ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਅਦਭੁਤ ਘਟਨਾਵਾਂ ਹੋਈਆਂ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਜਨਕੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਾਣ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੇਖੀ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਦਸ਼ਰਥ ਜੀ ਦੀਆਂ ਗੁਣਾਂ, ਰਾਮ ਜੀ ਦੀ consecration ਅਤੇ ਕੈਕਈ ਦੀ ਦੁਰਚਰਿਤਾ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ। ਰਾਮ ਜੀ ਦੀ consecration ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਆਈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਬਨਵਾਸ ਲਈ ਨਿਕਲ ਪਏ। ਇਸ ਨਾਲ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਦੀ ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀਆਂ ਰੱਦੀਆਂ ਨੇ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਜੀ ਬਨ ਵਿੱਚ ਗਏ, ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਦੁਖ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਰੋਣੀਆਂ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਾਦ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਹੋਈ। ਚਾਰੀ ਤੇ ਸਾਥੀ ਨੇ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਜਾਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਰਾਮ ਜੀ ਭਰਦਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਮਿਲੇ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਿਤ੍ਰਕੂਟ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮਿਲੀ। ਚਿਤ੍ਰਕੂਟ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਲਈ ਇੱਕ ਆਸਰਾ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਭਰਤ ਜੀ ਦੇ ਆਉਣ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ। ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕੀ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਮ ਜੀ ਦੀਆਂ ਚੂਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਨੰਦਿਗ੍ਰਾਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ, ਡੰਡਕ ਜੰਗਲ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਅਤੇ ਵਿਰਾਧਾ ਦਾ ਮਾਰਨ ਹੋਇਆ। ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਸ਼ਰਭੰਗਾ ਅਤੇ ਸੁਤੀਕਸ਼ਣਾ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਅਨਸੂਯਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣੀ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧਿਤ ਬੈਰੂਲ ਦੀ ਭੇਟ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਅਗਸਤਿਆ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲੇ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਣ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ੂਰਪਨਖਾ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਦਾ ਅੰਤ ਉਸ ਦੀਆਂ ਖ਼ਰਾਬੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਖਰ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਰਾਸ ਦਾ ਮਾਰਨ ਕੀਤਾ, ਰਾਵਣ ਦੀ ਉੱਥੀ ਹੋਣੀ ਅਤੇ ਮਰੀਚਾ ਦਾ ਮਾਰਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੀਤਾ ਦੀ ਚੋਰੀ ਹੋਈ। ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਦੁੱਖ ਮਨਾਇਆ, ਗਰੁੜ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ, ਕਬੰਧ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪੰਪਾ ਝੀਲ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ। ਪੰਪਾ 'ਤੇ ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਸ਼ਬਰੀ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਹਨੁਮਾਨ ਨਾਲ ਮਿਲੇ। ਰਿਸ਼ਯਮੁਕ ਵਿੱਚ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਭਰੋਸਾ ਬਣਾਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਝਗੜਾ ਹੋਇਆ। ਵਾਲੀ ਦੀ ਹਾਰ ਅਤੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੀ ਪੁਨਰਸਥਾਪਨਾ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤਾਰਾ ਦਾ ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਮੌਸਮ ਬਿਤਾਉਣ ਦੇ ਸਮਝੌਤੇ ਦਾ ਉਤਪੱਤੀ ਹੋਈ। ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਰਾਮ ਜੀ ਦੀ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਫੌਜਾਂ ਦਾ ਇਕੱਠ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਦਿੱਤਾ, ਭਾਲੂ ਦੀ ਗੁਫਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਸੰਪਾਤੀ ਨਾਲ ਮਿਲੇ। ਪਹਾੜਾਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹੋਏ, ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਲੰਘਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਮੈਨਾਕਾ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਰਾਤ ਨੂੰ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ, ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਪੁਸ਼ਪਕ ਰਥ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਅਸ਼ੋਕ ਵਨ ਵਿੱਚ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਸੀਤਾ ਨਾਲ ਸੰਕੇਤ ਦੇਣ, ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਰਕਸ਼ਸੀ ਦੇ ਧਮਕੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ। ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਹੀਰੇ ਦਾ ਤੋਹਫਾ ਦਿੱਤਾ, ਦਰੱਖਤ ਨੂੰ ਤੋੜਿਆ ਅਤੇ ਰਕਸ਼ਸੀ ਨੂੰ ਭੱਜਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ। ਹਵਾ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਕੈਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਵਾਪਸ ਆਏ ਅਤੇ ਮਧੁ ਕੋਲ ਲੈਣ ਗਏ। ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸੰਤਵਨਾ ਦੇਣ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਨਦੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਨਲਾ ਦਾ ਪੁੱਲ ਬਣਾਇਆ। ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਲੰਕਾ ਦਾ ਘੇਰਾ ਕੀਤਾ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰਤਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮਾਰਨ ਦੇ ਲਈ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ। ਕੁੰਭਕਰਨ ਦਾ ਨਾਸ, ਮੈਘਨਾਧ ਦੀ ਹਾਰ, ਰਾਵਣ ਦਾ ਨਾਸ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਦੀ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੋਈ। ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਦੀ consecration ਹੋਈ, ਪੁਸ਼ਪਕ ਰਥ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ, ਅਯੋਧਿਆ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਭਰਦਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਮਿਲੇ। ਹਵਾ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਭੇਜਦੇ ਹੋਏ, ਭਰਤ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਰਾਮ ਜੀ ਦੀ consecration ਦਾ ਸੁਖਦ ਦਿਨ ਆਇਆ। ਸਾਰੇ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਭੇਜਣ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਸਾਰੇ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਮਹਾਨ ਮੂਨੀ ਵਾਲਮੀਕੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਜੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸਾਰੀ ਮਹਾਨਤਾ ਦਰਸ਼ਾਈ ਗਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਾਲਮੀਕੀ ਨੇ ਚੋਣਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖੀ, ਜੋ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਹ ਕਹਾਣੀ, ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਯਾ, ਹਿੰਮਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਅਨੇਕ ਰੰਗ ਹਨ।