ਰਾਮਚੰਦਰ ਜੀ ਨੇ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਤਪੱਸਿਆ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ, ਜਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਉੱਤੇ ਪੁਲ ਬਣਾਕੇ, ਜਾਂ ਇਸਨੂੰ ਸੁੱਕਾ ਕੇ, ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਸ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹਾਂ।" ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਨੂਮਾਨ ਜੀ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, "ਮੈਨੂੰ ਲੰਕਾ ਦੀ ਫੌਜ ਦੀ ਤਾਕਤ, ਕਿਲਿਆਂ ਤੇ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਦੀ ਬਣਤਰ, ਰੱਖਿਆ ਦੇ ਉਪਾਅ, ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ। ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ, ਤੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਖੁਲ੍ਹ ਕੇ ਤੇ ਸਚਾਈ ਨਾਲ ਦੱਸ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈਂ।" ਰਾਮ ਜੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਾਯੁਪੁੱਤਰ ਹਨੂਮਾਨ, ਜੋ ਵਧੀਆ ਵਕਤਾ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦੇਣ ਲੱਗੇ, "ਮਹਾਰਾਜ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੰਕਾ ਦੇ ਕਿਲਿਆਂ ਦੀ ਬਣਤਰ, ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ, ਅਤੇ ਕਿਹੜੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਇਸਨੂੰ ਰਖਦੀਆਂ ਹਨ, ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਰਾਕਸ਼ਸ ਰਾਵਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਨਿਭਾਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਲੰਕਾ ਦੀ ਵੱਡੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵੀ ਡਰਾਉਣਾ ਹੈ। ਫੌਜਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਥਾਂ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਦੇ ਉਪਕਰਨਾਂ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਮੈਂ ਹੁਣ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।" "ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਭੀੜ ਹੈ, ਕਈ ਰਥ ਹਨ, ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਲੰਕਾ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਬੰਦ ਹਨ, ਵੱਡੇ ਲੋਹੇ ਦੇ ਕਿਵਾੜ ਲੱਗੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਚਾਰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਦਰਵਾਜੇ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਪੱਥਰ ਸੁੱਟਣ ਵਾਲੇ ਯੰਤਰ ਲਗੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਵੈਰੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਦੂਰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਉੱਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਤੇ ਨੁਕੀਲੇ ਕਾਲੇ ਲੋਹੇ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਘਾਤਕ ਯੰਤਰ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਦਲਾਂ ਨੇ ਬਣਾਏ ਹਨ।" "ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਪਰਿਕੋਟ (ਚੀਨਾਰ) ਹੈ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ। ਅੰਦਰੋ-ਅੰਦਰ ਉਹ ਰਤਨਾਂ, ਮੋਤੀ, ਮੂੰਗੇ, ਅਤੇ ਵਿਲੱਖਣ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਚਾਰਾਂ ਪਾਸੇ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਤੇ ਡੂੰਘੀਆਂ ਖਾਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਠੰਢਾ ਤੇ ਸੁੱਚਾ ਪਾਣੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮਗਰਮੱਛ ਅਤੇ ਮੱਛੀਆਂ ਵੱਸਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਖਾਈਆਂ ਦੇ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਉੱਤੇ ਚੌੜੇ ਰਸਤੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਯੰਤਰ ਲੱਗੇ ਹਨ ਅਤੇ ਘਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਬਣੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਰਸਤੇ ਵੈਰੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਯੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਖਾਈਆਂ ਹਰ ਪਾਸੇ ਢੱਕੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।" "ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਰਸਤਾ ਬਹੁਤ ਮਜ਼ਬੂਤ ਤੇ ਅਡੋਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਤੰਭ ਅਤੇ ਮੰਚ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਰਾਵਣ ਆਪ, ਯੁੱਧ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਸਾਵਧਾਨ ਤੇ ਤਿਆਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਲੰਕਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਕਿਲੇ ਵਾਂਗ, ਡਰਾਉਣੀ ਤੇ ਅਦਭੁਤ ਹੈ—ਇਹ ਕੋਈ ਪਹਾੜ, ਜੰਗਲ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਕਿਲਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪਾਰ ਇੱਕ ਟਾਪੂ ਉੱਤੇ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਵੱਖਰੀ ਖੜੀ ਹੈ।" "ਇਹ ਕਿਲਾ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪੁਰਾਣੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਨਗਰੀ, ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਜਿੱਤਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ। ਲੰਕਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਖਾਈਆਂ, ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਵਾਲੇ ਯੰਤਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਦੁਰਾਚਾਰੀ ਰਾਵਣ ਦੀ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਸਜਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।" "ਪੂਰਬੀ ਦਰਵਾਜੇ ਉੱਤੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਰਾਕਸ਼ਸ ਤਾਇਨਾਤ ਹਨ, ਜੋ ਭਾਲੇ ਲੈ ਕੇ, ਅਪਰਾਜੇਯ ਅਤੇ ਤਲਵਾਰਬਾਜ਼ ਹਨ। ਦੱਖਣੀ ਦਰਵਾਜੇ ਉੱਤੇ ਲੱਖ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਚੌਕਸੀ ਹੈ, ਚਾਰਾਂ ਵਿਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਫੌਜ ਨਾਲ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯੋਧਾ ਤਾਕਤ ਅਦੁੱਤੀ ਹੈ। ਪੱਛਮੀ ਦਰਵਾਜੇ ਉੱਤੇ ਦਸ ਲੱਖ ਰਾਕਸ਼ਸ ਹਨ, ਜੋ ਡਾਲ ਤੇ ਤਲਵਾਰਾਂ ਨਾਲ, ਹਰ ਹਥਿਆਰ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ। ਉੱਤਰੀ ਦਰਵਾਜੇ ਉੱਤੇ ਦਸ ਕਰੋੜ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਰਥੀ ਤੇ ਘੁੜਸਵਾਰ, ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਆਦਰਯੋਗ, ਤਾਇਨਾਤ ਹਨ।" "ਨਗਰ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜਿਆਂ-ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਡਰਾਉਣੇ ਯਾਤੁਧਾਨ ਅਤੇ ਇਕ ਕਰੋੜ ਰਾਕਸ਼ਸ ਹਨ, ਜੋ ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜੰਗ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਨ। ਮੈਂ ਆਪ ਉਹ ਰਸਤੇ ਤੋੜ ਦਿੱਤੇ, ਖਾਈਆਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ, ਪਰਿਕੋਟ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਫੌਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਆਓ ਅਸੀਂ ਵਰੁਣ ਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰੀਏ, ਤੇ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਵਾਨਰਾਂ ਵਲੋਂ ਵਿਨਸ਼ਟ ਮੰਨ ਲਵੋ।" "ਅੰਗਦ, ਦ੍ਵਿਵਿਦ, ਮੈੰਦ, ਜਾਂਬਵਾਨ, ਪਨਸ, ਨਲ ਅਤੇ ਸੈਨਾ-ਪਤੀ ਨੀਲ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਹੋਰ ਫੌਜ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਲੰਕਾ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਰਾਵਣ ਦੀ ਮਹਾਨ ਨਗਰੀ ਦੇ ਪਹਾੜ, ਜੰਗਲ, ਖਾਈਆਂ, ਦਰਵਾਜੇ, ਪਰਿਕੋਟ ਤੇ ਮਹਲਾਂ ਸਮੇਤ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਜਾਣਗੇ। ਇਸ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਜਲਦੀ ਸਾਰੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿਓ ਤੇ ਸਮੇਂ ਤੇ ਰਵਾਨਗੀ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕਰੋ।" "ਹੁਣ ਯੁੱਧ ਕਾਂਡ ਦੇ ਚੌਥੇ ਸਰਗ ਨੂੰ ਸੁਣੋ।" ਜਦੋਂ ਹਨੂਮਾਨ ਜੀ ਨੇ ਇਹ ਸਾਰੇ ਵੇਰਵੇ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੇ, ਤਾਂ ਚਮਕਦੇ ਤੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਰਾਮ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਲੰਕਾ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਨਗਰੀ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ, ਮੈਂ ਜਲਦੀ ਹੀ ਇਸਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਾਂਗਾ—ਇਹ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੱਚ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਤੁਰੰਤ ਸੈਨਾ ਦੀ ਚਾਲ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕਰੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਅੱਜ ਸੂਰਜ ਜਿੱਤ ਲਈ ਉਚੀ ਚੋਟੀ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ।" "ਅੱਜ ਉੱਤਰਾਫਾਲਗੁਣੀ ਨਕਸ਼ਤ੍ਰ ਹੈ, ਤੇ ਕੱਲ੍ਹ ਹਸਤ ਨਾਲ ਯੁਗਮ ਹੋਵੇਗਾ। ਆਓ, ਸਾਰੀ ਇਕੱਠੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਚਲਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰੀਏ। ਮੈਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲ ਰਹੇ ਹਨ—ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਮਾਰਾਂਗਾ, ਤਾਂ ਜਨਕਨੰਦਨੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਵਾਂਗਾ। ਮੇਰੀ ਸੱਜੀ ਅੱਖ ਉੱਤੇ ਫੜਕ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮੇਰੀ ਮਨ-ਚਾਹੀ ਇੱਛਾ ਤੇ ਜਿੱਤ ਦੀ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੋਵੇ।" ਫਿਰ ਰਾਮ, ਜੋ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਮੱਤਵਾਨ ਹਨ, ਮੱਕੀ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਵਲੋਂ ਆਦਰ ਪਾ ਕੇ, ਮੁੜ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਨੀਲ ਸੈਨਾ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਜਾਵੇ, ਰਸਤੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰੇ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਇਕ ਲੱਖ ਤੇਜ਼ ਵਾਨਰ ਲੈ ਜਾਵੇ।