ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਨੂੰ, ਜਦੋਂ ਸੀਤਾ ਮਾਤਾ ਮਿਲੀ, ਉਹ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। "ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਵਰਗੇ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾਓ," ਸੀਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੇਰਾ ਸੁਖ-ਸਮਾਚਾਰ ਪਹੁੰਚਾਓ।" ਸੀਤਾ ਮਾਤਾ ਨੇ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਰਾਮ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਅਤੇ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ, ਉਸ ਦੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਉਸ ਦੀ ਖੈਰ-ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਦੀ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿਓ। ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ ਕਿ ਹਨੁਮਾਨ ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਮਹਾਂਬਲੀ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੱਸੇ ਕਿ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਇਸ ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਕੈਦ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਬਚਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਹਨੁਮਾਨ ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੇ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੀਤਾ ਮਾਤਾ ਦੀ ਗਹਿਰੀ ਪੀੜ੍ਹਾ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਤਾਣ-ਮਾਣ ਦੀ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ। "ਤੇਰੀ ਯਾਤਰਾ ਸੁਖਦਾਇਕ ਹੋਵੇ," ਸੀਤਾ ਨੇ ਦਿਲੋਂ ਅਸੀਸ ਦਿੱਤੀ। "ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਇਹ ਸੰਦੇਸ਼ ਹੈ ਜੋ ਸਤਿਆ ਅਤੇ ਦੁਖੀ ਸੀਤਾ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਕੁਝ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਝੋ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰੋ ਕਿ ਸੀਤਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ।" ਸੁੰਦਰ ਕਾਂਡ ਦੇ ਅਠਸਠਵੇਂ ਸਰਗ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਨੂੰ ਸੀਤਾ ਮਾਤਾ ਨੇ ਦੁਬਾਰਾ, ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ, ਰਾਮ ਜੀ ਲਈ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੇਣ ਦੀ ਅਗਿਆ ਦਿੱਤੀ। "ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਦੱਸੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਕੇ ਜਲਦੀ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਸਕੇ," ਸੀਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ। "ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਠੀਕ ਲੱਗੇ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਰਾਤ ਗੁਪਤ ਥਾਂ ਤੇ ਰਹੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰੇ ਲਈ ਤੇਰੀ ਨੇੜਤਾ ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਵੀ ਇਸ ਦੁਖ ਦੇ ਫਲ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਦੇਵੇਗੀ।" "ਪਰ ਜਦ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਦੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ ਜਾਵੇਂਗਾ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਜੀਵਨ 'ਤੇ ਵੀ ਸੰਦੇਹ ਹੋਵੇਗਾ, ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ। ਤੇਰੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦਾ ਦੁਖ, ਜੋ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਹਿ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਮੁੜ ਮੈਨੂੰ ਪੀੜ੍ਹਾ ਦੇਵੇਗਾ।" ਸੀਤਾ ਮਾਤਾ ਨੇ ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਚਿੰਤਾ ਦੱਸਦੀ, "ਹਨੁਮਾਨ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਵਾਲੇ ਤੇਰੇ ਸਾਥੀ ਵਾਨਰ ਤੇ ਰੀਛ, ਅਤੇ ਰਾਮ-ਲਕਸ਼ਮਣ, ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪਾਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਸਿਰਫ਼ ਗਰੁੜ, ਵਾਯੂ ਜਾਂ ਤੂੰ ਹੀ, ਇਸ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਲੰਘ ਸਕਦੇ ਹੋ।" "ਇਸ ਔਖੀ ਕਾਰਜ ਵਿਚ, ਤੂੰ ਕੀ ਉਪਾਅ ਵੇਖਦਾ ਹੈਂ? ਦੱਸੋ, ਜੋ ਲਕਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।" ਸੀਤਾ ਮਾਤਾ ਨੇ ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਿਵਾਇਆ, "ਤੂੰ ਹੀ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਇਹ ਕਾਰਜ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ; ਤੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਯਸ਼ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।" "ਜੇ ਰਾਮ ਸਾਰੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨਾਲ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਆਪਣੀ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਹੋਵੇਗੀ।" "ਜਿਵੇਂ ਮੈਨੂੰ, ਉਸ ਮਹਾਂਵੀਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ, ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਛਲ ਕਰਕੇ ਲੈ ਗਿਆ, ਐਸਾ ਰਾਮ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।" "ਜੇ ਰਾਮ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਨਾਸਕ, ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਲੈ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਸ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ।" "ਇਸ ਲਈ, ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਮਹਾਨ-ਆਤਮਾ, ਮਹਾਂਵੀਰ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਵੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰ।" ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਨੇ, ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਤਰਕ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਸੀਤਾ ਮਾਤਾ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। "ਮਾਤਾ, ਸੁਗਰੀਵ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਲਈ ਸੰਕਲਪ ਅਤੇ ਧਰਮ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਵਾਨਰ ਅਤੇ ਰੀਛਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।" "ਉਸ ਦੇ ਮਹਾਂਬਲੀ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਵਾਨਰ, ਤੇਰੇ ਹੁਕਮ ਤੇ ਤਿਆਰ ਹਨ, ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਸੋਚ ਤੋਂ ਵੀ ਤੇਜ਼ ਹਨ।" "ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਾਲ ਉਪਰ, ਹੇਠਾਂ ਜਾਂ ਪਾਰ—ਕਿਤੇ ਵੀ ਰੁਕਦੀ ਨਹੀਂ; ਤੇ ਇਹ ਮਹਾਂਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਵਾਨਰ, ਵੱਡੇ ਕਾਰਜ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਥੱਕਦੇ ਨਹੀਂ।" "ਕਈ ਵਾਰ, ਇਹ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਵਾਨਰ, ਜੋ ਹਵਾ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਚਲਦੇ ਹਨ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਘੁੰਮ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।" "ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਜਾਂ ਬਰਾਬਰ ਹਨ; ਸੁਗਰੀਵ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ।" "ਮੈਂ ਖੁਦ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹਾਂ; ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਂਬਲੀ ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ? ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਾਨਰ ਦੂਤ ਨਹੀਂ ਭੇਜੇ ਜਾਂਦੇ—ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਦੂਤ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਇਸ ਲਈ, ਮਾਤਾ, ਤੇਰੇ ਦੁਖ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰ; ਤੇਰਾ ਗੁੱਸਾ ਵੀ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਇੱਕ ਹੀ ਛਾਲ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਲਈ ਲੰਕਾ ਆ ਜਾਵੇਂਗੇ।" "ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਸ਼ੇਰਾਂ ਵਾਂਗ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ, ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਉਣਗੇ, ਤੇ ਮੈਂ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਵਾਂਗਾ।" "ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਰਾਘਵ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਨਾਸਕ, ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ, ਧਨੁਸ਼ ਨਾਲ, ਲੰਕਾ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖੇਗੀ।" "ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਮਹਾਂਵੀਰ ਵਾਨਰ, ਨਖ ਅਤੇ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ, ਸ਼ੇਰ ਤੇ ਬਾਘਾਂ ਵਰਗੇ, ਮਹਾਂਹਾਥੀਆਂ ਵਰਗੇ, ਇਕੱਠੇ ਵੇਖੇਗੀ।" "ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਦਹਾੜ ਸੁਣੇਗੀ, ਜੋ ਪਹਾੜਾਂ ਤੇ ਬਦਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਲੰਕਾ ਤੇ ਮਲਯਾ ਦੇ ਚੋਟੀਆਂ 'ਤੇ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਹੋਵੇਗੀ।" "ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਰਾਘਵ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਨਾਸਕ, ਜੰਗਲ-ਵਾਸ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਅਯੋਧਿਆ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਰਾਜ-ਅਭਿੇਕ ਹੋਇਆ ਵੇਖੇਗੀ।" "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਿੱਠੇ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਮਿਥਿਲਾ ਦੀ ਧੀ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਨੂੰ ਸੰਤੋਖ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਉਹ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਈ।" ਯੁੱਧ ਕਾਂਡ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸਰਗ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। "ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਇੱਕ ਐਸਾ ਵੱਡਾ ਕਾਰਜ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦਾ।" "ਮੈਂ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਸ ਮਹਾਂਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਗਰੁੜ, ਵਾਯੂ ਜਾਂ ਹਨੁਮਾਨ ਹੀ ਪਾਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।" "ਲੰਕਾ, ਜੋ ਰਾਵਣ ਵੱਲੋਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ, ਦੇਵਾਂ, ਯਕਸ਼ਾਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ, ਸੱਪਾਂ ਜਾਂ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਲਈ ਵੀ ਅਪਹੁੰਚ ਹੈ।" "ਕੌਣ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਜਿੰਦਾਂ ਵਾਪਸ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਕੌਣ, ਜੋ ਇੰਨੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵਾਲੀ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਵੇ, ਬਚ ਕੇ ਨਿਕਲ ਸਕਦਾ ਹੈ?" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੀਤਾ ਮਾਤਾ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਸ, ਅਤੇ ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਦੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਤੇ ਰਾਮ-ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਜਿੱਤ ਦੀ ਕਥਾ, ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਭਰੀ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਜੁੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।