ਅੰਗਦ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਤੇ ਵਾਣੀ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਵਾਨਰ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, “ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਇਹ ਸੁਨੇਹਾ ਰਾਮ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਵਾਨਰ ਸੈਨਾਪਤਿਓ। ਅਤੇ ਇਹ ਖੁਸ਼ਖਬਰੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਆ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗ ਗਿਆ। ਹੁਣ, ਜਦੋਂ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ ਇੱਥੇ ਠਹਿਰਨਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਤੁਸੀਂ ਮਨ ਚਾਹੀ ਮਧੂ (ਸ਼ਹਦ) ਪੀ ਲਈ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਜੰਗਲਵਾਸੀਆਂ ਹੋ, ਹੁਣ ਬਚਿਆ ਕੀ ਹੈ? ਚਲੋ, ਜਿੱਥੇ ਸਗਰੀਵ ਵਾਨਰ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਚਲਦੇ ਹਾਂ।” ਅੰਗਦ ਫਿਰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, “ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਾਨਰ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਦੱਸਦੇ ਹੋ, ਮੈਂ ਉਹੀ ਕਰਾਂਗਾ ਜੋ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਾਂ। ਭਾਵੇਂ ਮੈਂ ਉੱਤਰਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹਾਂ, ਪਰ ਮੈਂ ਹੁਕਮ ਦੇਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਿਆ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਕੁਝ ਕਹਿਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।” ਅੰਗਦ ਦੇ ਇਹ ਉੱਤਮ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਜੰਗਲਵਾਸੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, “ਕੌਣ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮਾਲਕ ਹੋਵੇ ਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਮੌਰ ਹੋਵੇ, ਇੰਝ ਗੱਲ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਅਕਸਰ ਤਾਂ ਰਾਜ ਮਿਲਣ ਦੀ ਮੱਤ ਵਿਚ ਹਰ ਕੋਈ ਸੋਚਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਹਾਂ। ਇਹ ਗੱਲ ਸਿਰਫ਼ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਹੀ ਉਚਿਤ ਹੈ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਲਈ ਨਹੀਂ। ਤੇਰੀ ਨਿਮਰਤਾ ਤੇਰੇ ਭਾਗ ਦੇ ਯੋਗਤਾ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਤਿਆਰ ਹਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਸਗਰੀਵ, ਜੋ ਅਜਰ ਅਮਰ ਵਾਨਰ ਯੋਧਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਚਲਣ ਲਈ। ਤੇਰੇ ਹੁਕਮ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਵਾਨਰ, ਇਹ ਵਾਨਰ ਇਕ ਕਦਮ ਵੀ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਵਧ ਸਕਦੇ। ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਅੰਗਦ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਚੰਗਾ, ਤਾਂ ਚਲੋ।” ਫਿਰ ਉਹ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਵਾਨਰ ਅਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਉੱਡ ਪਏ। ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਮੁਖੀਆ ਇਕੱਠੇ ਅਜਿਹਾ ਉੱਡੇ ਕਿ ਆਕਾਸ਼ ਖਾਲੀ ਹੋ ਗਿਆ ਜਿਵੇਂ ਗੁਲਲ ਤੋਂ ਪੱਥਰ ਛੱਡੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅੰਗਦ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਤੇ ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਵਿਚਕਾਰ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਹ ਤੇਜ਼ ਵਾਨਰ ਅਚਾਨਕ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਅਕਾਸ਼ ਚੀਰ ਗਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਗੱਜਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਨਾਲ ਚਲਦੇ ਬੱਦਲ ਗੂੰਜਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਅੰਗਦ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਸਗਰੀਵ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ, ਰਾਮ ਨੂੰ, ਜੋ ਕਮਲ-ਨੈਤ੍ਰੀ ਸੀ ਤੇ ਦੁੱਖੀ ਸੀ, ਆਖਿਆ, “ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਥਿਰ ਰੱਖੋ, ਤੁਹਾਡਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ; ਜਨਕਨੰਦਨੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।” ਸਗਰੀਵ ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹੈ, “ਉਹ ਵਾਪਸ ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦੇ ਸੀ ਜੇਕਰ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ, ਹੇ ਮੰਗਲਮਈ। ਅਤੇ ਅੰਗਦ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵੇਖ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗ ਗਿਆ ਕਿ ਸੁਭਾਗਵਤੀ ਸੀਤਾ ਮਿਲ ਗਈ ਹੈ। ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅੰਗਦ, ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤੇ ਉੱਤਰਾ ਅਧਿਕਾਰੀ, ਜੇ ਕੰਮ ਅਧੂਰਾ ਰਹਿੰਦਾ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਨਾ ਆਉਂਦਾ। ਜੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਪੂਰਾ ਨਾ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਇੰਝ ਆਉਂਦੇ—ਮੁਹ ਲਟਕਾਇਆ, ਮਨ ਉਲਝਣ ਅਤੇ ਉਦਾਸੀ ਨਾਲ। ਇਹ ਮਧੁਵਨ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਵਲੋਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਵਲੋਂ ਨਸ਼ਟ ਨਾ ਹੁੰਦਾ ਜੇਕਰ ਉਹ ਜਨਕਨੰਦਨੀ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖਦੇ। ਹੇ ਰਾਮ, ਕੌਸਲਿਆ ਦੇ ਸੁਪੁੱਤਰ, ਹੌਸਲਾ ਰੱਖੋ; ਜਨਕਨੰਦਨੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਇਹ ਹਨੂਮਾਨ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਹਨੂਮਾਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਫਲਤਾ ਤੇ ਉੱਚੀ ਬੁੱਧੀ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਜਾਮਵੰਤ ਅਗਵਾ ਹੈ, ਅੰਗਦ ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਮੁਖੀਆ ਹੈ, ਤੇ ਹਨੂਮਾਨ ਸਿਰਮੌਰ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਦ੍ਰਿੜ਼ ਨਿਸ਼ਚਯ, ਹੌਸਲਾ ਅਤੇ ਪੱਕੀ ਬੁੱਧੀ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਹਨੂਮਾਨ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਤੀਜਾ ਹੋਈ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ; ਹੁਣ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰੋ, ਹੇ ਨਾਪਤੁਲ ਬੀਰਤਾ ਵਾਲੇ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਜੰਗਲਵਾਸੀ, ਮਾਣ ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉਦੇਸ਼ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ। ਮਧੁਵਨ ਦੀ ਤਬਾਹੀ ਤੇ ਮਧੂ ਪੀਣ ਤੋਂ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗ ਗਿਆ, ਫਿਰ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਆਵਾਜ਼, ਗੂੰਜ ਸੁਣੀ। ਜੰਗਲਵਾਸੀ ਵਾਨਰ, ਜੋ ਹਨੂਮਾਨ ਦੇ ਕਾਰਜ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ, ਗੱਜਦੇ ਹੋਏ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਆ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੀ ਸਫਲਤਾ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋਣ।” ਉਹ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜਦਾਰ ਗੱਜ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਧੀਆ ਵਾਨਰ, ਆਪਣੀ ਲੰਮੀ ਉੱਠੀ ਪੂੰਛ ਵਾਲੇ, ਮਨ ਵਿਚ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਵਾਨਰ ਵੀ, ਰਾਮ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਅੰਗਦ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਤੇ ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਵਿਚਕਾਰ ਰੱਖ ਕੇ ਉੱਥੇ ਆ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਹ ਨਾਇਕ, ਅੰਗਦ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਉਲਾਸ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਵਾਨਰ ਰਾਜਾ ਤੇ ਰਾਘਵ ਦੇ ਕੋਲ ਉਤਰੇ। ਫਿਰ ਹਨੂਮਾਨ, ਵੱਡੇ ਬਾਂਹ ਵਾਲਾ, ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸੀਤਾ ਮਾਤਾ ਕੁਸ਼ਲ ਮੰਗਲ ਅਤੇ ਅਟੁੱਟ ਚਿੱਤ ਵਾਲੀ ਹਨ। ਹਨੂਮਾਨ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ, “ਜਨਕਨੰਦਨੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋ ਗਏ ਹਨ,” ਸੁਣ ਕੇ, ਜੋ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗੇ ਮਿੱਠੇ ਸਨ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ। ਫਿਰ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਸੱਚਾਈ ਦੀ ਪੂਰੀ ਪਛਾਣ ਕਰਕੇ, ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਸਗਰੀਵ ਅਤੇ ਵਾਯੁਪੁੱਤਰ ਹਨੂਮਾਨ ਵੱਲ ਤੱਕਦੇ ਹਨ। ਤੇ ਰਾਮ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨਾਸਕ ਹੈ, ਅਤਿ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਵੱਡੀ ਇੱਜ਼ਤ ਨਾਲ ਹਨੂਮਾਨ ਵੱਲ ਨਿਹਾਰਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਸੁੰਦਰ ਕਾਂਡ ਦੇ ਮਹਾਨ ਵਾਚਕ ਵਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਪੈਂਸਠਵੇਂ ਸਰਗ ਦਾ ਵਰਣਨ ਸੁਣੋ। ਫਿਰ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਪ੍ਰਸ੍ਰਵਣ ਪਹਾੜ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਗਏ, ਅਤੇ ਰਾਮ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰ ਨਿਵਾਇਆ। ਸਗਰੀਵ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਆਦਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸੀਤਾ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਦੱਸਣ ਲੱਗੇ। ਉਹਨਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸੀਤਾ ਰਾਵਣ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਹੈ, ਰਾਕਸ਼ਸਣੀਆਂ ਵਲੋਂ ਧਮਕੀਆਂ ਮਿਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਰਾਮ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਅਟੁੱਟ ਭਕਤੀ ਤੇ ਵਰਤਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਰਾਮ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਾਨਰ, ਜਦ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਵੈਦੇਹੀ ਕੁਸ਼ਲ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਰਾਮ ਦੇ ਹੋਰ ਬਚਨਾਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਰਾਮ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ, “ਸੀਤਾ ਮਾਤਾ ਕਿੱਥੇ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿਚ ਉਸ ਦੀ ਕੀ ਹਾਲਤ ਹੈ? ਵੈਦੇਹੀ ਬਾਰੇ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਵਾਨਰੋ।” ਰਾਮ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਉੱਤਸਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸੀਤਾ ਮਾਤਾ ਦੀ ਸਾਰੀ ਸਥਿਤੀ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਕਿ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸੇ।