ਦਸ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਂਦਿਆਂ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਰਾਵਣ! ਜੋ ਮੂਰਖ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਕਾਲ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਚੰਗੀਆਂ ਤੇ ਭਲੇ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਕਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ। ਰਾਜਨ, ਲੋਕ ਤਾ ਅਕਸਰ ਮਿੱਠੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜੋ ਕੌੜੀਆਂ ਪਰ ਲਾਭਕਾਰੀ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਨ ਤੇ ਕਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵਿਰਲਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਵੀ ਕਾਲ ਦੇ ਫੰਦੇ ਵਿਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇਰੇ ਨਾਸ ਹੋਣ ਦੇ ਵੇਲੇ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਛੱਡ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਅੱਗ ਲੱਗੇ ਆਸਰੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦਾ। ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੂੰ ਰਾਮ ਦੇ ਅਗਨਿ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਤੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਜਾਵੇ। ਜਿਵੇਂ ਰੇਤ ਦੇ ਟੀਲੇ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਐਸੇ ਹੀ ਮਹਾਨ ਤੇ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਵੀਰ ਵੀ ਕਾਲ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਜੰਗ ਵਿਚ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਂ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਸਤਿਕਾਰ ਤੇ ਤੇਰੇ ਭਲੇ ਲਈ ਸੀ, ਇਸਨੂੰ ਧੀਰਜ ਨਾਲ ਸਹਿ ਲੈ। ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਤੇ ਆਪਣੇ ਨਗਰ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਛੱਡ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਖੁਸ਼ ਰਹਿ।" "ਮੇਰੀ ਚੰਗੀ ਸਲਾਹ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ, ਹੇ ਰਾਤਾਂ ਵਿਚ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ! ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਦਾ ਅੰਤ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ।" ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਯੁੱਧ ਕਾਂਡ ਦੀ ਸਤਾਰਵੀ ਸਰਗ ਸੁਣੋ। ਜਦ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਇਹ ਕੌੜੀਆਂ ਪਰ ਸੱਚੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਹਿ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਕੋਲ ਆ ਗਿਆ। ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਾਂਗ ਉੱਚਾ ਤੇ ਸੌਂ ਸੂਰਜਾਂ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾਰ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਚਾਰ ਡਰਾਉਣੇ ਤੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਸਾਥੀ ਵੀ ਸਨ, ਜੋ ਸ਼ਸਤ੍ਰਾਂ ਤੇ ਆਭੂਸ਼ਣਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਗੰਭੀਰ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਤੇ ਵਜਰ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਹੱਥ ਵਿਚ ਉੱਤਮ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਤੇ ਦੇਵੀ ਆਭੂਸ਼ਣ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ। ਜਦ ਉਹ ਪੰਜਵੇਂ ਆਏ, ਤਦ ਸੁਗਰੀਵ, ਜੋ ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਤੇ ਅਟੱਲ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਵਾਨਰਾਂ ਨਾਲ ਸੋਚ ਵਿਚ ਪੈ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਹਨੂਮਾਨ ਆਦਿ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਕੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਸਾਰੇ ਸ਼ਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਤੇ ਚਾਰ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।" ਸੁਗਰੀਵ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣਕੇ, ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਮੁਖੀਆਂ ਨੇ ਰੁੱਖ ਤੇ ਪੱਥਰ ਚੁੱਕ ਲਏ ਤੇ ਆਖਿਆ, "ਮਹਾਰਾਜ, ਹੁਕਮ ਕਰੋ, ਅਸੀਂ ਇਹਨਾਂ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਈਏ, ਜਦ ਤੱਕ ਇਹ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਡਿੱਗ ਕੇ ਬੇਹੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦੇ।" ਜਦ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਹਜੇ ਵੀ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਸੀ ਤੇ ਉੱਤਰੀ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਤੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਸੁਗਰੀਵ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, "ਇੱਕ ਦੁਸ਼ਟ ਰਾਕਸ਼ਸ ਰਾਵਣ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਹੈ; ਮੈਂ ਉਸ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਹਾਂ। ਉਸ ਨੇ ਜਨਸਥਾਨ ਤੋਂ ਸੀਤਾ ਨੂੰ, ਜਟਾਯੂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਚੁੱਕ ਲਿਆ ਸੀ। ਹੁਣ ਉਹ ਬੇਸਹਾਰ ਤੇ ਦੁਖੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਰਾਕਸ਼ਸਣੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੇਠ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਵਾਰ ਵਾਰ ਉਸਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਦੇ ਦੇ, ਇਹੀ ਠੀਕ ਹੈ। ਪਰ ਰਾਵਣ ਨੇ, ਭਾਗ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਮੇਰੀ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ, ਜਿਵੇਂ ਗਲਤ ਦਵਾਈ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਵਲੋਂ ਉਪਹਾਸ ਤੇ ਨੌਕਰੀ ਵਾਂਗ ਵਤੀਰਾ ਮਿਲਣ ਤੇ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ, ਪਤਨੀ ਛੱਡ ਕੇ ਰਾਘਵ ਕੋਲ ਸ਼ਰਨ ਲੈਣ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ।" ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਕੇ ਸੁਗਰੀਵ, ਜੋ ਤੁਰੰਤ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿਚ ਚਿੰਤਤ ਹੋ ਕੇ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀ ਫੌਜ ਵਿਚ ਇੱਕ ਦੁਸ਼ਮਣ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਅਣਜਾਣੇ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਜੇਕਰ ਇਸਨੂੰ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ, ਤਾਂ ਇਹ ਅੰਨ੍ਹੇ ਪੰਛੀ ਵਾਂਗ ਵੱਟ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਤੈਨੂੰ ਸਲਾਹ, ਵਿਧੀ, ਰਣਨੀਤੀ ਤੇ ਗੁਪਤਚਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਵਾਨਰਾਂ ਤੇ ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਹੋਵੇ।" "ਇਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਰੂਪ ਬਦਲਣ ਤੇ ਗਾਇਬ ਹੋਣ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ, ਧੋਖੇਬਾਜ਼ ਤੇ ਬਹਾਦਰ ਹਨ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਕਦੇ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਹ ਰਾਵਣ ਦਾ ਜਾਸੂਸ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਫੁੱਟ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਾਂ, ਇਹ ਚਤੁਰ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਆਪ ਹੀ, ਜੇਕਰ ਭਰੋਸਾ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਅੰਦਰ ਆ ਕੇ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਹਮਲਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।" "ਮਿੱਤਰਾਂ, ਵਾਸੀਆਂ ਤੇ ਨਿਸ਼ਠਾਵਾਨ ਸੇਵਕਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਲੱਗ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਹ ਵਿਭੀਸ਼ਣ, ਜੇਕਰਕਿ ਰਾਵਣ ਦਾ ਭਰਾ ਹੈ ਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਹੈ, ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਵਾਂਗ ਆਇਆ ਹੈ—ਇਸ ਉੱਤੇ ਇਥੇ ਕਿਵੇਂ ਭਰੋਸਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ? ਲੋਕ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਰਾਵਣ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਹੈ; ਉਹ ਚਾਰ ਹੋਰ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਸ਼ਰਨ ਆਇਆ ਹੈ।" "ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ, ਇਹ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਰਾਵਣ ਵਲੋਂ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਸਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਹੀ ਠੀਕ ਹੈ, ਹੇ ਧੀਰਜ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ। ਇਹ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਟੇੜੀ ਨੀਤੀ ਨਾਲ ਸਿੱਖਿਆ ਹੋਇਆ, ਇੱਥੇ ਭਰੋਸਾ ਜਮਾਉਣ ਤੇ ਛੁਪ ਕੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਆਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਤੇ ਇਸਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਸੁਗਰੀਵ ਜੋ ਫੌਜ ਦਾ ਚੁਸਤ ਸਿਪਾਹਸਾਲਾਰ ਸੀ, ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ। ਸੁਗਰੀਵ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਬਲ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਨੇ ਹਨੂਮਾਨ ਆਦਿ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, "ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਜੋ ਰਾਵਣ ਦੇ ਭਰਾ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਬਾਰੇ ਜੋਕੁਝ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਸੁਣ ਲਿਆ। ਜਦ ਵੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਲੰਮੀ ਸੁਖ-ਸਮ੍ਰਿਧੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਮੁਸ਼ਕਲ ਵੇਲੇ ਸਮਰਥ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ ਆਪਣਾ ਹਾਲ ਦੱਸਿਆ, ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਸਾਵਧਾਨੀ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ, ਤੇ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਵਿਵੇਕ ਨਾਲ, ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਕਰਕੇ ਹੀ ਅੱਗੇ ਵਧਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।