ਸਮੁੰਦਰ ਨੇ ਰਾਮ ਜੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰ ਕੇ ਅਚਾਨਕ ਅਪਣਾ ਰੂਪ ਲੁਕਾ ਲਿਆ। ਫਿਰ ਨਲਾ, ਜੋ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਸੀ, ਉਠ ਕੇ ਮਹਾਨ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਇਸ ਵੱਡੇ ਮਕਰਾਂ ਵਾਲੇ ਸਮੁੰਦਰ 'ਤੇ ਪੁਲ ਬਣਾਉਂਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਕਲਾ ਮੈਨੂੰ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਹਾ ਸਮੁੰਦਰ ਨੇ ਸਵੈਮ ਕਿਹਾ।" ਨਲਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਦੰਡ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ; ਨਰਮਤਾ, ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਜਾਂ ਅਕ੍ਰਿਤਘਨਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਣਾ — ਇਹ ਸਭ ਵਿਅਰਥ ਹਨ। ਇਹ ਡਰਾਉਣਾ ਸਮੁੰਦਰ, ਜੋ ਪੁਲ ਬਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਡੰਡ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਰਸਤਾ ਦਿੱਤਾ।" ਫਿਰ ਨਲਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ ਦੀ ਕਥਾ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਆਖਿਆ, "ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਨੇ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ: 'ਤੇਰੇ ਘਰ ਮੇਰੇ ਬਰਾਬਰ ਪੁਤ੍ਰ ਜਨਮ ਲਵੇਗਾ, ਹੇ ਸੁਭਾਗਾ।' ਮੈਂ ਉਸ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਦਾ ਪੁਤ੍ਰ ਹਾਂ, ਉਸ ਦੇ ਬਰਾਬਰ; ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਸੱਚ ਯਾਦ ਕਰਵਾਇਆ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਸਮੁੰਦਰ। ਤੇਰੇ ਪੁੱਛਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਨਾ ਕਰਦਾ।" ਨਲਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਮੈਂ ਵਾਰੁਣ ਦੇ ਮਕਾਨ 'ਤੇ ਵੀ ਪੁਲ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਮਰਥ ਹਾਂ; ਇਸ ਲਈ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਅੱਜ ਹੀ ਪੁਲ ਬਣਾਉਣ।" ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਤਾਂ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਲੱਖਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਕੂਦੇ। ਉਹ ਵਾਨਰ, ਜੋ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਲਗਦੇ ਸਨ, ਦਰਖ਼ਤਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਘਸੀਟ ਲੈ ਗਏ। ਸਾਲ, ਅਸ਼ਵਕਰਨ, ਧਵਾ, ਬਾਂਸ, ਕੁਟਜ, ਅਰਜੁਨ, ਤਾਲ, ਤਿਲਕ, ਤੇ ਤਿਨੀਸ਼ਾ ਦਰਖ਼ਤਾਂ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਭਰਿਆ। ਬਿਲਵਾ, ਸਪਤਪਰਨ, ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਕਰਨਿਕਾਰ, ਆਮ ਅਤੇ ਅਸ਼ੋਕ ਦੇ ਦਰਖ਼ਤਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਸਮੁੰਦਰ ਭਰਿਆ। ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਜੜਾਂ ਸਣੇ ਤੇ ਬਿਨਾ ਜੜਾਂ ਵਾਲੇ ਦਰਖ਼ਤ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਝੰਡਿਆਂ ਵਾਂਗ, ਚੁੱਕ ਕੇ ਲਿਆਏ। ਫਿਰ ਤਾਲ, ਅਨਾਰ ਦੇ ਬੂਟੇ, ਨਾਰੀਅਲ, ਵਿਭਿਤਕ, ਕਰੀਰਾ, ਬਕੁਲਾ ਤੇ ਨਿੰਬਾ ਦੇ ਦਰਖ਼ਤ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ। ਮਹਾਨ ਵਾਨਰ, ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਸਰੀਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਹਾਥੀਆਂ ਵਾਂਗ ਪਥਰ ਤੇ ਪਹਾੜ ਉਖਾੜ ਕੇ, ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਨਾਲ ਉਠਾ ਲਿਆਏ। ਜਦ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ 'ਚ ਸੁੱਟਿਆ ਗਿਆ, ਤਾ ਪਾਣੀ ਅਚਾਨਕ ਉੱਪਰ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ, ਆਸਮਾਨ ਵੱਲ ਉੱਡਿਆ, ਫਿਰ ਵਾਪਸ ਠੰਢਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਹ ਪਥਰਾਂ ਦੇ ਸੁੱਟਣ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਹਲਚਲ ਹੋਇਆ; ਹੋਰ ਵਾਨਰ ਮਾਪਣ ਵਾਲੀਆਂ ਰੱਸੀ ਲੈ ਕੇ, ਸੌ ਯੋਜਨ ਤਕ ਖਿੱਚਦੇ ਹੋਏ ਪੁਲ ਦੀ ਲਾਈਨ ਬਣਾਉਣ ਲੱਗੇ। ਨਲਾ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮਹਾਨ ਪੁਲ ਬਣਾਇਆ; ਉਸ ਵੇਲੇ ਵਾਨਰ, ਜੋਸ਼ ਨਾਲ, ਪੁਲ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਕੁਝ ਵਾਨਰ ਡੰਡਾ ਲੈ ਕੇ, ਹੋਰ ਖੋਜ ਕਰਦੇ; ਰਾਮ ਜੀ ਦੀ ਆਗਿਆ 'ਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਵਾਨਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕੰਮ ਕਰਦੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪੂਰੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ, ਘਾਹ, ਲੱਕੜ, ਤੇ ਬੱਦਲਾਂ-ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਦਰਖ਼ਤਾਂ ਨਾਲ ਪੁਲ ਬਣਾਇਆ। ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਪਥਰ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ, ਜੋ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਲਿਆਈਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ। ਸਮੁੰਦਰ 'ਚ ਪਥਰ ਤੇ ਪਹਾੜ ਸੁੱਟਣ ਨਾਲ ਉਥੇ ਭਾਰੀ ਸ਼ੋਰ ਹੋਇਆ। ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ, ਖੁਸ਼ ਵਾਨਰ, ਹਾਥੀਆਂ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚੱਲਦੇ, ਚੌਦਾਂ ਯੋਜਨ ਦਾ ਪੁਲ ਬਣਾਇਆ। ਦੂਜੇ ਦਿਨ, ਵੱਡੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਵਾਨਰ, ਵੀਹ ਯੋਜਨ ਬਣਾਉਣ ਲੱਗੇ। ਤੀਜੇ ਦਿਨ, ਵੱਡੇ ਤੇ ਜਲਦੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਾਨਰ, ਇਕੀ ਯੋਜਨ ਬਣਾਇਆ। ਚੌਥੇ ਦਿਨ, ਤੇਜ਼ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਵਾਨਰ, ਬਾਈ ਯੋਜਨ ਬਣਾਇਆ। ਪੰਜਵੇਂ ਦਿਨ, ਵਾਨਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ, ਤੇਈ ਯੋਜਨ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ ਸੁਵੇਲਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਉਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਮਹਾਨ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਦਾ ਪੁਤ੍ਰ ਨਲਾ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਸਮੁੰਦਰ 'ਤੇ ਪੁਲ ਬਣਾਇਆ। ਨਲੇ ਦਾ ਇਹ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪੁਲ, ਮਕਰਾਂ ਦੇ ਘਰ ਸਮੁੰਦਰ 'ਤੇ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਵਾਤੀ ਦੇ ਰਾਹ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ, ਸਿੱਧ ਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਏ, ਇਸ ਅਦਭੁਤ ਪੁਲ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਨਲੇ ਦੇ ਪੁਲ ਨੂੰ, ਜੋ ਦਸ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ ਤੇ ਸੌ ਯੋਜਨ ਲੰਮਾ ਸੀ, ਦੇਖਿਆ — ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਸੀ। ਵਾਨਰ, ਉੱਡਦੇ, ਤੈਰਦੇ, ਤੇ ਗੱਜਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਅਦਭੁਤ, ਅਗੋਚਰ, ਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਪੁਲ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਰੋਮਾਂ-ਰੋਮ ਖੜੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ। ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਲੱਖਾਂ-ਕਰੋੜਾਂ ਦੀ ਟੋਲੀ ਵੱਲੋਂ ਸਮੁੰਦਰ 'ਤੇ ਪੁਲ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ। ਜਦ ਪੁਲ ਬਣ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਦੂਜੀ ਪਾਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਚੌੜਾ, ਵਧੀਆ, ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਪੱਕਾ ਪੁਲ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਪੁਲ ਸਮੁੰਦਰ 'ਤੇ ਰੇਖਾ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ; ਫਿਰ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਦੂਜੀ ਪਾਰ ਵਿਭੀਸ਼ਣ, ਗਦਾ ਹਥ ਵਿੱਚ, ਖੜਾ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਲਾਹਕਾਰਾਂ ਨਾਲ, ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਸੀ; ਤਦ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਹਨੁਮਾਨ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੈ ਜਾਵੇ, ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਅੰਗਦ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹੇ; ਹੇ ਵੀਰ, ਇਹ ਵੱਡਾ ਮਕਰਾਂ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੈ।" "ਇਹ ਦੋ ਵਾਨਰ, ਜੋ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਉੱਡ ਸਕਦੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੋਨੋ ਲੈ ਜਾਣਗੇ; ਮਹਾਨ ਰਾਮ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਲ, ਫੌਜ ਦੇ ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ ਜਾਵੇ।" ਧਰਮਕ ਰਾਮ, ਧਨੁਸ਼ ਹਥ ਵਿੱਚ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨਾਲ, ਅੱਗੇ ਵਧੇ; ਹੋਰ ਵਾਨਰ ਵਿਚਕਾਰ, ਤੇ ਕੁਝ ਪਾਸਿਆਂ-ਪਾਸਿਆਂ ਚਲੇ। ਕੁਝ ਵਾਨਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਏ, ਹੋਰ ਕਿਨਾਰੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ; ਕੁਝ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਵੱਡੇ ਪੰਛੀਆਂ ਵਾਂਗ ਉੱਡ ਗਏ। ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਦੀ ਗੱਜ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ, ਉੱਚੀ ਹੋ ਗਈ, ਜਦ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਭਾਰੀ ਟੋਲੀ ਪੁਲ ਪਾਰ ਕਰ ਗਈ।