ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਜਦੋਂ ਸੀਤਾ ਮਾਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਸਤ੍ਰ ਵਿਚੋਂ ਉਹ ਅਮੋਲ ਰਤਨ ਨਿਕਾਲਿਆ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਮੈਂ, ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਪਿਆਰੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਦੋਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਰਤਨ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ। ਮੈਂ ਸੀਤਾ ਮਾਤਾ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰ ਨਿਵਾਇਆ ਤੇ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਉਥੋਂ ਰਵਾਨਾ ਹੋਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਮੇਰੀ ਬੇਚੈਨੀ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ ਮਹਿਲਾ, ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ, ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਚਿਹਰੇ ਅਤੇ ਰੋਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ, ਦੁਖ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਮੈਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਮੇਰੇ ਜਾ ਰਹਿਣ ਦੇ ਸੋਚ ਨਾਲ ਵਿਹਲ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਤੇ ਦੁਖ ਦੇ ਭਾਰ ਹੇਠ ਸੀ। ਸੀਤਾ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਹੇ ਬਲਵਾਨ ਵਾਨਰ, ਤੂੰ ਵਾਕਈ ਧੰਨਵਾਂ ਹੈਂ ਕਿ ਤੂੰ ਮਹਾਬਲੀ, ਕਮਲ-ਨੇਤਰ ਰਾਮ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭੈਣੋਈ, ਮਹਾਬਲੀ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਵੇਖੇਂਗਾ।' ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਵੀ ਮਿਥਿਲਾ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਹੇ ਦੇਵੀ, ਹੇ ਜਨਕ ਨੰਦਿਨੀ, ਜਲਦੀ ਮੇਰੀ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਜਾ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਅੱਜ ਹੀ ਰਾਘਵ, ਸੁਗਰੀਵ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਵਾ ਦਿਆਂਗਾ—ਤੇਰੇ ਪਤੀ, ਹੇ ਸ਼ਿਆਮਲ ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲੀ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ।' ਪਰ ਸੀਤਾ ਮਾਤਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, 'ਹੇ ਮਹਾਨ ਵਾਨਰ, ਇਹ ਉਚਿਤ ਨਹੀਂ ਕਿ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਚਿੱਤ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਜਾਵਾਂ। ਪਹਿਲਾਂ ਜਦੋਂ ਰਾਖਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਛੂਹਿਆ, ਮੈਂ ਮਜਬੂਰ ਹੋ ਕੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਿਕਲਪ ਤੋਂ ਵਾਂਝੀ ਸੀ।' ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ, ਤੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੋ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰਾਂ ਕੋਲ ਜਾ।' ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੇਣ ਲਈ ਮੁੜ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, 'ਹਨੁਮਾਨ, ਤੂੰ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਸ਼ੇਰਾਂ ਵਰਗੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸੁਗਰੀਵ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮੇਰੀ ਖੈਰੀਅਤ ਦੱਸੀਂ।' ਫਿਰ ਆਖਦੀ, 'ਤੂੰ ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਮਹਾਬਲੀ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸੀਂ ਕਿ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਕੈਦ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਛੁਡਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।' 'ਜਦ ਤੂੰ ਰਾਮ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੇਂ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਮੇਰੇ ਗਹਿਰੇ ਦੁਖ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਾਖਸਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮਿਲ ਰਹੀਆਂ ਤਾਣਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸੀਂ; ਤੇਰੀ ਯਾਤਰਾ ਸੁਖਮਈ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ।' 'ਹੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਇਹ ਉਹ ਸੰਦੇਸ਼ ਹੈ ਜੋ ਸੀਤਾ ਨੇ, ਜੋ ਧੀਰਜਵਾਨ ਤੇ ਦੁਖੀ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਕਿਹਾ; ਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ ਇਹ ਯਕੀਨ ਰੱਖੀਂ ਕਿ ਸੀਤਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਖੀ ਹੈ।' ਫਿਰ, ਸੁੰਦਰ ਕਾਂਡ ਦੇ ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਠਾਹਠਵੇਂ ਸਰਗ ਨੂੰ ਸੁਣ। ਮੈਂ, ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਫਿਰ ਸੀਤਾ ਮਾਤਾ ਵੱਲੋਂ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਤੇ ਮਿੱਤਰਤਾ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਤੇਰੇ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, 'ਦਸ਼ਰਥਪੁਤ੍ਰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਦੱਸੀਂ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਕੇ ਜਲਦੀ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਸਕੇ। ਜਾਂ, ਹੇ ਵੀਰ, ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਠੀਕ ਲੱਗੇ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਰਾਤ ਇਥੇ ਕਿਸੇ ਓਟ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਰੁਕ ਜਾ; ਆਰਾਮ ਕਰ ਕੇ ਕੱਲ੍ਹ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਜਾਈਂ।' 'ਮੇਰੇ ਵਰਗੀ ਦੁਖੀ ਲਈ, ਤੇਰਾ ਨੇੜੇ ਰਹਿਣਾ—even ਇਕ ਪਲ ਲਈ—ਇਸ ਦੁੱਖ ਦੇ ਫਲ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਰਾਹਤ ਦੇਵੇਗਾ। ਪਰ ਜਦ ਤੂੰ, ਹੇ ਬਲਵਾਨ, ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਲਈ ਇੱਥੋਂ ਚਲਾ ਜਾਵੇਂਗਾ, ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਉੱਤੇ ਵੀ ਸੰਦੇਹ ਹੋਵੇਗਾ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦੋ ਰਾਇ ਨਹੀਂ।' 'ਤੇਰੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦਾ ਦੁੱਖ, ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਹਲ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਮੁੜ ਮੈਨੂੰ ਪੀੜੇਗਾ।' 'ਹੇ ਵੀਰ, ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਵੱਡਾ ਸੰਦੇਹ ਹੈ ਕਿ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਜੋ ਵਾਨਰ ਤੇ ਰੀਛ ਸੈਨਿਕ ਹਨ, ਉਹ ਇਸ ਅਤਿ ਵਿਸ਼ਾਲ ਤੇ ਅਪਾਰ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪਾਰ ਕਰਨਗੇ?' 'ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਕੇਵਲ ਗਰੁੜ, ਪਵਨ ਜਾਂ ਤੂੰ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਇਹ ਸਮੁੰਦਰ ਲੰਘ ਸਕਦੇ ਹੋ।' 'ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਵੀਰ, ਇਸ ਮੁਸ਼ਕਲ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਕੀ ਹੱਲ ਵੇਖਦਾ ਹੈਂ? ਦੱਸ, ਤੂੰ ਜੋ ਉਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈਂ।' 'ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁ-ਨਾਸਕ, ਤੂੰ ਆਪ ਹੀ ਇਸ ਕੰਮ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈਂ; ਤੇਰੀ ਸ਼ੋਹਰਤ ਤੇ ਬਲ ਦਾ ਉਤਥਾਨ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।' 'ਜੇ ਰਾਮ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਉਸ ਲਈ ਮਾਣਯੋਗ ਹੋਵੇਗਾ।' 'ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਪਤੀ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਡਰ ਕਰਕੇ ਰਾਖਸ ਵੱਲੋਂ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਚਲਾਕੀ ਨਾਲ ਚੁੱਕ ਲਈ ਗਈ, ਐਸਾ ਰਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।' 'ਜੇ ਰਾਮ, ਸ਼ਤ੍ਰੁ-ਦਲਾਂ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ, ਆਪਣੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਏ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਇੱਥੋਂ ਲੈ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਉਸ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ।' 'ਇਸ ਲਈ, ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਯੋਧਾ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਵੀ ਐਸਾ ਹੀ ਕਰ।' 'ਉਸ ਦੀਆਂ ਇਹ ਆਦਰਯੋਗ ਤੇ ਸਮਝਦਾਰੀ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।' 'ਹੇ ਮਾਤਾ, ਸੁਗਰੀਵ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਲਈ ਨਿਸ਼ਠਾਵਾਨ ਤੇ ਸੰਕਲਪਵਾਨ ਹੈ, ਵਾਨਰ ਤੇ ਰੀਛ ਸੈਨਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਤੇ ਉੱਚਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਹੈ।' 'ਉਸਦੇ ਮਹਾਬਲੀ, ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਵਾਨਰ, ਜੋ ਬਲ ਤੇ ਨਿਸ਼ਠਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ, ਉਸਦੇ ਹੁਕਮ ਉੱਤੇ ਤਿਆਰ ਹਨ, ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਤੋਂ ਵੀ ਤੇਜ਼ ਹਨ।' 'ਉਹ ਉਪਰ, ਹੇਠਾਂ ਜਾਂ ਪਾਰ ਕਿਤੇ ਵੀ ਰੁਕਾਵਟ ਨਹੀਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ; ਇਹ ਮਹਾਨ ਤੇ ਅਣਮਾਪੇ ਬਲ ਵਾਲੇ ਵਡੇਰੇ ਵਾਨਰ ਵੱਡੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਡਿਗਦੇ ਨਹੀਂ।' 'ਇਹ ਧੰਨਵਾਨ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਵਾਨਰ, ਜੋ ਪਵਨ ਦੇ ਰਸਤੇ ਚਲਦੇ ਹਨ, ਕਈ ਵਾਰੀ ਧਰਤੀ ਦਾ ਚੱਕਰ ਲਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।' 'ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਜਾਂ ਬਰਾਬਰ ਹਨ; ਸੁਗਰੀਵ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਘੱਟ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।' 'ਮੈਂ ਆਪ ਇੱਥੇ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ; ਫਿਰ ਉਹ ਮਹਾਨ ਵਾਨਰ ਕੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ? ਕਿਉਂਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਭੇਜੇ ਜਾਂਦੇ—ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਦੂਤ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।' 'ਇਸ ਲਈ, ਮਾਤਾ, ਹੁਣ ਦੁੱਖ ਛੱਡ ਦੇ; ਤੇਰਾ ਗੁੱਸਾ ਵੀ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਛਾਲ ਨਾਲ, ਵਾਨਰ ਮੁਖੀ ਤੇਰੇ ਲਈ ਲੰਕਾ ਆ ਜਾਣਗੇ।' 'ਉਹ ਦੋ ਸ਼ੇਰ-ਸਮਾਨ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਚੰਦ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ, ਜਲਦੀ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਜਾਣਗੇ।' 'ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਰਾਘਵ, ਜੋ ਸ਼ਤ੍ਰੁਆਂ ਦਾ ਸੰਘਾਰਕ ਹੈ, ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਅਕਰਤੀ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਧਨੁਸ਼ ਧਾਰੀ ਹੈ, ਨੂੰ ਲੰਕਾ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਵੇਖੇਂਗੀ।