਕਿ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਅਸੁਰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਹਰਾ ਸਕਦੇ। ਫੌਜ ਦੇ ਵਾਨਰ ਯੋਧੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀ-ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਯੁੱਧ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਨ। "ਵੈਰ ਦਾ ਕੋਈ ਲਾਭ ਨਹੀਂ, ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਦਸ਼ਰਥ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦੇਵੋ," ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ। ਹੁਣ ਮਹਾਨ ਵਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਯੁੱਧ ਕਾਂਡ ਦਾ ਛਬੀਸਵਾਂ ਸਰਗ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਸ਼ਰਣਾ ਨੇ ਇਹ ਸੱਚੀਆਂ ਤੇ ਨਰ-ਸਭਾ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ, ਰਾਵਣ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਜੇਕਰ ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ ਜਾਂ ਦਾਨਵ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਆ ਕੇ ਲੜਨ, ਮੈਂ ਡਰ ਕੇ ਵੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇਵਾਂਗਾ।" ਪਰ ਰਾਵਣ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਸ਼ਰਣਾ ਵਾਨਰਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਹੁਣ ਸੀਤਾ ਵਾਪਸ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਰਾਵਣ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, "ਕੌਣ ਮੇਰਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਵਣ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਉਤਾਵਲਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਜਾਸੂਸਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਬਰਫ ਵਾਂਗ ਸਫ਼ੈਦ ਮਹਲ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ। ਉਥੋਂ, ਸਮੁੰਦਰ, ਪਹਾੜ ਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੋਇਆ, ਰਾਵਣ ਨੇ ਲੰਕਾ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਭਾਰੀ ਫੌਜ ਵੇਖੀ। ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਰਣਾ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਖੀ ਕੌਣ ਹਨ? ਕੌਣ ਮਹਾਨ ਯੋਧੇ ਹਨ? ਕੌਣ ਪਹਿਲਾਂ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਕੌਣ ਸੁਗਰੀਵ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣਦੇ ਹਨ? ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸੋ।" ਸ਼ਰਣਾ, ਜੋ ਵਾਨਰ ਮੁਖੀਆਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਦੱਸਣ ਲੱਗਾ, "ਜੋ ਵਾਨਰ ਲੰਕਾ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਗੱਜ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁਖੀ ਹੈ। ਉਹ ਸੌ ਹਜ਼ਾਰ ਮੁਖੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਗੱਜਣ ਨਾਲ ਲੰਕਾ ਦੇ ਕਿਲੇ, ਦਰਵਾਜੇ, ਪਹਾੜ ਤੇ ਜੰਗਲ ਕੰਬ ਰਹੇ ਹਨ—ਇਹ ਸੁਗਰੀਵ ਹੈ, ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ। ਫੌਜ ਦੇ ਅੱਗੇ ਨੀਲ, ਜੋ ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਫੜਕੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਤੁਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਖੜਾ ਹੈ। ਉਹ ਲੰਕਾ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿਚ ਵਧਦਾ ਤੇ ਆਪਣੀ ਪੂਛ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਹਿਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਦੱਸ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਗੂੰਜਦੀ ਹੈ। "ਇਹ ਅੰਗਦ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਯੁਵਰਾਜ ਬਣਾਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੜਾਈ ਲਈ ਬੁਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਅੰਗਦ, ਵਾਲੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ ਤੇ ਰਾਘਵ ਦੇ ਕਾਰਜ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਵਰੁਣ ਇੰਦਰ ਲਈ। ਉਸ ਦੀ ਸਾਰੀ ਸੋਚ ਹਨੁਮਾਨ ਦੀ ਦੱਸੀ ਗੱਲਾਂ ਉੱਤੇ ਹੈ, ਜੋ ਜਨਕ ਸੁਤਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਈਆਂ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। "ਅੰਗਦ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਨਲ, ਜੋ ਪੂਲ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਵੀ ਉਥੇ ਖੜਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਵਾਨਰ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਤਣਦੇ, ਘੁਰਦੇ ਤੇ ਗੱਜਦੇ ਹਨ, ਕ੍ਰੋਧ ਵਿਚ ਵਧਦੇ ਹਨ, ਇਹੀ ਵਾਨਰ ਮੁਖੀਆਂ ਹਨ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਵਣ ਨੇ ਰਾਮ ਦੀ ਅਟੱਲ ਫੌਜ, ਸੁਗਰੀਵ, ਨੀਲ, ਅੰਗਦ, ਨਲ ਤੇ ਹੋਰ ਵਾਨਰ ਮੁਖੀਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਅਹੰਕਾਰ ਭਰੀ ਦਿਲਚਸਪੀ, ਡਰ ਅਤੇ ਉਲਝਣ ਵਿਚ ਲੰਕਾ ਦੀ ਮਹਿਲੀ ਛੱਤ ਉੱਤੇ ਖੜੀ ਰਹੀ।