ਰਾਵਣ, ਜੋ ਰਾਤ ਦੇ ਵਾਸੀ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਐਲਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, “ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਇੰਦਰ ਹੋਣ, ਵਿਵਸਵਤ ਹੋਣ, ਅੱਗ ਜਾਂ ਪਵਨ ਹੋਣ; ਮੈਂ ਕੁਬੇਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਨਾਲ ਵੀ ਲੜਾਂਗਾ। ਜਿਸਦੀ ਦੇਹ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਵੱਡਾ ਲੋਹਾ ਦਾ ਗਦਾ ਫੜੇ, ਜੋ ਗਰਜਦਾ ਹੋਵੇ ਤੇ ਜਿਸਦੇ ਦੰਦ ਤੇਜ਼ ਹੋਣ, ਉਸ ਤੋਂ ਇੰਦਰ ਵੀ ਡਰ ਜਾਵੇ। ਰਾਮ ਮੈਨੂੰ ਦੂਜੀ ਤੀਰ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕਰੇਗਾ; ਫਿਰ ਮੈਂ ਉਸ ਦਾ ਲਹੂ ਪੀਂਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰ। ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਖੁਸ਼ੀ ਵਾਲੀ ਜਿੱਤ ਲਿਆਵਾਂਗਾ; ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਮੈਂ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੁਖੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਗਲ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਮੌਜ ਕਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਦਿਰਾ ਪੀਂ, ਤੇ ਲਾਭਦਾਇਕ ਕੰਮ ਕਰ—ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰ; ਜਦ ਮੈਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਯਮਲੋਕ ਭੇਜ ਦਿਆਂਗਾ, ਸੀਤਾ ਤੇਰਾ ਕਬਜ਼ਾ ਰਹੇਗੀ।” ਇਸ ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਦਾ ਅਗਲਾ ਚਰਣ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਮਹਾਪਾਰਸ਼ਵ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ, ਰਾਵਣ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਵਿਚ ਸੋਚ ਕੇ, ਜੋੜੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਬੋਲਦਾ ਹੈ, “ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ, ਜਿੱਥੇ ਹਿਰਣ ਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਹਨ, ਮਧੂ ਮਿਲਣ ਤੇ ਨਾ ਪੀਵੇ, ਉਹ ਮੂਰਖ ਹੈ। ਤੂੰ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਿਸੇ ਦਾ ਰਾਜ ਨਹੀਂ—ਤੂੰ ਵੈਦੇਹੀ ਨਾਲ ਮੌਜ ਕਰ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਪੈਰ ਰੱਖ। ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ, ਮੁਰਗੇ ਵਾਂਗ; ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਮੌਜ ਕਰ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲੈ। ਜਦ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਫਿਰ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ; ਜੋ ਵੀ ਆਵੇ, ਚਾਹੇ ਸਮੇਂ ਤੇ ਜਾਂ ਬੇਸਮੇਂ, ਤੂੰ ਸਭ ਨੂੰ ਨਿਭਾ ਲਵੇਂਗਾ। ਕੁੰਭਕਰਨ, ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ, ਤੇ ਇੰਦਰਜਿਤ, ਇੰਦਰ ਨਾਲ ਵੀ ਲੜ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਦਾਨ, ਸੰਧੀ, ਭੇਦ—ਸਾਰੇ ਹਿਕਮਤਾਂ ਪਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਜੋ ਵੀ ਤੇਰੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਇੱਥੇ ਆਏ ਹਨ, ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਕਰਾਂਗੇ—ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।” ਰਾਵਣ, ਮਹਾਪਾਰਸ਼ਵ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉੱਤਰ ਦਿੰਦਾ, “ਮਹਾਪਾਰਸ਼ਵ, ਸੁਣ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਇੱਕ ਗੁਪਤ ਭੇਦ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਹੋਇਆ। ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਮੈਂ ਪੁੰਜਿਕਸਥਲਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜਦ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਘਰ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਅੱਗ ਦੀ ਲਪਟ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ, ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਪੰਖ ਹਿਲ ਰਹੇ ਸਨ। ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਵਸਤ੍ਰ ਲੈ ਲਏ, ਤੇ ਉਹ ਹਿਲਦੀ ਹੋਈ ਕਮਲ ਵਾਂਗ, ਸਵੈ-ਭੂ ਦੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਉਸ ਦਿਨ ਤੋਂ, ਜੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਔਰਤ ਤੇ ਜਬਰ ਕਰੇ, ਉਸਦਾ ਸਿਰ ਸੌ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿਚ ਵੱਢ ਜਾਵੇਗਾ—ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਉਸ ਸ਼ਾਪ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ, ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਵੈਦੇਹੀ, ਦਸ਼ਰਥ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ, ਆਪਣੇ ਸੋਹਣੇ ਖਟ ਤੇ ਜਬਰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲਿਆ। ਮੇਰੀ ਤੇਜ਼ੀ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਤੇ ਚਲਾਕੀ ਪਵਨ ਵਾਂਗ; ਦਸ਼ਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਇਹ ਜਾਣਦਾ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਨਾਹ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ। ਕੌਣ ਚਾਹੇਗਾ ਪਹਾੜ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਸੋ ਰਿਹਾ ਸ਼ੇਰ ਜਾਗੇ, ਜਾਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਨੂੰ ਚੁਕਾਏ? ਰਾਮ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਲਿਖੇ ਤੀਰ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦਾ, ਜੋ ਦੋ ਜ਼ਬਾਨ ਵਾਲੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਲਦੀ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਧਨੁ ਤੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਦੇ ਵਜਰ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿਆਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਪਤੰਗਾ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਸਾੜਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਫੜ ਲਾਂਗਾ, ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਘਿਰ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਚਮਕ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੰਦਾ। ਇੰਦਰ ਤੇ ਵਰੁਣ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤ ਸਕਦੇ; ਮੈਂ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਵੈਸ਼ਰਵਣ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿਚ ਸੀ, ਆਪਣੀ ਬਾਂਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ।” ਹੁਣ ਚੌਦਵੀਂ ਸਰਗਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਰਾਤ ਦੇ ਵਾਸੀ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਕੁੰਭਕਰਨ ਦੀ ਗਰਜ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ, ਜੋ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾਣਯੋਗ ਸੀ, ਲਾਭਦਾਇਕ ਤੇ ਅਰਥਪੂਰਨ ਬੋਲ ਬੋਲਦਾ ਹੈ, “ਮਹਾਰਾਜ, ਤੇਰੀ ਸੀਤਾ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਸਰਪ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਹੱਥਾਂ ਦੇ ਪੰਜ ਫਿੰਗਰ, ਪੰਜ ਸਿਰ, ਤੇ ਵੱਡੀ ਆਕਾਰ—ਇਹ ਕਿਸ ਨੇ ਫੜ ਰੱਖੀ ਹੈ? ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਵੱਡੇ, ਦੰਦ ਤੇ ਨਖਾਂ ਵਾਲੇ ਵੱਡੇ ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਲੰਕਾ ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਦੇ। ਰਾਮ ਦੇ ਤੀਰ, ਜੋ ਪਵਨ ਵਾਂਗ ਤੇ ਵਜਰ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਹਨ, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਫੜਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਕਰ। ਕੁੰਭਕਰਨ, ਇੰਦਰਜਿਤ, ਮਹਾਪਾਰਸ਼ਵ, ਮਹੋਦਰ, ਨਿਕੁੰਭ, ਕੁੰਭ, ਅਤਿਕਾਯ—ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਰਘੁਵੀਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਜੇ ਤੂੰ ਜੀਵਦਾ ਵੀ ਰਹੇ, ਰਾਮ ਤੋਂ ਬਚ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਭਾਵੇਂ ਸਾਵਿਤ੍ਰ ਜਾਂ ਮਰੁਤ ਤੇਰੇ ਰਖਵਾਲੇ ਹੋਣ; ਇੰਦਰ, ਮੌਤ, ਆਕਾਸ਼ ਜਾਂ ਪਾਤਾਲ ਵਿਚ ਵੀ ਜਾ ਲਵੇਂ, ਤੂੰ ਰਾਮ ਤੋਂ ਬਚ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।” ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਪ੍ਰਹਸਤ ਬੋਲਦਾ ਹੈ, “ਸਾਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਡਰ ਨਹੀਂ ਆਇਆ, ਨਾ ਦੇਵਾਂ ਤੋਂ, ਨਾ ਦਾਨਵਾਂ ਤੋਂ, ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ। ਯਕਸ਼, ਗੰਧਰਵ, ਵੱਡੇ ਸਰਪ, ਗਰੁੜ ਜਾਂ ਸੱਪਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਡਰ ਨਹੀਂ; ਫਿਰ ਰਾਮ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਡਰ ਹੋਵੇ?” ਵਿਭੀਸ਼ਣ, ਪ੍ਰਹਸਤ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੋ ਲਾਭਦਾਇਕ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਰਾਜਾ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੋਇਆ, ਧਰਮ, ਲਾਭ ਤੇ ਕਾਮ ਵਿਚ ਲੱਗ ਕੇ, ਭਾਰੀ ਬੋਲ ਬੋਲਦਾ ਹੈ, “ਪ੍ਰਹਸਤ, ਰਾਜਾ, ਮਹੋਦਰ, ਤੂੰ, ਤੇ ਕੁੰਭਕਰਨ—ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਰਾਮ ਬਾਰੇ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹੋ, ਉਹ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੱਤ ਅਧਰਮ ਵਿਚ ਹੈ, ਉਹ ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਰਾਮ ਨੂੰ ਤੇਰੇ, ਮੇਰੇ, ਪ੍ਰਹਸਤ ਜਾਂ ਸਾਰੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰਨਾ, ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ; ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਹਿਕਮਤ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਤੈਰ ਕੇ ਵੱਡਾ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰੇ। ਦੇਵਤਾ ਵੀ ਇਸ ਰਾਜਾ, ਵੱਡੇ ਰਥ-ਯੋਧਾ, ਇੱਖਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ, ਧਰਮ ਵਿਚ ਲੱਗੇ, ਤੇ ਐਸੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੇ ਹਨ; ਜੋ ਉਸ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੂਰਖ ਹਨ। ਤੇਰੇ ਤੀਰ, ਜੋ ਗਿੱਲ੍ਹੀ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਰਘੁਵੀਰ ਉੱਤੇ ਚਲਾਉਣ ਤੇ ਇੰਨੇ ਭਿਆਨਕ ਨਹੀਂ; ਪ੍ਰਹਸਤ, ਉਹ ਤੀਰ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ, ਅੰਦਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਪਰ ਤੂੰ ਫ਼ਜ਼ੂਲ ਸ਼ੇਖੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਵਣ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿਚ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ, ਉਸਦੇ ਭਾਈ ਵਿਭੀਸ਼ਣ, ਤੇ ਯੋਧਿਆਂ ਵਿਚ ਚਰਚਾ ਚਲਦੀ ਰਹੀ—ਕਿਸੇ ਨੇ ਗੁੱਸੇ, ਕਿਸੇ ਨੇ ਸ਼ੇਖੀ, ਤੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਸੱਚ ਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।