ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸਨ, ਅਹਲਿਆ ਨੂੰ ਹੱਸ ਕੇ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਗੌਤਮ ਤੋਂ ਬਚਾ ਲੈ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਉਦੇਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਹਲਿਆ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਆਇਆ ਸੀ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਝੁਟ ਪੈਰ ਕੁਟਦਾ ਹੋਇਆ ਝੋਪੜੀ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਗਿਆ। ਇੰਦ੍ਰ ਗੌਤਮ ਦੀ ਆਉਣ ਦੀ ਆਸ਼ੰਕਾ ਅਤੇ ਡਰ ਵਿੱਚ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਭੱਜਿਆ, ਪਰ ਅਚਾਨਕ ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਗੌਤਮ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਦੇਖ ਲਿਆ। ਗੌਤਮ—ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਲਈ ਵੀ ਪਹੁੰਚਣੇ ਔਖੇ ਸਨ, ਤੇ ਜੋ ਤਪੱਸਿਆ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ—ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਦੀ ਲਪਟ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਸਮਿਧ ਤੇ ਕੁਸ਼ਾ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਡਰ ਪੈ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਪੀਲਾ ਪੈ ਗਿਆ। ਗੌਤਮ ਨੇ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਧਰਮਾਤਮਾ ਤੇ ਉੱਚੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਇੰਦ੍ਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਕੇ, ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਉਸ ਦੁਸ਼ਟ ਮਨ ਵਾਲੇ ਇੰਦ੍ਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਮੇਰਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਤੂੰ ਇਹ ਪਾਪ ਕਰ ਬੈਠਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਦੁਸ਼ਟ! ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਫਲਹੀਨ ਹੋ ਜਾਵੇਂ।” ਗੌਤਮ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਾਪ ਦਿੰਦੇ ਹੀ, ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਲਿੰਗ ਤੁਰੰਤ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਇੰਦ੍ਰ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗੌਤਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਅਹਲਿਆ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ, “ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਹੇਂਗੀ। ਹਵਾ ਤੇ ਜੀਉਂਦੀ, ਉਪਵਾਸ ਕਰਦੀ, ਤਪ ਦੀ ਤਪਿਸ਼ ਵਿਚ ਸੜਦੀ, ਰਾਖ ਉੱਤੇ ਲੀਟੀ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਤੋਂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਇਸ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਰਹੇਂਗੀ। ਜਦੋਂ ਦਸ਼ਰਥ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਇਸ ਭਿਆਨਕ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆਵੇਗਾ, ਤਦ ਤੂੰ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗੀ। ਉਸ ਦੀ ਅਤਿਥਿ-ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਦੁਸ਼ਟ, ਤੂੰ ਲੋਭ ਤੇ ਮੋਹ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਅਸਲ ਰੂਪ ਪਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਮੁੜ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਜਾਵੇਂਗੀ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਗੌਤਮ, ਜੋ ਸਿੱਧਾਂ ਤੇ ਚਰਨਾਂ ਵਾਲੇ ਇਸ ਆਸ਼ਰਮ ਦਾ ਵਾਸੀ ਸੀ, ਉਸ ਆਸ਼ਰਮ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇੰਦ੍ਰ, ਜੋ ਹੁਣ ਫਲਹੀਨ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਡਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਅਗਨੀ ਆਦਿ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਸਿੱਧਾਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਤੇ ਚਰਨਾਂ ਕੋਲ ਗਿਆ ਤੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਗੌਤਮ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪਾ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨੂੰ ਉਭਾਰਿਆ। ਇਹ ਕੰਮ ਮੈਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਖਾਤਰ ਕੀਤਾ। ਹੁਣ ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਫਲਹੀਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਤੇ ਉਹ (ਅਹਲਿਆ) ਵੀ ਤਿਆਗੀ ਗਈ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਚਰਨਾਂ ਸਮੇਤ, ਇਹ ਕੰਮ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਫਲਦਾਇਕ ਬਣਾਓ।” ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੂ (ਇੰਦ੍ਰ) ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵਤੇ, ਅਗਨੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਪਿਤਰਾਂ ਕੋਲ ਗਏ ਤੇ ਮਰੁਤਾਂ ਸਮੇਤ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, “ਇਹ ਮੇਢਾ (ਰਾਮ) ਪੂਰਾ ਹੈ, ਪਰ ਇੰਦ੍ਰ ਫਲਹੀਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਮੇਢੇ ਦੇ ਲਿੰਗ ਲੈ ਕੇ, ਜਲਦੀ ਇੰਦ੍ਰ ਨੂੰ ਦੇਵੋ। ਮੇਢਾ ਫਲਹੀਨ ਹੋ ਕੇ ਤੁਹਾਡੀ ਅਤਿ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਦਾ ਕਾਰਣ ਬਣੇਗਾ, ਤੇ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮੇਢੇ ਦੀ ਆਹੂਤੀ ਦੇਣਗੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਖੂਟ ਫਲ ਮਿਲੇਗਾ, ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਇਨਾਮ ਦਿਓ।” ਅਗਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਿਤਰਾਂ ਨੇ ਮੇਢੇ ਦੇ ਲਿੰਗ ਲੈ ਕੇ, ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਇੰਦ੍ਰ ਵਿੱਚ ਲਗਾ ਦਿੱਤੇ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਹੇ ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ਜ, ਪਿਤਰ ਲੋਕ ਫਲਹੀਨ ਮੇਢੇ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਤੇ, ਹੇ ਰਾਘਵ, ਉਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਇੰਦ੍ਰ ਨੂੰ ਮੇਢੇ ਦੇ ਲਿੰਗ ਮਿਲੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਇਹ ਸਭ ਗੌਤਮ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਕਰਕੇ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਤੇਜਸਵੀ, ਤੂੰ ਉਸ ਧਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਜਾ, ਤੇ ਇਸ ਸੁਭਾਗਵਤੀ ਅਹਲਿਆ ਨੂੰ, ਜੋ ਦਿਵਿਆ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਮੁਕਤ ਕਰ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਮੇਤ, ਆਗੂ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਤੇਜਵਾਨ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦਾਨਵ ਵੀ ਮਿਲ ਕੇ ਵੀ ਔਖਾ ਹੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਦਾ ਰੂਪ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਵੱਡੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਜਾਪਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਦੇਹ ਧੂੰਏਂ ਵਿੱਚ ਲਪਟਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਦੀ ਲਪਟ। ਉਹ ਪੂਰਨ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀ ਚਮਕ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਪਰ ਧੁੰਦ ਤੇ ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ, ਪਾਣੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਤੇ ਉਸਦੀ ਝਲਕ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਔਖੀ ਸੀ। ਗੌਤਮ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਸੀ, ਪਰ ਜਦ ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਾਪ ਮੁਕਤੀ ਹੋ ਗਈ, ਤੇ ਉਹ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਲੱਗੀ। ਫਿਰ, ਰਘੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ; ਗੌਤਮ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਅਹਲਿਆ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਬਿਲਕੁਲ ਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਜਲ, ਅਤਿਥਿ-ਸੇਵਾ, ਤੇ ਦਾਨ ਦਿੱਤੇ; ਕਕੁਤਸਥ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ, ਦਿਵਿਆ ਢੋਲ ਵੱਜਣ ਲੱਗੇ, ਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਉਤਸਾਹ ਛਾ ਗਿਆ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਅਹਲਿਆ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ, “ਵਧੀਆ, ਵਧੀਆ!”—ਉਸ ਦੀ ਦੇਹ ਤਪੱਸਿਆ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਗੌਤਮ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸੀ। ਗੌਤਮ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਅਹਲਿਆ ਸਮੇਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ; ਰਾਮ ਦਾ ਯਥੋਚਿਤ ਆਦਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਮੁੜ ਆਪਣੀ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਗਿਆ। ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੀ, ਗੌਤਮ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਸੰਮਾਨਿਤ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮਿਥਿਲਾ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਗਲੇ ਚੈਪਟਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਵਧਦੇ ਹੋਏ, ਰਾਮ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਮੇਤ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਜਨਕ ਦੇ ਯਜਨਾ-ਸਥਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚੇ। ਰਾਮ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਮੇਤ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਕੋਲ ਆਖਿਆ, “ਵਾਕਈ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਜਨਕ ਦੀ ਯਜਨਾ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਾਬਲ-ਏ-ਤਾਰੀਫ਼ ਹੈ।” ਉੱਥੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੁਭਾਗਵਤੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਤੋਂ ਆਏ ਹੋਏ, ਵੇਦ ਪਾਠ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਨ।