ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਬਹਾਦਰ ਸਨ, ਮਾਰੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਦੇ ਪੰਜ ਵੱਡੇ ਸੁਰਮੇ ਕਮਾਂਡਰ ਲੜਾਈ ਲਈ ਭੇਜੇ। ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਨੂੰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਸਮੇਤ, ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਦਸ ਸੀਸਾਂ ਵਾਲੇ ਰਾਵਣ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪੁੱਤਰ ਅਕਸ਼ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ। ਅਕਸ਼, ਜੋ ਮੰਦੋਦਰੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਕਈ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਲੈ ਕੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਆਇਆ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਹ ਅਚਾਨਕ ਅਸਮਾਨ ਵੱਲ ਵਧਿਆ, ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਫੜਿਆ, ਸੌ ਵਾਰੀ ਘੁਮਾਇਆ ਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਪਾ ਮਾਰਿਆ। ਜਦੋਂ ਰਾਵਣ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਅਕਸ਼ ਆਇਆ ਸੀ ਤੇ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਹੋਰ ਵੀ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਦੂਜੇ ਪੁੱਤਰ ਇੰਦ੍ਰਜਿਤ ਨੂੰ ਭੇਜਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਇੰਦ੍ਰਜਿਤ, ਜੋ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਫੌਜ ਸਮੇਤ ਆਇਆ। ਮੈਂ ਉਸ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਫੌਜ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ। ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਘੱਟ ਹੋ ਗਈ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਆਪਣੇ ਬਲ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਰਾਵਣ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਇੰਦ੍ਰਜਿਤ, ਆਪਣੇ ਮਾਣ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੂਰਮਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਮੈਂ ਅਜੇਤ ਹਾਂ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਫੌਜ ਤਬਾਹ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਅਸਤਰ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਵਾਧਿਆ। ਇੰਦ੍ਰਜਿਤ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਰੱਸੀਆਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਲਿਆ। ਮੈਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਉਹ ਰਾਵਣ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲੈ ਗਏ। ਰਾਵਣ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਮੈਂ ਲੰਕਾ ਕਿਵੇਂ ਆਇਆ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ। ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸੀਤਾ ਦੀ ਖਾਤਰ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਪੁੱਛਿਆ। ਮੈਂ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਘਰ ਸੀਤਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਹਨੂਮਾਨ ਹਾਂ, ਪਵਨ ਪੁੱਤਰ, ਜਨਮ ਨਾਲ ਵਾਨਰ। ਮੈਨੂੰ ਰਾਮ ਦਾ ਦੂਤ, ਸੁਗਰੀਵ ਦਾ ਸਲਾਹਕਾਰ ਤੇ ਵਾਨਰ ਜਾਣ। ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਰਾਮ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਆਇਆ ਹਾਂ।" ਮੈਂ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਸੁਗਰੀਵ ਅਤੇ ਰਾਮ ਵਲੋਂ ਆਇਆ ਸੁਨੇਹਾ ਸੁਣਾਇਆ: "ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਲੋਂ ਇਹ ਹੁਕਮ ਸੁਣ। ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਭਲਾਈ, ਧਰਮ, ਅਰਥ ਤੇ ਕਾਮ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਤੇਰੇ ਹਿਤ ਦੀ ਗੱਲ ਆਖੀ।" ਮੈਂ ਦੱਸਿਆ, "ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਰਿਸ਼ਯਮੂਕ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਵੱਡੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਵਿਚ ਰਿਹਾ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਤਦ ਰਘੁਵੀਰ ਰਾਮ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਮਿੱਤਰਤਾ ਲਈ ਆਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਮਹਿਲਾ, ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰਾਕਸ਼ਸ ਚੁੱਕ ਲੈ ਗਿਆ ਹੈ; ਮੇਰੀ ਮੱਦਦ ਲਈ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਸਾਂਝ ਪਾ।' ਸੁਗਰੀਵ, ਜਿਸਦਾ ਰਾਜ ਵਾਲੀ ਨੇ ਛੀਨ ਲਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਨਾਲ ਰਘੁਵੀਰ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸਾਕਸ਼ੀ ਰੱਖ ਕੇ ਮਿੱਤਰਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਰਾਮ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੀ ਤੀਰ ਨਾਲ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਤੇ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ ਸਾਡਾ ਫਰਜ਼ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਪੂਰੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਮੱਦਦ ਕਰੀਏ। ਉਸਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਲਿਆ ਕੇ ਰਘੁਵੀਰ ਨੂੰ ਦੇ ਦੇ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਬਹਾਦਰ ਵਾਨਰ ਤੇਰੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦੇਣਗੇ। ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖੀ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੱਕ ਵੀ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" ਇਹ ਸੁਨੇਹਾ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਵਣ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਤੱਕਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਸਾੜ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਨੇ, ਮੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਨਾ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੀਆਂ ਕਠੋਰ ਕਰਤੂਤਾਂ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿਓ। ਫਿਰ ਰਾਵਣ ਦੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਭਰਾ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ ਉਸਦੇ ਅੱਗੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ: "ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਿੰਘ! ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਤੇ ਨਾ ਟਿਕ। ਰਾਜਧਰਮ ਦੇ ਉਲਟ ਰਸਤਾ ਸੋਚਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਦੂਤ ਦਾ ਕਤਲ ਮਨਜ਼ੂਰ ਨਹੀਂ। ਦੂਤ ਤੋਂ ਜੋ ਜਾਣਨਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਜਾਣ। ਜੇਕਰ ਦੂਤ ਵੱਡਾ ਅਪਰਾਧੀ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਦੀ ਕੇਵਲ ਅਪਮਾਨਤਾ ਜਾਂ ਅੰਗਭੰਗ ਹੀ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਮੌਤ ਨਹੀਂ।" ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਵਣ ਨੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ, "ਇਸ ਦੀ ਪੂੰਛ ਅੱਜ ਸਾੜ ਦਿਉ!" ਰਾਵਣ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਮੇਰੀ ਪੂੰਛ ਨੂੰ ਸਣੇ ਦੇ ਰੱਸਿਆਂ ਅਤੇ ਕਪਾਹ ਦੀ ਪੱਟੀਆਂ ਨਾਲ ਲਪੇਟ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੇ ਹਥਿਆਰ ਫੜ ਕੇ, ਮੇਰੀ ਪੂੰਛ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਾ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਲੱਕੜਾਂ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਹੋਏ, ਮੈਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਿਆ। ਬਹੁਤੀਆਂ ਰੱਸੀਆਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੁਆਰਾ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ, ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਦਰਦ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਦਿਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਲੰਕਾ ਵੇਖਣ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਸੀ। ਉਹ ਬਹਾਦਰ ਰਾਕਸ਼ਸ ਮੈਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਅੱਗ ਨਾਲ ਢੱਕ ਕੇ, ਰਾਜ ਮਾਰਗ ਰਾਹੀਂ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵੱਲ ਲੈ ਗਏ। ਫਿਰ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਛੋਟਾ ਕਰ ਲਿਆ, ਬੰਨ੍ਹਣ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਇਕ ਲੋਹੇ ਦੀ ਗਦਾ ਫੜ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਜਲਦੀ ਹੋਈ ਪੂੰਛ ਨਾਲ, ਲੰਕਾ ਦੇ ਕਿਲਿਆਂ, ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਸਾਰੀ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਯੁੱਗ ਅੰਤ ਦੀ ਅੱਗ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਤਾਂ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਸੀਤਾ ਵੀ ਸਾੜੀ ਗਈ ਹੋਵੇਗੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਥਾਂ ਅਣਸਾੜੀ ਨਹੀਂ ਬਚੀ। ਪੂਰੀ ਨਗਰੀ ਸੁੱਟੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ, "ਜਦ ਮੈਂ ਲੰਕਾ ਸਾੜ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਸੀਤਾ ਵੀ ਸਾੜ ਗਈ ਹੋਵੇਗੀ; ਹੁਣ ਤਾਂ ਰਾਮ ਦਾ ਇਹ ਮਹਾਨ ਕੰਮ ਮੇਰੇ ਕਰਕੇ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਗਿਆ।" ਇਸ ਦੁਖ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਕੇ ਮੈਂ ਚਿੰਤਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਮੈਨੂੰ ਦੇਵਦੂਤਾਂ ਦੀਆਂ ਸੁਭਾਗੀ ਵਚਨਾਂ ਸੁਣਾਈ ਦਿੱਤੀਆਂ, "ਸੀਤਾ ਸਾੜੀ ਨਹੀਂ ਗਈ।" ਇਹ ਅਚੰਭੇ ਭਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਤੇ ਸਮਝ ਆ ਗਈ।