ਰਾਵਣ ਨੇ ਗਰਜ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਇਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਗਰੀਵ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਅੰਗਦ, ਹਨੂਮਾਨ ਤੇ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਹੀ ਮਾਰਾਂਗਾ।" ਇਸ ਵਿਰੋਧ ਭਰੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ, ਯੁੱਧ ਕਾਂਡ ਦੇ ਨੌਂਵੇਂ ਸਰਗ ਦੀ ਗੌਰਵਮਈ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਸੁਣਨ ਦੀ ਪਿਆਰ ਭਰੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਨਿਕੁੰਭ, ਰਭਸਾ, ਮਹਾ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਸੂਰਯਸ਼ਤ੍ਰੂ, ਸੁਪਤਘਨਾ, ਯਜਨਕੋਪ, ਮਹਾਪਰਸ਼ਵਾ ਤੇ ਮਹੋਦਰਾ — ਅਗਨੀਕੇਤੁ ਜੋ ਰੋਕਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਰਕਸ਼ਸ ਰਸ਼ਮੀਕੇਤੁ, ਤੇ ਰਾਵਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਇੰਦ੍ਰਜਿਤ ਜੋ ਚਮਕਦਾ ਤੇ ਤਾਕਤਵਰ ਹੈ — ਪ੍ਰਹਸਤ, ਵਿਰੂਪਾਖਸ਼, ਮਹਾ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਵਜਰਦੰਸ਼ਟਰ, ਧੂਮਰਾਖਸ਼, ਅਤਿਕਾਯ ਤੇ ਦੁਰਮੁਖ ਰਕਸ਼ਸ — ਇਹ ਸਾਰੇ ਲੋਹੇ ਦੇ ਗੜ੍ਹ, ਬਰਛੀਆਂ, ਭਾਲੇ, ਜਵਲਿਨ, ਤੇਜ਼ ਕੁਹਾੜੀਆਂ, ਚੰਗੇ ਤੀਰਾਂ ਵਾਲੇ ਧਨੁਸ਼, ਤੇ ਚੌੜੇ ਪਹਲੂ ਵਾਲੀਆਂ ਤਲਵਾਰਾਂ ਫੜ ਕੇ — ਹਥਿਆਰ ਫੜ ਕੇ, ਇਹ ਰਕਸ਼ਸ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਏ, ਤੇ ਸਭ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹਨ: "ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਰਾਮ, ਸੁਗਰੀਵ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਤੇ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿਆਂਗੇ।" ਇਸ ਵੇਲੇ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ ਹੈ, ਹਥ ਜੋੜ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੈਠਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ: "ਪਿਆਰੇ, ਜੇ ਕਿਸੇ ਲਕਸ਼ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਮਾਰਗਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਤਾਂ ਵਿਦਵਾਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹੁਣ ਯਤਨ ਤੇ ਵਿਰਤਾ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਉਸ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਜੋ ਜਾਗਰੂਕ, ਜਿੱਤ ਲਈ ਉਤਸੁਕ, ਤਾਕਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ, ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਜਿੱਤਣਾ ਔਖਾ ਹੈ? ਕੌਣ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਜਾਣਦਾ ਜਾਂ ਸੋਚ ਸਕਦਾ ਹੈ ਹਨੂਮਾਨ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰ ਲਿਆ, ਜੋ ਡਰਾਉਣੇ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ? ਰਕਸ਼ਸੋ, ਵਿਰੋਧੀ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਵਿਰਤਾ ਅਣਮਾਪਣਯੋਗ ਹੈ; ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਨਾ ਆਕਲੋ। ਅਤੇ ਰਾਮ ਨੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਰਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਕਿਹੜਾ ਅਣਯਾਈ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਤਨੀ ਜਨਸਥਾਨ ਤੋਂ ਲੈ ਗਈ ਸੀ? ਜੇ ਖਰ, ਜਦ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਚਾਲ ਭੈੜੀ ਸੀ, ਰਾਮ ਦੁਆਰਾ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਵੀ ਹਰ ਜੀਵ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਵੈਦੇਹੀ ਲਈ ਸਾਡੇ ਵਿੱਚ ਡਰ ਬਹੁਤ ਵੱਧ ਗਿਆ ਹੈ; ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਥੇ ਲਿਆਇਆ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿਓ — ਉਸ ਲਈ ਝਗੜਾ ਕਿਉਂ ਕਰਨਾ? ਕਿਸੇ ਵੀਰ ਤੇ ਧਰਮਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਵਿਅਰਥ ਵੈਰ ਪਾਲਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ; ਸੀਤਾ, ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿਓ। ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ, ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਜਵੇਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਰਾਮ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਸੀਤਾ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿਓ। ਜਦ ਤੱਕ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ, ਡਰਾਉਣੀ ਤੇ ਅਜੈਯ ਸੈਨਾ ਲੰਕਾ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਾਈ ਨਾ ਕਰੇ, ਸੀਤਾ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿਓ। ਨਿਸਚਿਤ ਹੈ ਕਿ ਲੰਕਾ ਸ਼ਹਿਰ ਤੇ ਸਾਰੇ ਰਕਸ਼ਸ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਣਗੇ ਜੇ ਅਸੀਂ ਰਾਮ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਨਾ ਕਰੀਏ। ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰੀ ਦੇ ਨਾਤੇ ਮੈਂ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ — ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਮੰਨੋ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਭਲੇ ਤੇ ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ: ਸੀਤਾ ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿਓ। ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਤੀਰ ਜੋ ਸਰਦੀਆਂ ਦੀ ਧੁੱਪ ਵਾਂਗ ਨਵੇਂ, ਤਾਕਤਵਰ ਤੇ ਅਣਫੇਲਣਯੋਗ ਹਨ, ਤੁਹਾਡੀ ਨਾਸ ਲਈ ਛੱਡੇ ਜਾਣ, ਸੀਤਾ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿਓ। ਆਪਣਾ ਗੁੱਸਾ ਤੁਰੰਤ ਛੱਡ ਦਿਓ, ਜੋ ਸੁਖ ਤੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਧਰਮ ਨੂੰ ਅਪਣਾਓ, ਜੋ ਆਨੰਦ ਤੇ ਯਸ਼ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਦਇਆ ਵਾਲੇ ਬਣੋ — ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਜੀ ਸਕੀਏ। ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿਓ।" ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਰਾਵਣ ਨੇ ਸਭ ਨੂੰ ਰੁਖਸਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਹੁਣ, ਯੁੱਧ ਕਾਂਡ ਦੇ ਦਸਵੇਂ ਸਰਗ ਦੀ ਗੌਰਵਮਈ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਸੁਣਨ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਸਵੇਰੇ, ਮਹਾ ਕਰਮ ਵਾਲਾ ਵਿਭੀਸ਼ਣ, ਜੋ ਧਰਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਿਸਚਲ ਹੈ, ਰਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਮਹਲ ਵੱਲ ਗਿਆ। ਉਹ ਮਹਲ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਚੋਟੀ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦਾ ਸੀ, ਉੱਚ ਪਹਾੜੀ ਚਰਚਾ ਵਾਂਗ, ਵੱਡੇ ਤੇ ਵਧੀਆ ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਅੰਗਣਾਂ ਨਾਲ, ਜਿੱਥੇ ਭੀੜ ਸੀ। ਉਹ ਥਾਂ ਵਿਦਵਾਨ ਤੇ ਭਗਤ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਸੀ, ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਵਫਾਦਾਰ ਤੇ ਕਾਫੀ ਰਕਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ। ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਘਰਘਰाहਟ, ਸ਼ੰਖਾਂ ਦੀ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼, ਤੇ ਵਾਦ-ਯੰਤਰਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਸੀ। ਉਹ ਥਾਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਮਹਾਨ ਗਲੀਆਂ ਚਰਚਾ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਤੇ ਵਧੀਆ ਸਿੰਗਾਰ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਵਾਂਗ, ਮਰੁਤਾਂ ਦੇ ਮਹਲ ਵਾਂਗ, ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਵਿਭੀਸ਼ਣ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਵਿਅਪਕ ਕਾਲੀ ਘਟਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਦੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਜੋ ਦੂਰ ਤੱਕ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੁਭ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਧੁਨ ਸੁਣੀਆਂ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ ਰਾਵਣ ਦੀ ਜਿੱਤ ਲਈ ਉਚਾਰਨ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਦਹੀਂ, ਘੀ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋਏ, ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਜਦ ਉਹ ਅੰਦਰ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਰਾਜਾ ਲਈ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਸੀਟ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜ-ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਥੇ, ਅਕੇਲੇ ਤੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ, ਮਹਾਨ-ਆਤਮਾ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਭਲੇ, ਸੁਚਿੰਤਤ ਤੇ ਤਰਕਸੰਗਤ ਬਾਤਾਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਨਰਮ ਢੰਗ ਨਾਲ ਰਾਜ-ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਮੇਂ, ਥਾਂ ਤੇ ਲਕਸ਼ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸਮਝ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। "ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਸੀਤਾ ਇਥੇ ਆਈ, ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੀ ਅਸੀਂ ਅਸ਼ੁਭ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵੇਖ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਅੱਗ, ਜੋ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਜਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਚਿੰਗਾਰੀਆਂ, ਧੂੰਆਂ ਤੇ ਕਾਲੀ ਲਪਟਾਂ ਨਾਲ ਉਠਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਚਮਕਦੀ ਨਹੀਂ। ਤੇਰੇ ਯਜਨ-ਅਲਤਰਾਂ, ਯਜਨ-ਸਥਾਨਾਂ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਵਿੱਚ, ਰੇਂਗਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਤੇ ਚੀਟੀਆਂ ਚੜ੍ਹਦੀਆਂ ਹਨ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਸਮਝਾ ਕੇ, ਲੰਕਾ ਤੇ ਰਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਕਰਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਰਾਵਣ ਆਪਣੇ ਹਠ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਤੇ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ੁਭ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵੱਧ ਰਹੇ ਸਨ।