ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਸ਼ਵਾਸਨ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਠਾ ਕਰ ਲਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੇਰਾ ਮਕਸਦ ਕਦੇ ਅਧੂਰਾ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ। ਜਲਦੀ ਹੀ, ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਬੇਅੰਤ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਸੀਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲਵੋਗੇ। ਇਸ ਲਈ, ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਫਸੇ ਰਹਿਣਾ ਛੱਡ ਦੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ! ਹੁਣ ਤੇਰਾ ਕ੍ਰੋਧ ਜਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਆਲਸੀ ਖ਼ਸ਼ਤਰੀਆ ਦੀ ਕੋਈ ਇੱਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਸਭ ਜਣੇ ਭਿਆਨਕ ਤੇਜ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਹਨ। ਅਤੇ, ਇਸ ਡਰਾਉਣੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ, ਜੋ ਨਦੀਆਂ ਦਾ ਦੇਵਤਾ ਹੈ, ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਤੇਜ਼-ਬੁੱਧੀ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਆਇਆ ਹੈ—ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਕਾਰਜ ਸੋਚਣ ਦੇ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਾਰੀ ਸੈਨਾ ਪਾਰ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸਮਝ ਲੈ ਕਿ ਜਿੱਤ ਸਾਡੀ ਹੋਵੇਗੀ; ਇਹ ਪੱਕਾ ਜਾਣ ਲੈ ਕਿ ਮੇਰੀ ਪੂਰੀ ਵਾਨਰ ਸੈਨਾ ਪਾਰ ਹੋ ਕੇ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਨਰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਹਨ, ਜੰਗ ਵਿਚ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰੂਪ ਧਾਰ ਸਕਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਪੱਥਰਾਂ ਤੇ ਦਰੱਖ਼ਤਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਕੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦੇਣਗੇ। ਮੈਨੂੰ ਪੂਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਵਰੁਣ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਾਰ ਕਰ ਲਵਾਂਗੇ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਦੁਸ਼ਮਣ ਮਾਰੇ ਜਾਣਗੇ। ਹੋਰ ਕੁਝ ਕਹਿਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ—ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਤੇਰੀ ਹੈ; ਮੈਂ ਸੁਖਦਾਈ ਸ਼ਕੁਨ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਯੁੱਧ ਕਾਂਡ ਦੇ ਤੀਸਰੇ ਸਰਗ ਨੂੰ ਸੁਣ। ਜਦੋਂ ਸੁਗਰੀਵ ਦੇ ਇਹ ਸਾਰਥਕ ਅਤੇ ਅਰਥਪੂਰਨ ਬੋਲ ਰਾਮ ਨੇ ਸੁਣੇ, ਤਾਂ ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ੀ ਰਾਮ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ, “ਤਪਸਿਆ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਪੁਲ ਬਣਾਕੇ ਜਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਸੁੱਕਾ ਕੇ—ਮੈਂ ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਸ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸ ਕਿ ਲੰਕਾ ਦੀ ਸੈਨਾ ਕਿੰਨੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ, ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਕਿਲਾਬੰਦੀ ਕਿਵੇਂ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਕਿਹੜੇ-ਕਿਹੜੇ ਰੱਖਿਆ ਉਪਾਅ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਲੰਕਾ ਵਿਚ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਖਿਆ ਹੈ, ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਤੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ, ਮੈਨੂੰ ਸੱਚ-ਸੱਚ ਦੱਸ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈਂ।” ਰਾਮ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਵਨਪੁਤਰ ਹਨੂਮਾਨ, ਜੋ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਮੁੜ ਰਾਮ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦੇਣ ਲੱਗਾ, “ਸੁਣ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ—ਕਿਲਾਬੰਦੀ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ, ਲੰਕਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਿਹੜੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਲੋਯਲਟੀ, ਰਾਵਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਲੰਕਾ ਦੀ ਮਹਾਨ ਸੰਪੰਨਤਾ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਭਿਆਨਕਤਾ—ਇਹ ਸਭ ਮੈਂ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਫੌਜਾਂ ਦੇ ਵਿਭਾਗ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਥ, ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਤਾਇਨਾਤੀ—ਇਹ ਸਭ ਮੈਂ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂਗਾ।” ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, “ਲੰਕਾ ਸ਼ਹਿਰ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਨਸ਼ੇ ਚੜ੍ਹੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਭੀੜ ਹੈ, ਬੇਹਿਸਾਬ ਰਥ ਹਨ, ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਉਸ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਬਹੁਤ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹਨ, ਵੱਡੇ ਲੋਹੇ ਦੇ ਸਾਂਡੇ ਲਾਏ ਹੋਏ ਹਨ; ਚਾਰ ਵੱਡੇ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਭਾਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪੱਥਰ ਸੁੱਟਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਲਗੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਵੀ ਵੈਰੀ ਫੌਜ ਆਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਉੱਤੇ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਕਾਲੀ ਲੋਹੇ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਮਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਰਾਖਸ਼ਸ ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨੇ ਬਣਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਵੱਡੀ ਤੇ ਅਟੱਲ ਪਰਿਕੋਟਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਹਿੱਸੇ ਨਗ, ਮੋਤੀ, ਮਾਣਕ ਤੇ ਮੂਂਗਿਆਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਤ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਪਾਸੇ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਤੇ ਡੂੰਘੀਆਂ ਖਾਈਆਂ ਹਨ, ਠੰਢੇ ਤੇ ਸੁੱਥਰੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਘੜੀਅਲ ਵੱਸਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੱਛੀਆਂ ਵੀ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਖਾਈਆਂ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਉੱਤੇ ਚਾਰ ਬਹੁਤ ਚੌੜੀਆਂ ਪੂਲਾਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਲਗੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਘਰਾਂ ਦੀ ਲਾਈਨ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹ ਪੂਲ ਵੈਰੀ ਸੈਨਾ ਦੇ ਆਉਣ ਨੂੰ ਰੋਕਦੇ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਨਾਲ ਖਾਈਆਂ ਹਰ ਪਾਸੇ ਕਵਰ ਕੀਤੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਇੱਕ ਪੂਲ, ਜੋ ਬਿਲਕੁਲ ਅਟੱਲ ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਈ ਸਤੰਭ ਤੇ ਚੌਕੀਆਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਰਾਵਣ ਖੁਦ, ਜੰਗ ਲਈ ਉਤਸ਼ੁਕ ਹੋ ਕੇ, ਸਾਵਧਾਨ ਅਤੇ ਫੌਜਾਂ ਦੀਆਂ ਹਿਲਚਲਾਂ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਲੰਕਾ, ਹੋਰ ਕਿਲਿਆਂ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ, ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਆਧਾਰ ਦੇ, ਇੱਕ ਦਿਵਯ ਕਿਲੇ ਵਾਂਗ ਖੜੀ ਹੈ, ਜੋ ਨਾ ਤਾਂ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਹੈ, ਨਾ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਨਾ ਹੀ ਚਾਰ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਬਣਾਏ ਕਿਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਹੈ। ਇਹ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪਾਰ, ਬਹੁਤ ਦੂਰ, ਇਕੱਲੀ ਖੜੀ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਸਮੁੰਦਰ ਰਾਹ ਨਹੀਂ, ਸਾਰੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਹੈ। ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਬਣੀ ਇਹ ਕਿਲਾ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਂਗ ਹੈ; ਲੰਕਾ, ਜੋ ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਸ਼ਵਾਰ ਹੈ। ਖਾਈਆਂ, ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਅੰਜਨ ਲੰਕਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਟ ਰਾਵਣ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਹੈ। ਪੂਰਬੀ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ, ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਰਾਖਸ਼ਸ ਤਾਇਨਾਤ ਹਨ, ਜੋ ਭਾਲੇ ਲੈ ਕੇ, ਜਿੱਤਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹਨ ਅਤੇ ਤਲਵਾਰਬਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ। ਦੱਖਣੀ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ, ਇਕ ਲੱਖ ਰਾਖਸ਼ਸ ਹਨ, ਚਾਰ ਭਾਗੀ ਫੌਜ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਉਥੇ ਦੇ ਯੋਧੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਹਨ। ਪੱਛਮੀ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ, ਦਸ ਲੱਖ ਰਾਖਸ਼ਸ ਹਨ, ਜੋ ਢਾਲਾਂ ਅਤੇ ਤਲਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹਨ, ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਹਥਿਆਰ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ। ਉੱਤਰੀ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ, ਸੌ ਕਰੋੜ ਰਾਖਸ਼ਸ ਹਨ, ਜੋ ਰਥੀ, ਘੁੜਸਵਾਰ, ਉੱਚ ਵੰਸ਼ੀ ਅਤੇ ਆਦਰਯੋਗ ਪੁੱਤਰ ਹਨ। ਕੇਂਦਰੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੇ-ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਭਿਆਨਕ ਯਾਤੁਧਾਨ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਰਾਖਸ਼ਸ ਹਨ। ਮੈਂ, ਹਨੂਮਾਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੂਲਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ, ਖਾਈਆਂ ਭਰ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਲੰਕਾ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ, ਪਰਿਕੋਟਾ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸ ਫੌਜ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਆਓ ਅਸੀਂ ਵਰੁਣ ਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰੀਏ; ਵਾਨਰਾਂ ਵਲੋਂ ਲੰਕਾ ਸ਼ਹਿਰ ਨਸ਼ਟ ਮੰਨੋ। ਅੰਗਦ, ਦ੍ਵਿਵਿਦ, ਮੈਂਦ, ਜਾਮਵੰਤ, ਪਨਸ, ਨਲ ਅਤੇ ਨੀਲ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਯੋਧਿਆਂ ਨਾਲ ਹੀ, ਹੋਰ ਫੌਜ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਸਭ, ਲੰਕਾ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ, ਜੰਗਲਾਂ, ਖਾਈਆਂ, ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ, ਪਰਿਕੋਟਿਆਂ ਅਤੇ ਮਹਲਾਂ ਸਮੇਤ, ਰਾਵਣ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਭੇਦ ਕੇ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਜ਼ਰੂਰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਣਗੇ, ਹੇ ਰਾਘਵ। ਇਸ ਲਈ, ਜਲਦੀ ਹੀ ਪੂਰੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦੇ ਅਤੇ ਢੁਕਵੇ ਸਮੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋਣ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕਰ।