ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਏ। ਉਥੇ ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵਿਨੀ ਅਹਲਿਆ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦੀ ਜੋਤਿ ਅਤਿ ਪ੍ਰਬਲ ਸੀ—ਇਸ ਤੱਕ ਕਿ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਅਸੁਰ ਵੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਝੱਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਉਹ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਵੱਡੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਰਚੀ ਹੋਈ, ਮਾਇਆਮਈ ਅਤੇ ਪਰਮ-ਦੇਵੀ ਵਰਗੀ ਲੱਗ ਰਹੀ ਸੀ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਰੀਰ ਧੂੰਏਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਜਵਾਲਾ ਦੀ ਲਪਟ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਪੂਰਨ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀ ਚਮਕ ਵਰਗੀ ਸੀ, ਪਰ ਧੁੰਦ ਅਤੇ ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ; ਉਹ ਜਲ-ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਖਿੜ ਰਹੀ ਸੀ, ਪਰਮ-ਤਪਤ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਪਹੁੰਚਣ ਵਿੱਚ ਅਤਿ ਦੁਸ਼ਵਾਰ। ਗੌਤਮ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਤਿੰਨੋ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਅਦ੍ਰਿਸ਼੍ਯ ਹੋ ਗਈ ਸੀ; ਪਰ ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਉਹ ਸ਼ਾਪ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਸਭ ਨੂੰ ਵਿਖਾਈ ਦੇਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਫਿਰ ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਭਾਈਆਂ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਅਹਲਿਆ ਦੇ ਚਰਨ ਪਕੜ ਲਏ। ਗੌਤਮ ਦੇ ਬਚਨ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ, ਅਹਲਿਆ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰਿਆ। ਪੂਰਨ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚਰਨ-ਅਮ੍ਰਿਤ, ਅਤਿਥਿ-ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ; ਕਕੁਤ੍ਥਸ (ਰਾਮ) ਨੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਅਨੁਸਾਰ ਸਵੀਕਾਰ ਲਏ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਹਾ-ਵਰਖਾ ਹੋਈ ਅਤੇ ਦੇਵ-ਡੰਢ ਵੱਜਣ ਲੱਗ ਪਏ; ਗੰਧਰਵਾਂ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤਸ਼ਾਹ ਦੀ ਲਹਿਰ ਦੌੜ ਗਈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਅਹਲਿਆ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ: "ਵਧੀਆ, ਵਧੀਆ!"—ਉਹ ਆਪਣੀ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਗੌਤਮ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲੀ ਸੀ। ਫਿਰ ਪਰਮ-ਤੇਜਸਵੀ ਗੌਤਮ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਅਹਲਿਆ ਨਾਲ, ਆਨੰਦਤ ਹੋਏ। ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਮ ਦਾ ਯਥੋਚਿਤ ਸਤਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਗੌਤਮ ਮੁਨੀ ਮੁੜ ਆਪਣੀ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਏ। ਰਾਮ ਨੇ ਵੀ ਗੌਤਮ ਰਿਸ਼ੀ ਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਸਤਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਿਥਿਲਾ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਏ। ਫਿਰ, ਉਤਰੀ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਵਧਦੇ ਹੋਏ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਸੌਮਿਤ੍ਰੀ (ਲਕਸ਼ਮਣ), ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਯਜਨਾ-ਸਥਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਥੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਮੇਤ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਵਾਕਈ, ਮਹਾਨਾਤਮਾ ਜਨਕ ਦੀ ਇਹ ਯਜਨਾ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ-ਯੋਗ ਹੈ।" "ਇੱਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਤੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੁਖੀ-ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜੋ ਵੇਦ-ਅਧ੍ਯਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹਨ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੀ ਦਿਸ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਰਥਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਹੈ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸਾਨੂੰ ਰਹਿਣ ਲਈ ਕੋਈ ਥਾਂ ਦੱਸੋ।" ਰਾਮ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣਕੇ, ਮਹਾ-ਤਪਸਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ, ਪਾਣੀ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਨਿਰਵਿਘਨ ਥਾਂ ਉੱਤੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਹਿਣ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਜਦੋਂ ਜਨਕ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਆ ਗਏ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮੁੱਖ ਪੁਜਾਰੀ ਸ਼ਤਾਨੰਦ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲੈ ਕੇ, ਤੁਰੰਤ ਉਥੇ ਆਏ। ਸਾਰੇ ਮਹਾਨਾਤਮਾ ਯਜਮਾਨ-ਪੁਜਾਰੀ ਵੀ, ਆਦਰ ਸਮੇਤ, ਯਜਨਾ-ਸਾਮਗਰੀ ਲੈ ਕੇ ਆ ਗਏ। ਧਰਮ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਜਨਕ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਯਥੋਚਿਤ ਆਦਰ-ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਉਹ ਸਤਕਾਰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਰਾਜੇ ਦੀ ਖੈਰੀਅਤ ਅਤੇ ਯਜਨਾ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਦੀ ਪੁੱਛੀ। ਫਿਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਚਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਯਥਾ-ਵਿਧੀ ਮਿਲਾਪ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਜਨਕ ਨੇ ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਆਦਰ-ਪੂਰਵਕ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਹੋਰ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਆਸਨ ਤੇ ਬੈਠ ਗਏ। ਫਿਰ, ਸਾਰੇ ਪੁਜਾਰੀ, ਯਜਮਾਨ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਆਸਨਾਂ ਤੇ ਬੈਠ ਗਏ। ਜਨਕ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਅੱਜ ਮੇਰੀ ਯਜਨਾ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਪੂਰੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਅੱਜ ਮੈਂ ਯਜਨਾ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਧੰਨ-ਧੰਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਜੋ ਤੁਹਾਡਾ ਪਹੁੰਚਣਾ ਹੋਇਆ।" "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੁਸੀਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਸਮੇਤ ਯਜਨਾ-ਸਥਲ ਉੱਤੇ ਆਏ ਹੋ। ਜੈਸਾ ਕਿ ਗਿਆਨੀ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਸੰਕਲਪ-ਕਾਲ ਬਾਰਾਂ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਕੌਸ਼ਿਕ (ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ), ਤੁਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰੋ, ਜੋ ਆਪਣਾ ਹਿੱਸਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।" ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਜਨਕ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਮੁੜ ਜੋੜੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮੰਗਲ ਹੋਵੇ! ਇਹ ਦੋ ਜਵਾਨ ਕੌਣ ਹਨ, ਜੋ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ?" "ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਬੀਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਾਲ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਸ਼ੇਰ ਅਤੇ ਬਲਦ ਵਰਗੇ ਲਗਦੇ ਹਨ, ਚੌੜੀਆਂ ਕਮਲ-ਨੈਨੀ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਤਲਵਾਰ, ਤੂਣੀਰ ਅਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਧਾਰੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਸੋਹਣੇ, ਅਸ਼ਵਿਨੀ-ਕੁਮਾਰਾਂ ਵਰਗੇ, ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਮੂਲ-ਦਰਵਾਜੇ ਤੇ ਖੜੇ ਹਨ।" "ਇਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜਿਵੇਂ ਅਚਾਨਕ ਆ ਗਏ ਹੋਣ, ਜਿਵੇਂ ਅਮਰ-ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਤੋਂ ਆਏ ਹੋਣ; ਇਹ ਪੈਦਲ ਕਿਵੇਂ ਆਏ ਹਨ, ਕਿਸ ਲਈ ਆਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਹੜੇ ਹਨ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ?" "ਇਹ ਮਹਾਨ ਅਸਤਰ-ਧਾਰੀ ਨੌਜਵਾਨ, ਇਹ ਕਿਹੜੇ ਮਹਾਨ ਪਿਤਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ? ਇਹ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਸਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।" "ਇਹ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਵਰਗੇ ਦਿਸਦੇ ਹਨ, ਚਾਲ-ਢਾਲ, ਹਾਵ-ਭਾਵ, ਸਭ ਕੁਝ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ; ਕਾਂਵੇਂ ਦੇ ਪਰਾਂ ਵਰਗੇ ਕੇਸ, ਇਹ ਬੀਰ, ਮੈਂ ਇਹਨਾਂ ਬਾਰੇ ਸੱਚਾਈ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।" ਜਦੋਂ ਮਹਾਨਾਤਮਾ ਜਨਕ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਆਖੇ, ਤਾਂ ਅਤਿ-ਗੰਭੀਰ ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਿੱਧਾਸ਼੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਵਧ, ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਪਹੁੰਚ ਅਤੇ ਅਹਲਿਆ-ਦਰਸ਼ਨ, ਗੌਤਮ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਪਰੀਖਿਆ ਲਈ ਇੱਥੇ ਆਉਣ—ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਜਨਕ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਉਚਿਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜਨਕ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਸੁਣਾਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਏ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਗੌਤਮ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਅਤੇ ਤਪੱਸਵੀ ਸ਼ਤਾਨੰਦ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣਕੇ, ਆਨੰਦ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਮਾਦ ਨਾਲ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੋਮ-ਰੋਮ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਤਪ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਕੇਵਲ ਰਾਮ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਹੀ ਅਤਿ-ਵਿਸ਼ਮਿਤ ਹੋ ਗਏ।