ਰਾਤ ਦੇ ਅੰਧੇਰੇ ਵਿੱਚ, ਨੈਰਿੜਤਾ ਨਕਸ਼ਤ੍ਰ ਜੋ ਨੈਰਿੜਤਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਸੀ। ਮੂਲ ਨਕਸ਼ਤ੍ਰ ਨੂੰ ਮੂਲਵਤ ਨੇ ਛੂਹ ਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਧੂਆਂ ਪੈਂਦਾ ਜਾਪ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਪੁੱਚਲ ਤਾਰੇ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਸੰਕੇਤ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਲਈ ਵਿਨਾਸ਼ ਦੇ ਪੈਗਾਮ ਸੀ। ਉਹ ਨਕਸ਼ਤ੍ਰ, ਜੋ ਹੁਣ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੇ ਦੁਖ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਮੌਤ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿਚ ਆ ਚੁੱਕਿਆਂ ਲਈ ਸੀ। ਇਸੇ ਵੇਲੇ, ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ, ਪਾਣੀਆਂ ਨਿਰਮਲ ਹੋ ਗਏ, ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਫਲਾਂ ਦੀ ਭਰਮਾਰ ਹੋ ਗਈ। ਮਿੱਠੀਆਂ ਖੁਸ਼ਬੂਆਂ ਵਗਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ, ਰੁੱਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਰੁੱਖ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਲਦ ਗਏ। ਬੰਦਰਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਇਕੱਠੀ ਹੋ ਕੇ ਐਸੇ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਦੈਤਿਆਂ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕਰ ਰਹੀ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਸਭ ਦੇਖ ਕੇ, ਹੇ ਮਹਾਨ, ਤੁਸੀਂ ਖੁਸ਼ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ। ਸੌਮਿਤ੍ਰਿ, ਜੋ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਂਤਵਨਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਬੰਦਰਾਂ ਦੀ ਫੌਜ, ਜਿਹੜੀ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲੈਂਦੀ ਸੀ, ਅੱਗੇ ਵਧੀ। ਭਾਲੂ, ਬੰਦਰ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਗੂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਖ ਤੇ ਦੰਦ ਹਥਿਆਰ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ, ਪੈਰਾਂ ਅਤੇ ਉਂਗਲੀਆਂ ਨਾਲ ਧੂੜ ਉਡਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਤੁਰ ਪਏ। ਉਹ ਬਲਵਾਨ ਬੰਦਰ ਫੌਜ ਦੱਖਣੀ ਦਿਸ਼ਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਹੇਠ ਲੈ ਕੇ, ਪਹਾੜਾਂ, ਜੰਗਲਾਂ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਸਮੇਤ, ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲੈਂਦੀ ਸੀ। ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵੀ ਰੁਕ ਗਈ। ਉਹ ਭਾਰੀ ਫੌਜ ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਛੇ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਹਰ ਪਾਸੇ ਫੈਲ ਗਈ। ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਉਹ ਫੌਜ ਜਾਂਦੀ, ਕਈ ਕੋਸ ਲੰਮੀ ਲਕੀਰ ਬਣ ਜਾਂਦੀ। ਨਦੀਆਂ ਉਲਟ ਵਹਿਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ, ਝੀਲਾਂ ਨਿਰਮਲ ਰਹੀਆਂ, ਅਤੇ ਪਹਾੜ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕ ਗਏ। ਉਹ ਸਿੱਧੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ, ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਲਦੀਆਂ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਕਦੇ ਵਿਚਕਾਰੋਂ, ਕਦੇ ਚੱਕਰ ਲਾ ਕੇ, ਕਦੇ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਕਦੇ ਹੇਠਾਂ ਲੰਘਦੇ। ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਫੌਜ ਹਵਾ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧੀ। ਸਭ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਰਾਘਵ ਲਈ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੋਏ ਬੰਦਰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਖੁਸ਼ੀ, ਸਾਹਸ ਅਤੇ ਬਲ ਦੀ ਭਰਪੂਰਤਾ ਵਿਖਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਨੌਜਵਾਨੀ ਦੇ ਗਰੂਰ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਰਤੱਬ ਵੀ ਕਰਦੇ। ਕੁਝ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਦੌੜਦੇ, ਕੁਝ ਉੱਚੇ ਉੱਡਦੇ। ਕੁਝ ਬੰਦਰ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਵਾਸੀ, ਉੱਚੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਕਰਦੇ, ਕੁਝ ਆਪਣੀ ਪੁੱਛ ਹਿਲਾਉਂਦੇ, ਕੁਝ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਝਟਕਦੇ। ਕੁਝ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਹਿਲਾਉਂਦੇ, ਕੁਝ ਪਹਾੜ ਤੇ ਰੁੱਖ ਤੋੜਦੇ, ਜਿਹੜੇ ਪਹਾੜਾਂ ਤੇ ਵੱਸਦੇ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦੇ। ਕੁਝ ਮਹਾਨ ਗੱਜਣੀਆਂ ਕਰਦੇ, ਕੁਝ ਸੀਟੀ ਵਾਂਗ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਕੱਢਦੇ, ਤੇ ਕਈ ਆਪਣੀਆਂ ਜੰਘਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਲੱਤੀਆਂ ਲਾ ਕੇ ਬੇਲਾਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲ ਦਿੰਦੇ। ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਵਿਖਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਪੱਥਰਾਂ ਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਖੇਡਦੇ। ਲੱਖਾਂ, ਕਰੋੜਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਛਾ ਜਾਂਦੇ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਬੰਦਰ ਫੌਜ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਚੱਲਦੀ ਜਾਂਦੀ। ਸਾਰੇ ਬੰਦਰ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੇਠ, ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸੀਤਾ ਦੀ ਖੋਜ ਤੇ ਯੁੱਧ ਲਈ ਤਿਆਰ, ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਵੀ ਠਹਿਰਦੇ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ ਉਹ ਸਹਿਆ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚੇ, ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਰੁੱਖ ਤੇ ਜੰਗਲ ਸਨ। ਉਥੇ ਉਹ ਚੜ੍ਹਦੇ ਗਏ। ਰਾਮ, ਉਹ ਅਦਭੁਤ ਜੰਗਲ ਤੇ ਵਗਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਨੂੰ ਤੱਕਦੇ ਹੋਏ, ਸਹਿਆ ਤੇ ਮਲਯ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਦੇ ਗਏ। ਵਾਨਰ ਚੰਪਕ, ਤਿਲਕ, ਆਮ, ਅਸ਼ੋਕ, ਸਿੰਦੁਵਾਰ, ਤਿਨਿਸ਼ ਤੇ ਕਰਵੀ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਤੋੜਦੇ। ਉਹ ਅੰਕੋਲਾ, ਕਰੰਜ, ਅੰਜੀਰ, ਵਟ, ਜੰਬੂ, ਆਵਲੇ ਤੇ ਨੀਪਾ ਰੁੱਖ ਵੀ ਤੋੜਦੇ। ਸੋਹਣੀਆਂ ਪਹਾੜੀ ਢਲਾਨਾਂ ਉੱਤੇ, ਜਦ ਹਵਾ ਚੱਲੀ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੁੱਖਾਂ ਨੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਚੰਦਨ ਵਰਗੀ ਠੰਢੀ ਹਵਾ, ਮਧੁਰ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ, ਸ਼ਹਿਦ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿਚ ਵਗਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਪਹਾੜ ਖਣਿਜਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਹਵਾ ਨਾਲ ਉਹ ਧੂੜ ਹਰ ਪਾਸੇ ਫੈਲ ਗਈ। ਵਧੀਆ ਪਹਾੜੀ ਢਲਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਖਿੜੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨੇ ਵਾਨਰ ਫੌਜ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ। ਕੇਤਕੀ, ਸਿੰਦੁਵਾਰ, ਚੋਟੀ ਦੇ ਫੁੱਲ, ਮਾਧਵੀ ਦੀ ਮਹਿਕ, ਤੇ ਖਿੜੇ ਕੁੰਦਗੁਲਮਾਂ ਨੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਨੂੰ ਸੋਹਣਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਚਿਰਬਿਲਵਾ, ਮਧੂਕ, ਵੰਜੁਲਾ, ਬਕੁਲ, ਰੰਜਕ, ਤਿਲਕ ਤੇ ਨਾਗ ਰੁੱਖ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਆਮ, ਪਾਟਲਿਕਾ, ਕੋਵਿਦਾਰ, ਮੁਚੁਲਿੰਦ, ਅਰਜੁਨ, ਸ਼ਿੰਸ਼ਪਾ, ਤੇ ਕੁਟਜ ਵੀ ਫੁੱਲ ਰਹੇ ਸਨ। ਹਿੰਤਾਲਾ, ਤਿਨਿਸ਼, ਚੂਰਨਕ, ਨੀਪਾ, ਨੀਲ-ਅਸ਼ੋਕ, ਸਰਲ, ਅੰਕੋਲਾ, ਤੇ ਪਦਮਕਾ ਰੁੱਖ ਵੀ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਉਸ ਪਹਾੜ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਤਾਲਾਬ ਤੇ ਦਲਦਲਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਚਕਰਵਾਕ ਪੰਛੀ, ਕਾਰੰਡਵ ਬਤਖਾਂ, ਪਲਵ ਤੇ ਕ੍ਰੌਂਚ ਪੰਛੀ, ਜੰਗਲੀ ਸੂਰ ਤੇ ਹਿਰਣ ਆਉਂਦੇ ਸਨ। ਭਾਲੂ, ਬਾਘ, ਸਿੰਘ, ਡਰਾਉਣੇ ਚੀਤੇ, ਤੇ ਕਈ ਭਿਆਨਕ ਸੱਪ ਹਰ ਪਾਸੇ ਘੁੰਮਦੇ। ਉਹ ਸੋਹਣੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਥਾਂ ਖਿੜੇ ਕਮਲ, ਸੁਗੰਧਿਕਾ, ਕੁਮੁਦ, ਉਤਪਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਢਲਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਗਾਉਂਦੇ, ਤੇ ਵਾਨਰ ਤਾਲਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾਉਂਦੇ, ਪਾਣੀ ਪੀਂਦੇ ਤੇ ਖੇਡਦੇ। ਪਹਾੜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹੋਏ, ਵਾਨਰ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਪਾਣੀ ਛਿੜਕਦੇ, ਮਿੱਠੇ ਫਲ, ਜੜ੍ਹਾਂ ਤੇ ਫੁੱਲ ਖਾਂਦੇ। ਉਥੇ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਉਹ ਰੁੱਖ ਤੋੜਦੇ, ਜਦਕਿ ਫਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਚੇ ਪਿੰਡਿਆਂ ਵਰਗੇ ਲਟਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਮਧੁਰ ਰੰਗੀਆਂ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ, ਜੋ ਸ਼ਹਿਦ ਪੀਂਦੀਆਂ, ਰੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਤੇ ਬੇਲਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜਦੀਆਂ, ਫਿਰਦੀਆਂ। ਉਹ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਾਨਰ ਪਹਾੜ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਉਖਾੜਦੇ, ਤੇ ਹੋਰ, ਸ਼ਹਿਦ ਪੀ ਕੇ ਮਸਤ ਹੋਏ, ਰੁੱਖ ਤੋਂ ਰੁੱਖ ਉੱਤੇ ਛਲਾਂਗਾਂ ਮਾਰਦੇ, ਉੱਚੀਆਂ ਗੱਜਣੀਆਂ ਕਰਦੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਵਾਨਰ ਫੌਜ, ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤਿਕ ਸੁੰਦਰ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਸੀਤਾ ਦੀ ਖੋਜ ਤੇ ਰਾਘਵ ਦੀ ਜਿੱਤ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧਦੀ ਗਈ।