ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਰਾਮਚੰਦਰ ਜੀ ਦੀ ਵਾਨਰ ਸੈਨਾ ਲੰਕਾ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਖੜੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨੀਲ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਫਲਾਂ, ਕੁੰਦਿਆਂ, ਠੰਢੇ ਜੰਗਲੀ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਮਧੁਰ ਰਸ ਵਾਲੇ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ ਫੌਜ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਲੈ ਚਲੇ। ਪਰ ਰਾਮ ਨੇ ਸਾਵਧਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਦੁਸ਼ਟ ਰਾਛਸ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਫਲ, ਕੁੰਦਿਆਂ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੌਕਸੀ ਰੱਖੋ। ਹੇਠਾਂ, ਜੰਗਲਾਂ ਅਤੇ ਘਣੇ ਕਿਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਵਾਨਰ ਜੰਗਲ-ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਕਹਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਛਲਾਂਗਾਂ ਮਾਰ ਕੇ ਵੈਰੀ ਦੀ ਫੌਜ ਦੀ ਥਾਂ ਥਾਂ ਤੇ ਤਲਾਸ਼ੀ ਲੈਣ। ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਕੋਈ ਕਮਜ਼ੋਰ ਵੈਰੀ ਮਿਲੇ, ਓਥੇ ਹੀ ਉਸਦਾ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿਓ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਕੰਮ ਬਹੁਾਦਰੀ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਸ਼ੇਰ ਵਰਗੇ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਵਾਨਰ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਅੱਗੂ ਟੋਲੀ ਵਾਂਗ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ ਡਰਾਉਣੇ ਹੋ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧਣ। ਗਜਾ, ਜੋ ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਮਹਾਬਲੀ ਗਵਯਾ ਅਤੇ ਗਵਕਸ਼ਾ—ਇਹ ਸਭ ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ ਸਿੰਘਾਂ ਵਾਂਗ ਚਲਣ। ਰਿਸ਼ਭ, ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਤੇ ਛਲਾਂਗਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਸੈਨਾ ਦੇ ਸੱਜੇ ਪੱਖ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ। ਗੰਧਮਾਦਨ, ਜੰਗੀ ਹਾਥੀ ਵਰਗਾ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਡਰਾਉਣਾ, ਖੱਬੇ ਪੱਖ ਤੇ ਹੋਵੇ। ਰਾਮ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਆਪ ਹਨੂਮਾਨ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਏਰਾਵਤ ਉੱਤੇ, ਸੈਨਾ ਵਿਚਕਾਰ ਜਾਵਾਂਗਾ ਤੇ ਸਭ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਾਂਗਾ। ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਕਾਲ ਵਰਗੇ ਭਿਆਨਕ ਹਨ, ਅੰਗਦ ਦੇ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਣ, ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਰਾਜਾ ਦੇ ਨਾਲ ਚਲਦੇ ਹਨ। ਜਾਮਵੰਤ, ਸੁਸ਼ੇਣ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਵਾਨਰ ਵੇਗਦਰਸ਼ੀ, ਜੋ ਭਾਲੂਆਂ ਦੇ ਮਹਾਬਲੀ ਰਾਜਾ ਹਨ, ਇਹ ਤਿੰਨੇ ਸਾਡੀ ਪਿੱਠ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ।” ਰਾਮ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ, ਜੋ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚ ਸਰਵੋਤਮ ਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਸੀ, ਸਾਰੀ ਵਾਨਰ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਉਹ ਸਾਰੇ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਵਾਨਰ ਗੁਫਾਵਾਂ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਤੋਂ ਛਲਾਂਗ ਮਾਰ ਕੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਿਕਲ ਪਏ। ਵਾਨਰ ਰਾਜ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਵਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਰਾਮ, ਆਪਣੇ ਸੈਨਾ ਸਮੇਤ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਚੱਲ ਪਏ। ਹੁਣ ਰਾਮ ਦੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਸੈਂਕੜੇ, ਲੱਖਾਂ, ਕਰੋੜਾਂ, ਦਸ ਕਰੋੜਾਂ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਭਾਰੀ ਭੀੜ ਸੀ, ਜੋ ਹਾਥੀਆਂ ਵਰਗੇ ਦਿੱਖਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਵਾਨਰ ਸੈਨਾ ਰਾਮ ਦੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਚਲ ਰਹੀ ਸੀ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਵਾਨਰ ਛਲਾਂਗਾਂ ਮਾਰਦੇ, ਚੀਕਾਂ ਮਾਰਦੇ, ਗੂੰਜਦੇ ਹੋਏ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਵਧਦੇ ਗਏ। ਉਹ ਮਿੱਠਾ ਸ਼ਹਦ ਤੇ ਸੁਗੰਧਿਤ ਫਲ ਖਾਂਦੇ, ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਲੱਦਿਆ ਹੋਇਆ ਦਰੱਖਤ ਚੁੱਕਦੇ। ਮਾਣ ਵਿਚ, ਕਦੇ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦੇ, ਕਦੇ ਕੁਝ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੇ, ਕੁਝ ਉੱਤੇ ਛਲਾਂਗ ਮਾਰਦੇ, ਤੇ ਕੁਝ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਥੱਲੇ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦੇ। ਰਾਮ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆ ਕੇ, ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਗੂੰਜਦੇ ਹੋਏ ਆਵਾਜ਼ ਮਾਰੀ, “ਰਾਵਣ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਰਾਚਸ ਰਾਤ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਮਾਰ ਦੇਵਾਂਗੇ!” ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ ਨੀਲ ਤੇ ਕੁਮੁਦ, ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਰਸਤਾ ਸਾਫ ਕਰਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਵਿਚਕਾਰ ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਹਾਬਲੀ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਯੋਧਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸਨ। ਸ਼ਤਬਲੀ ਮਹਾਂਵੀਰ, ਦਸ ਕਰੋੜ ਵਾਨਰਾਂ ਨਾਲ, ਸਾਰੀ ਸੈਨਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਕੇਸਰੀ, ਪਾਨਸਾ, ਗਜਾ, ਅਰਕ ਤੇ ਹੋਰ ਅਨੇਕ ਵਾਨਰ, ਸੌ ਕਰੋੜ ਦੀ ਟੋਲੀ ਨਾਲ ਇਕ ਪੱਖ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਸੁਸ਼ੇਣ ਤੇ ਜਾਮਵੰਤ, ਭਾਲੂਆਂ ਦੀ ਭਾਰੀ ਟੋਲੀ ਨਾਲ, ਪਿੱਛੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖਦੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਸੈਨਾਪਤੀ ਨੀਲ, ਜੋ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚ ਸਰਵੋਤਮ ਤੇ ਛਲਾਂਗਾਂ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਸੀ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲੈਂਦਾ। ਦਰੀਮੁਖ, ਪ੍ਰਜੰਘ, ਜੰਭ ਤੇ ਵਾਨਰ ਰਭਸਾ ਹੋਰ ਮਹਾਂਵੀਰਾਂ ਸਮੇਤ ਹਰ ਪਾਸੇ ਵਧਦੇ ਤੇ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਸ਼ੇਰ-ਸਮਾਨ ਵਾਨਰ ਆਪਣੇ ਬਲ ਤੇ ਮਾਣ ਨਾਲ ਚਲੇ ਤੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਸੋਹਣੇ, ਸੌ ਚੋਟੀਆਂ ਵਾਲੇ ਮਹਾਂਪਹਾੜ ਸਹਯਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਉਹ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਸਰੋਵਰ, ਸੋਹਣੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਵੇਖਦੇ, ਪਰ ਰਾਮ ਦੇ ਭੈਅੰਕਰ ਕ੍ਰੋਧ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਢਰ-ਢਰ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਰਹੇ। ਉਹ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਵੱਸੇ ਹੋਏ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚਦੇ ਹੋਏ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਲਹਿਰ ਵਾਂਗ ਵੱਡੀ ਵਾਨਰ ਸੈਨਾ ਅੱਗੇ ਵਧੀ। ਉਹ ਡਰਾਉਣੀ ਤੇ ਭਾਰੀ ਫੌਜ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਗਰਜਦੇ ਜਹਾਜ਼ ਵਾਂਗ, ਦਸ਼ਰਥ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰਹੀ। ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਛਲਾਂਗ ਮਾਰਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਤਰਬੀਤਯਾਫਤਾ ਘੋੜੇ ਦੌੜਦੇ ਹਨ; ਦੋਵੇਂ ਉੱਤਮ ਮਨੁੱਖ, ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਯੋਧੇ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤੇ ਸੂਰਜ ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਣ, ਰਾਮ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੇ ਵਾਨਰ ਰਾਜ ਵਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਏ। ਰਾਮ, ਜੋ ਧਰਮਾਤਮਾ ਸੀ, ਆਪਣੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਚਲ ਪਏ। ਲਕਸ਼ਮਣ, ਅੰਗਦ ਸਮੇਤ, ਰਾਮ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆ ਕੇ ਮੰਗਲਮਈ ਬਚਨ ਆਖੇ: “ਤੁਸੀਂ ਜਲਦੀ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਸੀਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ, ਅਯੋਧਿਆ ਵਾਪਸ ਜਾਵੋਗੇ। ਤੁਹਾਡਾ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਤੁਸੀਂ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਅਯੋਧਿਆ ਵਾਪਸ ਪਹੁੰਚੋਗੇ। ਹੇ ਰਾਘਵ, ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵੱਡੇ ਮੰਗਲਚਿੰਨ੍ਹ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੇ ਹਨ।” ਉਸ ਨੇ ਹੋਰ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਸ਼ੁਭ ਸੰਕੇਤ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ; ਹੌਲੀ ਤੇ ਮਿੱਠੀ ਹਵਾ ਸੈਨਾ ਉੱਤੇ ਵਹਿ ਰਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਸੁਖਦਾਇਕ ਹੈ। ਜਾਨਵਰ ਤੇ ਪੰਛੀ ਮਿੱਠੀ ਧੁਨੀਂ ਬੋਲ ਰਹੇ ਹਨ, ਚਾਰੋ ਪਾਸੇ ਆਸਮਾਨ ਸਾਫ਼ ਹੈ, ਤੇ ਸੂਰਜ ਨਿਰਮਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸ਼ਨਾ ਭਾਰਗਵ, ਚਮਕਦਾਰ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੇ ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਪਿਆ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਤੇ ਮਹਾਨ ਸਾਧੂ, ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਘੇਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੁ ਰਾਜਾ, ਆਪਣੇ ਪੁਜਾਰੀ ਸਮੇਤ, ਨਿਰਮਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਸਾਡਾ ਪੂਰਵਜ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਤੇ ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਸਾਡੇ ਅੱਗੇ ਹੈ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਧੀਆ ਸੰਕੇਤਾਂ ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਰਾਮਚੰਦਰ ਜੀ ਦੀ ਵਾਨਰ ਸੈਨਾ ਲੰਕਾ ਵੱਲ ਆਪਣੇ ਉਦੇਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਵਧੀ।