ਗੌਤਮ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਨੇ, ਪਾਪਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸੀ ਹੋਈ ਅਹਲਿਆ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਪਾਪਣ, ਜਦ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰੋਂ ਲਾਲਚ ਤੇ ਮੋਹ ਦੂਰ ਕਰਕੇ ਮੇਰੇ ਮਹਿਮਾਨ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰੇਂਗੀ, ਤਦ ਤੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਅਸਲ ਰੂਪ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਏਂਗੀ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਜਾਏਂਗੀ।” ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਚਨਾਂ ਉਪਰੰਤ, ਵੱਡੇ ਤਪਸਵੀ ਗੌਤਮ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਉੱਚੀ ਤਪੱਸਿਆ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਨੂੰ ਛੱਡ ਗਏ। ਉਹ ਆਸ਼ਰਮ, ਜਿੱਥੇ ਸਿੱਧ ਅਤੇ ਚਾਰਣ ਆਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਛੱਡ ਕੇ ਉਹ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇੰਦ੍ਰ, ਜੋ ਹੁਣ ਨਿਸ਼ਫਲ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਡਰੇ ਹੋਏ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਆਇਆ ਅਤੇ ਅੱਗਣ ਦੇ ਮੁਖੀ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਸਿੱਧਾਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਅਤੇ ਚਾਰਣਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਗੌਤਮ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪਾ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮੈਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਮੈਂ ਨਿਸ਼ਫਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ ਅਤੇ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਤਿਆਗ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਚਾਰਣਾਂ ਸਮੇਤ, ਮੇਰੇ ਇਸ ਕੰਮ ਨੂੰ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਖਾਤਰ ਕੀਤਾ, ਫਲਦਾਇਕ ਬਣਾਓ।” ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਅੱਗਣ ਦੇ ਨੇਤ੍ਰਤਵ ਹੇਠ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਕੋਲ ਗਏ ਅਤੇ ਮਾਰੁਤਾਂ ਸਮੇਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਇਹ ਮੇਂਡਾ ਪੂਰਾ ਹੈ, ਪਰ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਅੰਡਕੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਰਹੇ। ਤੁਸੀਂ ਮੇਂਡੇ ਦੇ ਅੰਡਕੋਸ਼ ਲੈ ਕੇ ਜਲਦੀ ਇੰਦ੍ਰ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿਓ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਪਿਤਰਾਂ ਨੇ ਅੱਗਣ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੇਂਡੇ ਦੇ ਅੰਡਕੋਸ਼ ਲੈ ਕੇ ਹਜ਼ਾਰ-ਅੱਖ ਵਾਲੇ ਇੰਦ੍ਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਦਿੱਤੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਮਿਆਂ ਤੋਂ, ਪਿਤਰਾਂ ਨਿਸ਼ਫਲ ਮੇਂਡੇ ਖਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਫਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ, ਇੰਦ੍ਰ ਨੂੰ, ਗੌਤਮ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਮੇਂਡੇ ਦੇ ਅੰਡਕੋਸ਼ ਮਿਲ ਗਏ। ਫਿਰ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਹੁਣ ਤੂੰ ਉਸ ਧਰਮਾਤਮਾ ਗੌਤਮ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਜਾ, ਅਤੇ ਇਸ ਸੁਭਾਗਾ, ਦਿਵਯ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਅਹਲਿਆ ਨੂੰ ਮੁਕਤ ਕਰ।” ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਏ। ਉਥੇ ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾ-ਪੁਣਿਆਤਮਾ ਅਹਲਿਆ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦੀ ਜੋਤਿ ਇੰਨੀ ਤੇਜ਼ ਸੀ ਕਿ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਦਾਨਵ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਔਖਾ ਹੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਉਹ, ਸਰਵ-ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਰਚੀ ਹੋਈ, ਮਾਇਆਮਈ, ਅਤੇ ਧੂੰਏਂ ਵਿੱਚ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਅੱਗ ਦੀ ਲਪਟ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਪੂਰਨ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਪਾਲਾ ਜਾਂ ਬੱਦਲ ਓਟ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਲ ਵਿਚ ਖੜੀ ਸੂਰਜ ਦੀ ਤਪਿਸ਼ ਵਾਂਗ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਣਾ ਔਖਾ ਸੀ। ਗੌਤਮ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਾਰਨ, ਅਹਲਿਆ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਯ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਪਰ ਜਦ ਰਾਮ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਪਈ, ਉਸਦਾ ਸ਼ਾਪ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਸਭ ਨੂੰ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਲੱਗੀ। ਫਿਰ ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਦੋਵਾਂ ਭਾਈਆਂ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਅਹਲਿਆ ਦੇ ਪੈਰ ਫੜ ਲਏ। ਗੌਤਮ ਦੇ ਬਚਨ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਅਹਲਿਆ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਪੂਰੇ ਸੰਯਮ ਨਾਲ, ਅਹਲਿਆ ਨੇ ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਜਲ, ਮਹਿਮਾਨ-ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਰਾਮ ਨੇ ਉਹ ਸਭ ਧਾਰਮਿਕ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੇ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਹਾ-ਵਰਖਾ ਹੋਈ, ਦਿਵਯ ਡੋਲ ਵੱਜਣ ਲੱਗ ਪਏ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਉਤਸਵ ਮਨਾਇਆ ਗਿਆ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਅਹਲਿਆ ਦੀ ਸਲਾਹਣਾ ਕੀਤੀ, “ਵਧੀਆ! ਵਧੀਆ!”—ਉਸਦਾ ਸਰੀਰ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਗੌਤਮ ਦੀ ਆਗਿਆ ਵਿੱਚ ਰਹੀ। ਫਿਰ, ਮਹਾਤਪਸਵੀ ਗੌਤਮ, ਅਹਲਿਆ ਸਮੇਤ, ਖੁਸ਼ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਮ ਦਾ ਯਥਾਯੋਗ ਸਤਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮੁੜ ਆਪਣੀ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਏ। ਰਾਮ, ਜੋ ਗੌਤਮ ਰਿਸ਼ੀ ਵੱਲੋਂ ਉੱਚਤ ਆਦਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਉਥੋਂ ਮਿਥਿਲਾ ਵਲ ਚਲ ਪਿਆ। ਫਿਰ, ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਵਧਦੇ ਹੋਏ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਯਜਨਾ-ਸਥਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਥੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਮੇਤ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, “ਮਹਾਰਾਜ ਜਨਕ ਦੀ ਇਹ ਯਜਨਾ-ਸਫਲਤਾ ਦੇਖਣਯੋਗ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਤੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਭਾਗਵਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜੋ ਵੇਦ-ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਰਥਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਹੈ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸਾਨੂੰ ਰਹਿਣ ਲਈ ਕੋਈ ਠੰਢੀ, ਪਾਣੀ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਦੱਸੋ।” ਰਾਮ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਤਪਸਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਇਕ ਆਲੱਗ, ਪਾਣੀ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਹਾਇਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ। ਜਦ ਜਨਕ ਮਹਾਰਾਜ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਮਿਲੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮੁੱਖ ਪੁਰੋਹਿਤ ਸ਼ਤਾਨੰਦ ਸਮੇਤ, ਤੁਰੰਤ ਆਏ। ਯਜਨਾ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲੇ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੀ, ਆਦਰ ਸਮੇਤ, ਭੇਟ ਲੈ ਕੇ ਆ ਗਏ। ਜਨਕ ਨੇ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਆਦਰ-ਸਮਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਜਨਕ ਦਾ ਸਤਕਾਰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੈਰੀਅਤ ਅਤੇ ਯਜਨਾ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ। ਫਿਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਚਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਕੀਤਾ। ਸਭ ਪਾਠਕ, ਪੁਰੋਹਿਤ ਅਤੇ ਜਨਕ ਮਹਾਰਾਜ ਆਪਣੇ ਸਲਾਹਕਾਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਯਥਾਸਥਾਨ ਬੈਠ ਗਏ। ਜਨਕ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਆਖਿਆ, “ਅੱਜ ਮੇਰੀ ਯਜਨਾ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਕਰਕੇ ਪੂਰੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਅੱਜ ਮੈਂ ਯਜਨਾ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲੀ। ਧੰਨ ਅਤੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹਾਂ ਮੈਂ, ਜਿਸ ਲਈ ਇਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਆਏ ਹਨ।