ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਨੇ ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਵੀਰ, ਤੇਰੀ ਵਿਰਤਾ ਨਾਲ ਲੰਕਾ ਨਗਰੀ ਤੇਰਾ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨਾ ਵੀ ਤੇਰੇ ਲਈ ਅਸੰਭਵ ਨਹੀਂ।" ਫਿਰ ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ, "ਉਸ ਥਾਂ ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਰਾਤ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਸੀਤਾ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਮੈਂ ਰਾਵਣ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਮਹਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗਿਆ, ਪਰ ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ ਸੀਤਾ ਕਿਤੇ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾ ਆਈ।" "ਜਦ ਰਾਵਣ ਦੇ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੀਤਾ ਨਾ ਮਿਲੀ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਮਨ 'ਚ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਵਗਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਕੋਈ ਪਾਰ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਸੀ। ਜਦ ਮੈਂ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਸੋਹਣਾ ਬਾਗ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਸੋਨੇ ਦੀ ਕੰਧ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮੈਂ ਕੰਧ ਉੱਤੇ ਝਪਟ ਮਾਰੀ, ਤੇ ਉਥੇ ਕਈ ਰੁੱਖਾਂ ਵਿਚਕਾਰ, ਅਸ਼ੋਕ ਵਾਟਿਕਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸ਼ਿੰਸ਼ਪਾ ਰੁੱਖ ਵੇਖਿਆ।" "ਉਸ ਰੁੱਖ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਮੈਂ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਕੇਲਾ ਬਾਗ ਦੇਖਿਆ। ਉਸ ਸ਼ਿੰਸ਼ਪਾ ਰੁੱਖ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੂਰ ਨਹੀਂ, ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ ਇਸਤਰੀ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। ਉਹ ਗੂੜ੍ਹੀ ਚਮੜੀ ਵਾਲੀ, ਕਮਲ ਪੱਤਿਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਮੁਖੜਾ ਸੁੱਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਇੱਕ ਹੀ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨਿਆ ਹੋਇਆ, ਵਾਲ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਮੈਲੇ ਹੋਏ।" "ਉਹ ਮਾਸ ਤੇ ਲਹੂ ਖਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਹਰਣੀ ਸ਼ੇਰਨੀਆਂ ਵਿਚ ਫਸ ਜਾਏ। ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸਣਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਡਰਾਉਣ ਲੱਗੀਆਂ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕੇਸ ਇੱਕ ਗੁੱਛੀ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਮਨ ਪਤੀ 'ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪਈ ਸੀ, ਸਰੀਰ ਸੂਕ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਮਲ ਮੁਰਝਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਰਾਵਣ ਤੋਂ ਸਾਰੀ ਆਸ ਛੱਡ ਕੇ, ਮਰਨ ਦਾ ਪੱਕਾ ਇਰਾਦਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮ੍ਰਿਗਨੈਨੀ ਜਿਹੀ ਔਰਤ ਆਖ਼ਿਰਕਾਰ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਗਈ। ਐਸਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਦੇਖ ਕੇ, ਮੈਂ, ਰਾਮ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਤਨੀ ਨੂੰ, ਸ਼ਿੰਸ਼ਪਾ ਰੁੱਖ ਉੱਤੇ ਹੀ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਨਿਹਾਰਦਾ ਰਿਹਾ।" "ਫਿਰ ਮੈਂ ਰਾਵਣ ਦੇ ਮਹਿਲ ਵਲੋਂ ਘੁੰਗਰੂਆਂ ਤੇ ਪਾਇਲਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਮਿਲੀ ਹੋਈਆਂ, ਗੂੰਜਦੀਆਂ, ਤੇ ਉੱਚੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਸੁਣੀਆਂ। ਮੈਂ ਡਰ ਕੇ ਆਪਣਾ ਅਸਲੀ ਰੂਪ ਛੁਪਾ ਲਿਆ, ਤੇ ਰੁੱਖ ਦੀਆਂ ਘਣੀ ਪੱਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੰਛੀ ਵਾਂਗ ਲੁਕ ਗਿਆ।" "ਫਿਰ ਰਾਵਣ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਅਤੇ ਰਾਵਣ ਆਪ, ਜਿੱਥੇ ਸੀਤਾ ਸੀ, ਉਥੇ ਆ ਗਏ। ਦਸਮੁਖ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸੀਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਖਿੱਚ ਲਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਹਥੀਂ ਛਾਤੀ ਢੱਕ ਲਈ। ਉਹ ਡਰੀ ਹੋਈ, ਚਿੰਤਤ, ਚਹੁੰਫੇ ਨਿਹਾਰਦੀ, ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਨਾ ਵੇਖ ਕੇ ਕੰਬ ਰਹੀ ਸੀ, ਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਸੀ।" "ਦਸਮੁਖ ਨੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਂ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਤੇਰੇ ਅੱਗੇ ਡਿੱਗਦਾ ਹਾਂ—ਕਿਰਪਾ ਕਰ ਮੈਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ। ਪਰ ਜੇ ਤੂੰ ਅਹੰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਨਾਹ ਮੰਨਿਆ, ਤਾਂ ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਲਹੂ ਪੀ ਜਾਵਾਂਗਾ।'" "ਇਹ ਰਾਵਣ ਦੇ ਬੁਰੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੀਤਾ ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਈ ਤੇ ਉੱਚੇ ਉੱਚੇ ਬਚਨ ਆਖੇ: 'ਹੇ ਨੀਚ ਰਾਕਸ਼ਸ! ਮੈਂ ਰਾਮ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਸੀਮ ਹੈ, ਦਸ਼ਰਥ ਦੀ ਪੁੱਤ੍ਰਵਧੂ, ਇक्षਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਲਾਜ।'" "'ਤੇਰੇ ਜਿਹੇ ਅਪਵਿੱਤਰ ਬਚਨ ਕਹਿਣ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਜੀਭ ਕਿਵੇਂ ਨਹੀਂ ਡਿੱਗਦੀ? ਤੇਰੀ ਹਿੰਮਤ ਕਿੱਥੋਂ ਆਈ, ਜੋ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਦੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਚੁੱਕ ਲਿਆ? ਤੂੰ ਛਲ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਲੈ ਆਇਆ; ਤੂੰ ਰਾਮ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਦੇ ਦਾਸ ਹੋਣ ਦੇ ਯੋਗ ਵੀ ਨਹੀਂ।'" "'ਰਾਘਵ ਅਜੇਤ, ਸੱਚੇ, ਵੀਰ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ।' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਨਕੀ ਨੇ ਦਸਾਨਨ ਨੂੰ ਤਿੱਖੇ ਬਚਨ ਕਹੇ।" "ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਵਣ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਭੜਕ ਉਠਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ੍ਹੀਆਂ ਤੇ ਸੱਜਾ ਮੁੱਕਾ ਚੁੱਕਿਆ। ਉਹ ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਵਧਣ ਲੱਗਾ, ਰਾਵਣ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਚੀਕਾਂ ਮਾਰਣ ਲੱਗੀਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਮੰਦੋਦਰੀ, ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਵਿਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੀ, ਉੱਠੀ ਤੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ। ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਮਿੱਠੇ ਬਚਨ ਆਖੇ, 'ਤੈਨੂੰ ਸੀਤਾ ਨਾਲ ਕੀ ਕੰਮ, ਜਿਸ ਦੀ ਵਿਰਤਾ ਇੰਦਰ ਵਰਗੀ ਹੈ? ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਰਸ ਭੋਗ, ਜਾਨਕੀ ਮੈਨੂੰ ਵਧੀਆ ਨਹੀਂ।'" "'ਹੇ ਸੁਆਮੀ, ਦੇਵਕਨਿਆਵਾਂ, ਗੰਧਰਵੀਆਂ, ਯਕਸ਼ਣੀਆਂ ਨਾਲ ਰਸ ਲੈ, ਸੀਤਾ ਨਾਲ ਕੀ ਲੈਣਾ?'" "ਫਿਰ, ਉਹ ਮਹਾਬਲੀ ਰਾਵਣ, ਆਪਣੇ ਸੰਗੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਜਲਦੀ ਆਪਣੇ ਮਹਿਲ ਵਲ ਲੈ ਗਿਆ ਗਿਆ।" "ਜਦ ਦਸਮੁਖ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਔਰਤਾਂ, ਜੋ ਡਰਾਉਣੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀਆਂ ਸਨ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਕਰੂੜ ਬਚਨ ਕਹਿ ਕੇ ਡਰਾਉਣ ਲੱਗੀਆਂ। ਜਾਨਕੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਘਾਸ ਵਾਂਗ ਅਹਿਮੀਅਤ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਜਣ ਵਾਲੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਵੀ ਉਸ ਲਈ ਅਰਥਹੀਣ ਸਨ।" "ਉਹ ਮਾਸਖਾਣ ਰਾਕਸ਼ਸਣੀਆਂ, ਖਾਲੀ ਧਮਕੀਆਂ ਤੇ ਹਾਵਭਾਵ ਦਿੰਦੀਆਂ, ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਸੀਤਾ ਦੀ ਅਟੱਲ ਨਿਸ਼্ছਲਤਾ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਦਿੰਦੀਆਂ। ਫਿਰ, ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਥੱਕ ਕੇ, ਆਖ਼ਿਰਕਾਰ ਸੁੱਤ ਗਈਆਂ।" "ਜਦ ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਸੁੱਤ ਗਈਆਂ, ਸੀਤਾ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ, ਦੁਖੀ ਤੇ ਚਿੰਤਤ ਹੋ ਕੇ, ਸੋਗ ਕਰਦੀ ਰਿਹੀ।" "ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਤ੍ਰਿਜਟਾ ਉੱਠੀ ਤੇ ਆਖਿਆ, 'ਆਪਾਂ ਆਪ ਹੀ ਆਪ ਨੂੰ ਖਾ ਲਵੋ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਨਾ ਖਾਓ।'" "'ਇਹ ਜਨਕ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ, ਦਸ਼ਰਥ ਦੀ ਪੁੱਤ੍ਰਵਧੂ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਧਰਮੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਮੈਂ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ, ਰੌਂਗਟੇ ਖੜੇ ਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਸੁਪਨਾ ਵੇਖਿਆ।'" "'ਉਹ ਸੁਪਨਾ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਕਾਫੀ ਹੋ ਗਿਆ—ਆਪਾਂ ਰਾਘਵ ਤੋਂ ਸਾਰੀ ਰਾਕਸ਼ਸਣੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਅਰਦਾਸ ਕਰੀਏ।'" "'ਆਪਾਂ ਵੈਦੇਹੀ ਕੋਲੋਂ ਕਿਰਪਾ ਮੰਗੀਏ, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਐਸਾ ਸੁਪਨਾ ਦੁਖੀ ਨੂੰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ—'" "'ਉਹ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਅਤੁਲ ਖੁਸ਼ੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਮੈਥਿਲੀ, ਜੋ ਨਮਣ ਵਾਲਿਆਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆਵਾਨ ਹੈ।'" "'ਇਹੀ ਇੱਕ ਹੈ ਜੋ ਰਾਕਸ਼ਸਣੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਸੰਕਟ ਤੋਂ ਬਚਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।' ਫਿਰ ਉਹ ਲਜਵਾਨੀ, ਨੌਜਵਾਨ ਸੀਤਾ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਜਿੱਤ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਈ।