ਰਾਮਚੰਦਰ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਉਹ ਕੀ ਸੋਚਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਇੱਕ ਨੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ, ਆਦਰ ਸਹਿਤ, ਆਪਣੀ-ਆਪਣੀ ਰਾਏ ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖੀ। ਉਹ ਸਭ ਜਾਣਦੇ ਸਨ ਕਿ ਰਾਘਵ ਜੀ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਵੀ ਗੱਲ ਅਣਜਾਣ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਸੱਜਣਤਾ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰਤਾ ਵਜੋਂ ਸਲਾਹ ਮੰਗ ਰਹੇ ਸਨ। ਰਾਮ ਜੀ ਦੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ, ਧੀਰਜ, ਧਰਮ, ਸ਼ਕਤੀ, ਸੁਚੇਤਨਤਾ, ਸਯਾਮਤਾ ਅਤੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰਤਾ ਦੇ ਗੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਨਤਮਸਤਕ ਸਨ। ਸਭ ਨੂੰ ਆਗਿਆ ਮਿਲੀ ਕਿ ਹੁਣ ਹਰ ਇਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਦੱਸੇ, ਤਾਕਿ ਹਰ ਪੱਖ ਤੋਂ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਜਦ ਇਹ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਅੰਗਦ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਅੱਗੇ ਆਇਆ ਤੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਬਾਰੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ, "ਇਹ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਵੈਰੀ ਪਾਸੋਂ ਆਇਆ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਉੱਤੇ ਤੁਰੰਤ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।" ਉਸ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਅਸਲੀਅਤ ਛੁਪਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਓਹ ਚੁਪਚਾਪ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਹੋਵੇ, ਉਥੇ ਵਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਲਾਭ ਤੇ ਹਾਨੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਹੀ ਫੈਸਲਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—ਜੇ ਵੱਡੀ ਖ਼ਾਮੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਛੱਡ ਦਿਓ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਗੁਣ ਵੇਖ ਕੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ। ਫਿਰ ਸ਼ਰਭ ਨੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਉੱਤੇ ਗੁਪਤਚਰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਅਸਲ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗ ਸਕੇ। ਜਾਮਵੰਤ, ਜੋ ਧਰਮ ਗੁਣ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਨੇ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਵੈਰੀ ਰਾਵਣ ਦੀ ਬੁਰਾਈ ਕਰਕੇ, ਗਲਤ ਸਮੇਂ ਤੇ ਆਇਆ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਉੱਤੇ ਹਰ ਪੱਖੋਂ ਸੰਦੇਹ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮੈਂਡਾ ਨੇ ਰਾਏ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਰਾਵਣ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ, ਸੁਚੇਤਤਾ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਵੇ। ਪਰ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਦੀ ਨੀਅਤ ਨੂੰ ਸਮਝੋ—ਉਹ ਚੰਗਾ ਹੈ ਜਾਂ ਮਾੜਾ, ਇਹ ਪਰਖ ਕੇ ਫਿਰ ਕੁਝ ਕਰੋ। ਫਿਰ ਹਨੁਮਾਨ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਨੇ ਬਹੁਤ ਨਰਮ, ਮੀਠੇ ਤੇ ਸੰਖੇਪ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਰੱਖੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਤਾਂ ਬੁੱਧੀ ਦੇ ਮਹਾਨ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋ, ਉਹ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਹਿ ਸਕਦੇ। ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਸੱਚ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਨਾ ਕਿ ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦ ਜਾਂ ਵਧੇਰੇ ਹੋਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ। ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਜੋ ਲਾਭ-ਹਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਉਸ ਵਿਚ ਮੈਨੂੰ ਖ਼ਾਮੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਬਿਨਾਂ ਢੰਗ ਦੇ, ਕਿਸੇ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਜਾਂ ਪਰਖ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ, ਤੇ ਜਲਦਬਾਜੀ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਵੀ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਜਿਹੜਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਗੁਪਤਚਰ ਭੇਜਿਆ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਠੀਕ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ।" ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਜੇ ਗਲਤ ਸਮੇਂ ਤੇ ਆਇਆ ਵੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਉਸ ਦੀ ਸੋਚ ਅਤੇ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ। ਰਾਵਣ ਦੀ ਬੁਰਾਈ, ਤੇ ਰਾਮ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸੋਚ-ਸਮਝ ਕੇ ਇੱਥੇ ਆਉਣਾ ਠੀਕ ਹੀ ਕੀਤਾ। ਜੇ ਅਣਜਾਣ ਲੋਕਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਕਰੀਏ, ਤਾਂ ਚੰਗਾ ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਸਾਵਧਾਨ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਜਾਂ ਦੁਖੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਕਿਸੇ ਦੀ ਅਸਲੀ ਨੀਅਤ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਸੁਚੇਤਤਾ ਦੇ ਸਮਝਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ, ਪਰ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਦੀ ਗੱਲਾਂ-ਚਿਹਰੇ ਵਿਚ ਕੋਈ ਖੋਟ ਨਹੀਂ। ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਵੀ ਨਿਰਲੇਪ ਤੇ ਨਿਰਭੀਕ ਹੈ।" ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਅਖੀਰ ਵਿਚ ਕਿਹਾ, "ਜੋ ਕੰਮ ਢੰਗ ਤੇ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਰਾਵਣ ਦੀ ਬੁਰਾਈ, ਵਲੀ ਦੀ ਮੌਤ, ਸੁਗਰੀਵ ਦਾ ਰਾਜ, ਇਹ ਸਭ ਦੇਖ ਕੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ ਸੋਚ-ਸਮਝ ਕੇ ਰਾਜ ਦੀ ਆਸ ਨਾਲ ਆਇਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਸਮਝ ਅਨੁਸਾਰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ, ਹੁਣ ਤੁਹਾਡਾ ਹੁਕਮ ਹੀ ਅੰਤਮ ਹੈ।" ਫਿਰ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਬਾਰੇ ਇਹ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰਾ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਕਾਂਡ ਦੇ ਅਠਾਰਵੇਂ ਸਰਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ। ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਕੇ, ਹਨੁਮਾਨ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਪੱਕੇ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਵੀ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਜੋ ਕੋਈ ਮਿੱਤਰ ਵਜੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਤੁਰੰਤ ਨਾ ਠੁਕਰਾਓ—even ਜੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਖ਼ਾਮੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਧਰਮ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਇਹ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਨਹੀਂ।" ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਵੀ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕੇ, ਹੋਰ ਭਲਾਈ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਕਹੀ, "ਇਹ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਾ, ਚੰਗਾ ਹੈ ਜਾਂ ਮਾੜਾ, ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਭਰਾ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕੌਣ ਛੱਡ ਸਕਦਾ ਹੈ?