ਰਾਮਚਰਿਤਮਾਨਸ ਦੇ ਯੁੱਧ ਕਾਂਡ ਵਿੱਚ, ਜਦ ਵਾਤਸਲਯ ਭਰੀ ਹਵਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਰਾਮ ਚੰਦਰ ਜੀ ਨੂੰ ਸੁਣਾਏ, ਤਾਂ ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪੂਰਨ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣੀ। ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ, ਜੋ ਸਦਾ ਸਹੀ ਰਾਹ ਤੇ ਹੋ, ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ। ਜੋ ਕੋਈ ਮਿੱਤਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਠੁਕਰਾਉਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ—even ਜੇਕਰ ਉਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਥੋੜ੍ਹੀ ਘਾਟ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਧਰਮੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗਲਤ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ।” ਇਸ ਉੱਤੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਜੋ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਸੀ, ਨੇ ਹੋਰ ਭਲਾਈ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਕਹੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਚਾਹੇ ਇਹ ਰਾਤ ਨੂੰ ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਰਾਖਸ਼ਸ ਚੰਗਾ ਹੈ ਜਾਂ ਮਾੜਾ, ਪਰ ਜਿਹੜਾ ਭਰਾ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਸਨੂੰ ਕੌਣ ਛੱਡ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਕੌਣ ਐਸਾ ਕਰੇਗਾ?” ਵਾਨਰ ਰਾਜਾ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸਭ ਨੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੀ। ਫਿਰ ਰਾਮ ਜੀ, ਹੌਲੀ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ, ਲੱਖਣ ਜੀ ਨੂੰ ਬੜੀ ਮਿੱਠੀ ਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ, “ਬਿਨਾ ਸ਼ਾਸਤਰ ਪੜ੍ਹੇ ਅਤੇ ਬਿਨਾ ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੇ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਵਰਗੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਸੁੱਖਮ ਤੱਤ ਵੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕਿਕ ਅਨੁਭਵ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦੁਸ਼ਮਣ, ਉੱਚ ਕੁਲ ਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਪੜੋਸੀ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਇਥੇ ਆਇਆ ਹੈ।” ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, “ਜੋ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਉੱਚ ਕੁਲ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਲੇ-ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਸਦਾ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਆਮ ਰਿਵਾਜ ਹੈ, ਪਰ ਚੰਗਿਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਕਰਨ ਦੀ ਘਾਟ ਬਾਰੇ ਜੋ ਪੁੱਛਿਆ, ਉਸ ਦਾ ਉੱਤਰ ਮੈਂ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ—ਸਾਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਕੁਲ ਨਾਲ ਕੋਈ ਲੈਣਾ-ਦੇਣਾ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਰਾਜ ਮੰਗਣ ਆਇਆ। ਸਮਝਦਾਰ ਲੋਕ ਇਹ ਗੱਲ ਸਮਝ ਲੈਣਗੇ, ਇਸ ਲਈ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਸਾਰੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਣਗੇ, ਤਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਆਵੇਗੀ, ਪਰ ਡਰ ਵੀ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਵੰਡ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸੇ ਲਈ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚੰਗਾ ਹੈ।” ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਫਿਰ ਕਿਹਾ, “ਹਰ ਭਰਾ ਭਾਰਤ ਵਰਗਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਹਰ ਪੁੱਤ੍ਰ ਮੇਰੇ ਵਰਗਾ, ਨਾ ਹੀ ਹਰ ਮਿੱਤਰ ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗਾ।'' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਮ ਜੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਲੱਖਣ ਜੀ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਆਖਿਆ, “ਇਹ ਰਾਖਸ਼ਸ ਰਾਵਣ ਵਲੋਂ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਲੱਗਦਾ ਹੈ; ਧੀਰਜ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਸੰਯਮਤਾ ਨੂੰ ਠੀਕ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ। ਇਹ ਰਾਖਸ਼ਸ, ਧੋਖੇ ਨਾਲ ਸਿੱਖਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰ ਲਓ, ਤਾਂ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਆਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਦ ਮੈਂ ਸੰਭਾਲ ਨਾ ਸਕਾਂ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ। ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੀ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੀ ਤੇ ਸੋਚ ਕੇ, ਹੋਰ ਭਲਾਈ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਰਾਮ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਚਾਹੇ ਇਹ ਰਾਤ-ਚਰਣ ਵਾਲਾ ਚੰਗਾ ਹੈ ਜਾਂ ਮਾੜਾ, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਹਾਨੀ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦਾ। ਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਜੇ ਮੈਂ ਚਾਹਾਂ, ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਉਂਗਲੀ ਦੇ ਇਸ਼ਾਰੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪਿਸ਼ਾਚ, ਦਾਨਵ, ਯਕਸ਼ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।” ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਥਾ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ, “ਇਹ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਇੱਕ ਦੁਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਕਬੂਤਰ ਕੋਲ ਆਇਆ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਕਬੂਤਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਸ ਨਾਲ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਕਬੂਤਰ, ਜਿਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਉਸ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੇ ਲੈ ਲਈ ਸੀ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਸਵੀਕਾਰਿਆ। ਫਿਰ ਮੇਰੇ ਵਰਗਾ ਮਨੁੱਖ ਤਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਕਰੇਗਾ।” ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਕਹਿਆ, “ਕਣ੍ਵ ਮੁਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕਣ੍ਡੁ ਨੇ ਜੋ ਧਰਮੀ ਅਤੇ ਸੱਚੇ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਗਾਇਆ ਸੀ—ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਤੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ਰਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਮਾਰਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ। ਚਾਹੇ ਉਹ ਦੁਖੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਅਹੰਕਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਜੇਕਰ ਵੈਰੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਆਇਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਵੈ-ਸੰਯਮੀ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੇ ਕੇ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਡਰ, ਭੁਲ, ਜਾਂ ਲਾਲਚ ਕਾਰਨ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਸ਼ਰਨ ਆਏ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਬਚਾਉਂਦਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਨਿੰਦਾ ਯੋਗ ਪਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਸ਼ਰਨ ਆਇਆ ਮਨੁੱਖ ਉਸਦੇ ਰਾਖੀਦਾਰ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਰਾਖੀਦਾਰ ਉਸਦੀ ਰਾਖੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਤਾਂ ਰਾਖੀਦਾਰ ਦਾ ਸਾਰਾ ਪੁੰਨ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।” ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਨਿਰਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, “ਇਸ ਲਈ, ਜਿਹੜੇ ਸ਼ਰਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਨਾ ਕਰਨਾ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਹੈ—ਇਸ ਨਾਲ ਸਵਰਗ, ਯਸ਼, ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਸਭ ਕੁਝ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਕਣ੍ਡੁ ਮੁਨੀ ਦੀ ਉੱਤਮ ਬਾਣੀ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਚਲਾਂਗਾ, ਜੋ ਧਰਮ, ਯਸ਼, ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸਵਰਗ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਕੋਈ ਭੀ ਇਕ ਵਾਰੀ ਆ ਕੇ ਕੇਹ ਦੇਵੇ ਕਿ ‘ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਹਾਂ’, ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਤੋਂ ਨਿਡਰਤਾ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ—ਇਹ ਮੇਰਾ ਵਚਨ ਹੈ। ਲਿਆਓ, ਉਸਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲਿਆਓ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਰਾਵਣ ਆਪ ਹੀ ਹੋਵੇ, ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਨਿਡਰਤਾ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।” ਇਹ ਰਾਮ ਜੀ ਦੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਅਤੇ ਉੱਚ ਧਰਮ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਸੀ। ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਰਾਮ ਚੰਦਰ ਜੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਪੂਰਨ ਮਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦੇਣ ਲੱਗਾ।