ਹੇ ਰਾਮ, ਕਹਾਣੀ ਅਜੇ ਅੱਗੇ ਵਧਦੀ ਹੈ। ਦਿਤੀ ਨੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਮੇਰੇ ਤਪੱਸਿਆ ਦੇ ਦੱਸ ਸਾਲ ਹੋਰ ਬਾਕੀ ਹਨ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਫਿਰ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਵੇਖੇਂਗਾ—ਤੇਰੇ ਲਈ ਇਹ ਮੰਗਲਮਈ ਹੋਵੇ।" ਫਿਰ ਦਿਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਜਨਮ ਦਿਆਂਗੀ, ਜੋ ਜਿੱਤ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹੋਵੇਗਾ, ਉਹ ਤਿੰਨੋਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਸਾਂਝੀ ਕਰੇਗਾ, ਤੇਰੇ ਦੁੱਖ-ਕਲੇਸ਼ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ।" ਦਿਤੀ ਨੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਦਿਵਾਇਆ, "ਤੇਰੀ ਬੇਨਤੀ ਤੇ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਤੇਰੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਪਿਤਾ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਵਰ ਦਿਤਾ ਸੀ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਜਦ ਦੁਪਹਿਰ ਹੋਈ, ਦਿਤੀ ਨੂੰ ਨੀਂਦ ਆ ਗਈ, ਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਰੱਖ ਕੇ ਲੇਟ ਗਈ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਜਦ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਦਿਤੀ ਅਸ਼ੁੱਧ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਵਾਲ ਪੈਰਾਂ ਵਲ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਹੱਸਿਆ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ ਇੰਦਰ ਨੇ, ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਰਸਤੇ ਅੰਦਰ ਜਾ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਅਤਿਅਧਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਦਿਤੀ ਦੇ ਗਰਭ ਨੂੰ ਸੱਤ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਇੰਦਰ ਆਪਣੇ ਸੌ ਕੋਣਿਆਂ ਵਾਲੇ ਵਜਰ ਨਾਲ ਉਸ ਅੰਬ੍ਰਿਓ ਨੂੰ ਵੰਡ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਰੋਣ ਲੱਗਾ, ਤੇ ਉਸੀ ਵੇਲੇ ਦਿਤੀ ਜਾਗ ਪਈ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਉਸ ਅੰਬ੍ਰਿਓ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਨਾ ਰੋ, ਨਾ ਰੋ," ਪਰ ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਰੋਂਦਾ ਰਿਹਾ, ਇੰਦਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵੰਡਿਆ। ਦਿਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਨਾ ਮਾਰ, ਨਾ ਮਾਰ," ਤੇ ਮਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣਕੇ ਇੰਦਰ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਇੰਦਰ, ਵਜਰ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ, ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਦਿਤੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਦੇਵੀ, ਤੂੰ ਅਸ਼ੁੱਧ ਸੌਂ ਗਈ, ਤੇਰਾ ਸਿਰ ਪੈਰਾਂ ਵਲ ਸੀ।" "ਇਸ ਮੌਕੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਗਰਭ ਨੂੰ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ—ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮੇਰਾ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਘਾਤਕ ਬਣ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ, ਮੈਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰ ਦੇ।" ਹੁਣ, ਹੇ ਰਾਮ, ਤੂੰ ਮਹਾਨ ਵਾਚਕ ਵਾਲ਼ੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੀ ਸਤਾਈਵੀਂ ਸਰਗਾ ਸੁਣ। ਜਦ ਦਿਤੀ ਦਾ ਗਰਭ ਸੱਤ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋਈ ਤੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਅਜੈ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੀ। "ਮੇਰੀ ਗਲਤੀ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਗਰਭ ਸੱਤ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ; ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਮਹਾਬਲੀ, ਇਸ ਵਿਚ ਤੇਰੀ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਨਹੀਂ।" "ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਗਰਭ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕੁਝ ਚੰਗਾ ਕਰ; ਇਹ ਸੱਤ ਜਣੇ ਮਰੁਤਾਂ ਦੇ ਸੱਤ ਗਣਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਬਣ ਜਾਣ।" "ਇਹ ਸੱਤ, ਹਵਾ ਨਾਲ ਚਲਦੇ ਹੋਏ, ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਫਿਰਣ; ਇਹ ਮਰੁਤ ਨਾਂ ਨਾਲ, ਦੇਵੀ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਮੇਰੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਜਾਣੇ ਜਾਣ।" "ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਰਹੇ, ਦੂਜਾ ਇੰਦਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ; ਤੀਜਾ, ਜੋ ਦਿਵ੍ਯਵਾਯੂ ਨਾਮ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਵੇ।" "ਤੇ ਚਾਰ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਤੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਫਿਰਣ। ਤੇਰੇ ਲਈ ਮੰਗਲ ਹੋਵੇ; ਸਮੇਂ ਆਉਣ ਤੇ, ਇਹ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣ।" "ਤੇਰੀ ਕਰਤੂਤ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਮਰੁਤ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਣਗੇ।" ਦਿਤੀ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਪੁਰੰਦਰ, ਜੋ ਬਲੇ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ ਹਨ, ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, "ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਆਖਿਆ, ਇਹ ਸਭ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੋਵੇਗਾ।" "ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਦੇਵੀ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਫਿਰਣਗੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਾਂ-ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ ਕੀਤਾ। ਹੇ ਰਾਮ, ਇਹ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ, ਆਪਣਾ ਉਦੇਸ਼ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ। ਇਹ ਥਾਂ, ਹੇ ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ੀ, ਉਹ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਮਹੇਂਦਰ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਇੱਥੇ, ਉਹ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਦਿਤੀ ਵੱਸਦੀ ਸੀ। ਤੇ, ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਵੱਘੂ, ਇක්ෂ੍ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਪਰਮ ਧਰਮੀ ਸੀ—ਉਹ ਆਲੰਬੁਸ਼ਾ ਤੋਂ ਜੰਮੇ ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਸੀ; ਤੇ ਇੱਥੇ, ਉਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਨਾਂ ਦੀ ਨਗਰੀ ਵਸਾਈ। ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ ਮਹਾਂਬਲੀ ਹੇਮਚੰਦ੍ਰ; ਤੇ ਹੇਮਚੰਦ੍ਰ ਤੋਂ, ਉਸ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੁੱਤਰ ਸੁਚੰਦ੍ਰ ਹੋਇਆ। ਹੇ ਰਾਮ, ਸੁਚੰਦ੍ਰ ਦਾ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਪੁੱਤਰ ਧੂਮਰਾਸ਼੍ਵ ਸੀ; ਤੇ ਧੂਮਰਾਸ਼੍ਵ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ ਸ੍ਰਿਞ੍ਜਯ। ਸ੍ਰਿਞ੍ਜਯ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ ਮਹਾਨ ਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਸਹਦੇਵ; ਤੇ ਸਹਦੇਵ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ ਕੁਸ਼ਾਸ਼੍ਵ, ਜੋ ਪਰਮ ਧਰਮੀ ਸੀ। ਕੁਸ਼ਾਸ਼੍ਵ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ ਮਹਾਨ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੋਮਦੱਤ; ਤੇ ਸੋਮਦੱਤ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਾਕੁਤਸਥ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਮਹਾਨ ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ, ਹੁਣ ਇਸ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਸੁਮਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੇ ਅਜੈ ਹੈ। ਇੱਖ੍ਵਾਕੁ ਦੇ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਨਾਲ, ਵੈਸ਼ਾਲੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਚਿਰੰਜੀਵੀ, ਉੱਚ ਕੁਲ ਵਾਲੇ, ਬਹਾਦਰ ਤੇ ਅਤਿ ਧਰਮੀ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਅਸੀਂ ਅੱਜ ਰਾਤ ਇੱਕ ਰਾਤ ਲਈ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਰਹਾਂਗੇ; ਕੱਲ ਸਵੇਰੇ, ਹੇ ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ, ਤੂੰ ਜਨਕ ਨੂੰ ਮਿਲੇਂ। ਸੁਮਤੀ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤੇ ਉਜਲਾ ਸੀ, ਜਦ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਆਏ ਹਨ, ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਆਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂਆਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਆਦਰ-ਸੰਭਾਲ ਕੀਤੀ, ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ, ਸੁਖ-ਅਸੁਖ ਪੁੱਛ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਧਨਵਾਨ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਵੱਡਾ ਮਾਣ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ, ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਏ ਹੋ; ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਮੈਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।" ਹੁਣ, ਹੇ ਰਾਮ, ਮਹਾਨ ਰਾਮਾਇਣ ਦੀ ਅਠਤਾਲੀਵੀਂ ਸਰਗਾ ਸੁਣ। ਜਦ ਮਿਲਣ ਤੇ ਪਰਸਪਰ ਸੁਖ-ਅਸੁਖ ਪੁੱਛੇ ਗਏ, ਗੱਲਬਾਤ ਖਤਮ ਹੋਣ ਤੇ, ਸੁਮਤੀ ਨੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ: "ਤੁਸੀਂ ਧੰਨ ਹੋਵੋ—ਇਹ ਦੋ ਨੌਜਵਾਨ ਕੌਣ ਹਨ, ਜੋ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਾਲ ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਸ਼ੇਰਾਂ ਵਰਗੀ ਹੈ, ਜੋ ਵੀਰ ਹਨ, ਬਬਬਰ ਸ਼ੇਰਾਂ ਤੇ ਸਾਂਡਾਂ ਵਰਗੇ ਹਨ?" "ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਦੀ ਪੰਖੁੜੀ ਵਾਂਗ ਚੌੜੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਇਹ ਤਲਵਾਰ, ਤਰਕਸ਼ ਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਧਾਰੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਇਹ ਜਵਾਨੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਕੁਮਾਰਾਂ ਵਰਗੇ ਸੁੰਦਰ ਹਨ।" "ਇਹ ਇੱਥੇ ਅਚਾਨਕ ਆ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵ ਲੋਕ ਤੋਂ ਅਮਰਦੇਵੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਪੈਦਲ ਕਿਵੇਂ ਆਏ, ਕਿਸ ਲਈ ਆਏ, ਤੇ ਇਹ ਕਿਸ ਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ?" "ਇਹ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਐਸੇ ਸਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤੇ ਸੂਰਜ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਸਜਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਰੂਪ, ਚਾਲ ਤੇ ਉਚਾਈ ਵਿੱਚ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਹਨ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਮਹਾਨ ਕਥਾ ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਨਗਰੀ, ਦਿਤੀ, ਇੰਦਰ, ਮਰੁਤਾਂ ਤੇ ਵੈਸ਼ਾਲੀ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਨਾਲ, ਪਿਆਰ ਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ, ਤੈਨੂੰ ਸੁਣਾਈ ਗਈ।