ਰਾਮਚੰਦਰ ਜੀ ਦੀ ਮਹਨਤ ਅਤੇ ਸੁਗਰੀਵ ਦੀ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਫਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਸੀਤਾ ਦੇ ਚਰਿਤਰ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਵੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਸੀਤਾ ਦਾ ਆਚਰਨ, ਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਇਕ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੀ ਸਤਰੀ ਲਈ ਬਿਲਕੁਲ ਉਚਿਤ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਤਪਸਿਆ ਇੰਨੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸੰਸਾਰਾਂ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਜੇ ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਵੀ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਵਣ—ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ—ਵਾਕਈ ਅਜੋਬਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਸ਼ਰੀਰ ਉਸ ਦੀ ਤਪਸਿਆ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਛੂਹਿਆ। ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ, ਜਦੋਂ ਗੁੱਸੇ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਜੋ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਤਾਂ ਹੱਥ ਨਾਲ ਛੂਹੀ ਹੋਈ ਅੱਗ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ। ਜਾਂਬਵੰਤ ਆਦਿ ਵੱਡੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰ ਕੇ, ਤੇ ਇਹ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੁਣਾਈ, ਹੁਣ ਉਚਿਤ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ, ਵੈਦੇਹੀ ਸਮੇਤ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਚੱਲੀਏ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਲੰਕਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ, ਉਸ ਦੀ ਪੂਰੀ ਰਾਕਸ਼ਸ ਫੌਜ, ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ। ਤੇ ਜਦੋਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਜਿਹੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਸਯੰਮੀ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਮਾਹਿਰ, ਜਿੱਤ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਵਾਨਰ ਹੋ, ਤਾਂ ਕੀ ਹੀ ਕਹਿਣਾ! ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਰਾਵਣ ਨੂੰ, ਉਸ ਦੀ ਫੌਜ, ਨੇਤਾਵਾਂ, ਪੁੱਤਰਾਂ, ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ, ਸਾਰੇ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ। ਬ੍ਰਹਮਾ, ਰੁਦ੍ਰ, ਹਵਾ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਅਸਤ੍ਰ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਜੈਤਾ ਦੇ ਅਸਤ੍ਰ—ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਹਥਿਆਰ ਵੀ ਮੈਂ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਮੇਰੀ ਵੀਰਤਾ ਦੀ ਕੋਈ ਹੱਦ ਨਹੀਂ; ਮੇਰੀ ਵਿਰਸਾਤੀ ਪਹਾੜਾਂ ਉੱਤੇ ਵਰਖਾ ਵਾਂਗ ਰੁਕਦੀ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ—ਫਿਰ ਇਹ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਕੀ ਗੱਲ! ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਆਗਿਆ ਨਾ ਦਿਓ, ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਵੀਰਤਾ ਰੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਸਮੁੰਦਰ ਆਪਣੀ ਹੱਦ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਹਿਲ ਜਾਵੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧੀ ਫੌਜ ਜਾਂਬਵੰਤ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ। ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ, ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵਿੱਚ, ਵਲੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਫੀ ਹੈ। ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ ਨੀਲ ਵਾਨਰ ਜਿੰਨੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਵੀ ਤੋੜ ਸਕਦਾ ਹੈ—ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਕੀ ਗੱਲ! ਦੇਵ, ਅਸੁਰ, ਯਕਸ਼, ਗੰਧਰਵ, ਸੱਪ, ਪੰਛੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਮੈੰਦ ਜਾਂ ਦਿਵਿਦਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਟਿਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਇਹ ਦੋਵਾਂ, ਅਸ਼ਵਿਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਹਨ; ਮੈਂ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰ ਸਕੇ। ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਮਾਰਨ, ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਾ ਕੇ ਸੁਆਹ ਕਰ ਕੇ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਨੂੰ ਰਾਜ ਮਾਰਗਾਂ 'ਤੇ ਘੁੰਮਾਇਆ। ਮਹਾਨ ਰਾਮ, ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜਿੱਤ ਗਏ; ਰਾਘਵ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੇਠ ਸੁਗਰੀਵ ਰਾਜਾ ਵੀ ਜਿੱਤ ਗਏ। ਮੈਂ ਹਨੁਮਾਨ ਹਾਂ, ਪਵਨ ਪੁੱਤਰ, ਕੋਸਲ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦਾ ਸੇਵਕ; ਹਰ ਥਾਂ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੀਤਾ। ਅਸ਼ੋਕ ਵਾਟਿਕਾ ਵਿਚ, ਇੱਕ ਸ਼ਿੰਸ਼ਪਾ ਰੁੱਖ ਹੇਠ, ਸੀਤਾ, ਰਾਵਣ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਦੁਖੀ, ਨੈਤਿਕਤਾ ਵਾਲੀ, ਬੈਠੀ ਸੀ। ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ, ਦੁਖ ਤੇ ਕਲੇਸ਼ ਨਾਲ ਥੱਕੀ, ਉਹ ਚੰਦ ਦੀ ਫਿੱਕੀ ਕਿਰਨ ਵਾਂਗ, ਬੱਦਲਾਂ ਹੇਠ ਝਲਦੀ ਸੀ। ਵੈਦੇਹੀ, ਰਾਵਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰਦੇ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਠਾ ਰੱਖਦੀ ਸੀ; ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ ਜਾਨਕੀ, ਆਪਣੇ ਵਚਨ ਤੇ ਅਡੋਲ ਸੀ। ਸਭ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਭਾਗੀ ਵੈਦੇਹੀ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਹੀ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ; ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਰਾਮ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ 'ਤੇ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਪੌਲੋਮੀ ਇੰਦਰ ਨੂੰ। ਇੱਕ ਹੀ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੀ, ਧੂੜ ਨਾਲ ਢੱਕੀ, ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਔਰਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਡਰਾਈ ਜਾਂਦੀ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਵੇਖਿਆ। ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਨੰਦ ਵਾਟਿਕਾ ਵਿੱਚ, ਭਿਆਨਕ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਇੱਕ ਚੋਟੀ ਵਾਲੀ, ਉਦਾਸ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਚਿੰਤਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਵੇਖਿਆ। ਉਹ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਪਈ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਰੰਗਹੀਨ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਲਾ ਪੈਣ 'ਤੇ ਕਮਲ; ਉਸ ਨੇ ਰਾਵਣ ਦੇ ਲਾਲਚ ਤੋਂ ਮੂੰਹ ਮੋੜ ਲਿਆ ਸੀ, ਮਰਨ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਯ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ। ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਮ੍ਰਿਗ-ਨੇਤ੍ਰ ਵਾਲੀ ਸੀਤਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰ ਲਿਆ; ਫਿਰ ਉਹ ਬੋਲੀ, ਅਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਰਾਮ ਤੇ ਸੁਗਰੀਵ ਦੀ ਮਿਤ੍ਰਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣੀ, ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਈ; ਉਸ ਦਾ ਆਚਰਨ ਸਦਾ ਉਚਿਤ ਹੈ, ਤੇ ਪਤੀ-ਨਿਸ਼ਠਾ ਸਰਵੋਤਮ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰਾਮ, ਦਸ-ਮੂੰਹੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਹਾਲਾਤਾਂ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ ਮਾਰਦਾ; ਰਾਵਣ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੇਵਲ ਰਾਮ ਹੋਵੇਗਾ। ਸੀਤਾ, ਜੋ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਪਤਲੀ ਸੀ, ਵਿੱਛੋੜੇ ਕਰਕੇ ਹੋਰ ਵੀ ਸੁਕ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਗਿਆਨ, ਜੋ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ, ਪਤਲਾ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੀਤਾ, ਨਿਸ਼ਠਾ ਨਾਲ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਬੈਠੀ ਹੈ; ਜੋ ਕੁਝ ਇੱਥੇ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਜਲਦੀ ਤਿਆਰ ਕਰੋ। ਸੁੰਦਰ ਕਾਂਡ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਾਮਾਇਣ ਵਿੱਚ, ਸਠਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸੁਣੋ। ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਲੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬੋਲੇ, “ਅਸ਼ਵਿਨ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ, ਤੇਜ਼ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਦੇ ਵਰ ਤੋਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਰਵੋਤਮ ਅਭਿਮਾਨ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ; ਅਸ਼ਵਿਨ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਲਈ, ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਵਰ ਦਿੱਤਾ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਜੈਯਤਾ ਦਾ ਵਰ ਮਿਲਿਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ; ਵਰ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਯੋਧੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀ ਚੁੱਕੇ ਹਨ; ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਉਣ 'ਤੇ, ਇਹ ਦੋਵਾਂ ਇਕੱਲੇ ਹੀ ਲੰਕਾ, ਉਸ ਦੇ ਘੋੜਿਆਂ, ਰਥਾਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਵਾਨਰਾਂ ਪਾਸੇ ਹੋ ਜਾਣ; ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਲੰਕਾ, ਉਸ ਦੀ ਪੂਰੀ ਰਾਕਸ਼ਸ ਫੌਜ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ। ਲੰਕਾ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ—ਜੇ ਮੈਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਯੋਧਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਵਾਂ, ਤਾਂ ਕੀ ਹੀ ਕਹਿਣਾ! ਤੁਸੀਂ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਮਾਹਿਰ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਤੇ ਜਿੱਤ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹੀ, ਤੇ ਪਵਨ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਸਾਨੂੰ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਾਈ ਗਈ। ‘ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਪਰ ਲੈ ਕੇ ਨਹੀਂ ਆਏ’—ਇਹ ਗੱਲ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਉਚਿਤ ਨਹੀਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹਰ ਥਾਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਨੁਮਾਨ ਅਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਸੀਤਾ ਦੀ ਨਿਸ਼ਠਾ, ਰਾਵਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਸੰਕਲਪ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਲੰਕਾ ਉੱਤੇ ਜੰਗ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ।