ਜਦੋਂ ਮਹਾṉ ਰਿਸ਼ੀ ਗੌਤਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਅਹਲਿਆ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜਦੋਂ ਦਸ਼ਰਥ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਆਉਣਗੇ, ਤਦ ਤੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।" ਗੌਤਮ ਨੇ ਅਹਲਿਆ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ, "ਜਦ ਤੂੰ ਰਾਮ ਨੂੰ, ਜੋ ਲੋਭ ਤੇ ਮੋਹ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋਵੇਗਾ, ਆਪਣੇ ਘਰ ਮਹਿਮਾਨ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੇਂਗੀ, ਤਦ ਤੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਅਸਲ ਰੂਪ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਵੇਂਗੀ ਤੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਜਾਵੇਂਗੀ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਮਹਾਤਪਸੀ ਗੌਤਮ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਤਪੱਸਿਆ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਆਪਣਾ ਆਸ਼੍ਰਮ ਛੱਡ ਕੇ, ਜੋ ਸਿੱਧਾਂ ਤੇ ਚਾਰਣਾਂ ਦੀ ਵਾਸਥੀ ਸੀ, ਸੁੰਦਰ ਹਿਮਾਲਾ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਲਈ ਚਲੇ ਗਏ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇੰਦਰ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅੱਗਣੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਸਿੱਧਾਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਅਤੇ ਚਾਰਣਾਂ ਕੋਲ ਗਿਆ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਗੌਤਮ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪਾ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੁੱਸਾ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਇਹ ਕੰਮ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਨਿਸ਼੍ਫਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ ਤੇ ਅਹਲਿਆ ਵੀ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਸਭ ਦੇਵਗਣ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਮਿਲ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਚਾਰਣਾਂ ਸਮੇਤ, ਮੇਰੇ ਇਸ ਕੰਮ ਨੂੰ ਫਲਦਾਈ ਬਣਾਓ।" ਇੰਦਰ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵਤੇ, ਅੱਗਣੀ ਦੇ ਆਗੂਪਣ ਹੇਠ, ਪਿਤਰਾਂ ਕੋਲ ਗਏ ਅਤੇ ਮਰੁਤਾਂ ਸਮੇਤ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਰਾਂਡ ਪੂਰਾ ਹੈ, ਪਰ ਇੰਦਰ ਨਿਸ਼੍ਫਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ; ਰਾਂਡ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅੰਗ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿਓ।" ਪਿਤਰਾਂ ਨੇ ਰਾਂਡ ਦੇ ਅੰਗ ਲੈ ਕੇ ਹਜ਼ਾਰ-ਨੇਤ੍ਰ ਵਾਲੇ ਇੰਦਰ ਵਿਚ ਲਾ ਦਿੱਤੇ। ਉਸ ਵਕਤ ਤੋਂ, ਪਿਤਰਾਂ ਨਿਸ਼੍ਫਲ ਰਾਂਡ ਖਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਰਾਂਡ ਦੇ ਅੰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਏ, ਇਹ ਗੌਤਮ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸੀ। ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਹੁਣ ਤੂੰ ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਸ਼੍ਰਮ ਤੇ ਜਾ, ਜਿੱਥੇ ਆਦਰਯੋਗ ਅਹਲਿਆ, ਜੋ ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਮੁਕਤ ਕਰ।" ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਆਸ਼੍ਰਮ ਅੰਦਰ ਗਏ। ਉੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਹਲਿਆ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਨੇ ਉਸਦੇ ਤੀਜ ਨੂੰ ਅਤਿ ਤੇਜਸ਼ਵੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਲਈ ਵੀ ਅਪ੍ਰਾਪਤ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਸਰੀਰ ਧੂੰਏਂ ਵਿੱਚ ਲਿਪਟਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਦੀ ਲਪਟ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਪੂਰਨ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀ ਚਮਕ ਨੂੰ ਧੁੰਦ ਅਤੇ ਬੱਦਲ ਢੱਕ ਲੈਣ। ਗੌਤਮ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਰਕੇ, ਤਿੰਨੋ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਅਹਲਿਆ ਅਦ੍ਰਿਸ਼੍ਯ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਜਦ ਰਾਮ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਸ਼ਾਪ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਸਭ ਨੂੰ ਵਿਖਾਈ ਦੇਣ ਲੱਗੀ। ਫਿਰ ਰਘੁ ਕੁਲ ਦੇ ਦੋਵਾਂ ਭਰਾ ਨੇ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਪੈਰ ਫੜ ਲਏ; ਅਹਲਿਆ ਨੇ ਗੌਤਮ ਦੀ ਗੱਲ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਸਨੇ ਸੰਪੂਰਨ ਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਨਾਲ ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ, ਮਹਿਮਾਨਨਵਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਦਾਨ ਦਿੱਤੇ, ਤੇ ਰਾਮ ਨੇ ਉਹ ਸਭ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੇ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ, ਦਿਵ੍ਯ ਢੋਲ ਵੱਜਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨੇ ਉਤਸਵ ਮਨਾਇਆ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਅਹਲਿਆ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ, "ਸ਼ਾਬਾਸ਼, ਸ਼ਾਬਾਸ਼!"—ਉਸਦਾ ਸਰੀਰ ਤਪੱਸਿਆ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਪਤੀ ਗੌਤਮ ਦੀ ਆਗਿਆਵਾਨ ਸੀ। ਫਿਰ ਮਹਾਤਪਸੀ ਗੌਤਮ, ਅਹਲਿਆ ਸਮੇਤ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਮ ਦਾ ਯਥਾਯੋਗ ਸਨਮਾਨ ਕਰਕੇ, ਮੁੜ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਗਏ। ਰਾਮ, ਜੋ ਗੌਤਮ ਰਿਸ਼ੀ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਆਦਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਮਿਥਿਲਾ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਫਿਰ, ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਵਧਦੇ ਹੋਏ, ਰਾਮ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਜਨਕ ਰਾਜਾ ਦੇ ਯਜ್ಞ ਸਥਾਨ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੇ। ਰਾਮ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਜਨਕ ਮਹਾਰਾਜ ਦਾ ਯਜਮਾਨੀ ਵੱਡੀ ਹੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਯੋਗ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਭਾਗ੍ਯਸ਼ਾਲੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਤੋਂ ਆਏ ਹੋਏ ਹਨ, ਜੋ ਵੇਦ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਸੈਂਕੜੇ ਬੱਲੀਆਂ ਦੇ ਰਥ ਖੜੇ ਹਨ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸਾਨੂੰ ਰਹਿਣ ਲਈ ਕੋਈ ਠਿਕਾਣਾ ਦੱਸੋ।" ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ, ਰਾਮ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਾਣੀ ਵਾਲੀ ਇਕ ਨਿਰਵਿਘਨ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਵਿਵਸਥਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਜਦ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਮਿਲੀ, ਤਾਂ ਜਨਕ ਰਾਜਾ, ਆਪਣੇ ਮੁੱਖ ਪੁਰੋਹਿਤ ਸ਼ਤਾਨੰਦ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਏ। ਯਜਮਾਨੀ ਦੇ ਮਹਾਨ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਨੇ ਵੀ ਤੁਰੰਤ ਆ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਜਨਕ ਨੇ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਆਦਰ-ਸਵਰੂਪ ਭੇਟ ਦਿੱਤੀ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਉਹ ਸਨਮਾਨ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਜਨਕ ਦੀ ਖੈਰੀਅਤ ਅਤੇ ਯਜਮਾਨੀ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ। ਫਿਰ, ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚੇਲੇ, ਪੁਰੋਹਿਤ ਆ ਕੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਮਿਲੇ। ਜਦ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ ਬੈਠ ਗਏ, ਜਨਕ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਹੋਰ ਉੱਚੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਆਪਣੀ ਸੀਟ ਤੇ ਬੈਠੇ; ਪੁਰੋਹਿਤ, ਯਜਮਾਨ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਅਸਥਾਨਾਂ 'ਤੇ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਬੈਠ ਗਏ। ਜਨਕ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਯਜਮਾਨੀ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਆਣ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।