ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਮੂੰਹ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਤੇ ਡਰਾਉਣਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਪਰ ਉਹ ਮੇਰੇ ਬਦਲੇ ਹੋਏ ਰੂਪ ਨੂੰ ਨਾ ਸਮਝੀ, ਨਾ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਵੱਡਾ ਰੂਪ ਬਹੁਤ ਛੋਟਾ ਕਰ ਲਿਆ, ਉਸ ਦੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਫੜਿਆ, ਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਡ ਗਿਆ। ਉਹ ਡਰਾਉਣੀ, ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਫੈਲਾਈ ਹੋਈ, ਲੂਣ ਵਾਲੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਈ, ਉਸ ਦਾ ਦਿਲ ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਛਿਨਿਆ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਪਹਾੜ ਹੋਵੇ। ਮੈਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਾ ਰਹੇ ਮਹਾਨ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ: "ਭਿਆਨਕ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਸਿੰਹਿਕਾ ਨੂੰ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।" ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਜਰੂਰੀ ਕੰਮ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਲੰਮੇ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਤ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇਖਿਆ। ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਕੰਢੇ ਤੇ, ਮੈਂ ਲੰਕਾ ਸ਼ਹਿਰ, ਜੋ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਹੈ, ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਨਿਗਾਹ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਅੰਦਰ ਗਿਆ, ਇੱਕ ਔਰਤ, ਜੋ ਘਣੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ। ਉਹ ਔਰਤ, ਉੱਚੀ ਤੇ ਮਜ਼ਾਕੀ ਹਾਸੀ ਕਰਦੀ ਹੋਈ, ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੀ ਹੋਈ, ਉਸ ਦੇ ਵਾਲ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸਲਗ ਰਹੇ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਸੀ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਖੱਬੇ ਮੁੱਕੇ ਨਾਲ ਉਸ ਡਰਾਉਣੀ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰ ਲਿਆ; ਤੇ ਜਦ ਮੈਂ ਸ਼ਾਮ ਵੇਲੇ ਅੰਦਰ ਗਿਆ, ਉਹ ਡਰ ਗਈ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਕਹਿਣ ਲਗੀ: "ਹੇ ਵੀਰ, ਤੇਰੇ ਸ਼ੌਰਿਆਂ ਨਾਲ ਲੰਕਾ ਸ਼ਹਿਰ ਤੇਰੇ ਵਲੋਂ ਜਿੱਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਵੇਂਗਾ।" ਉਥੇ, ਮੈਂ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਰਾਤ ਘੁੰਮਦਾ ਰਿਹਾ, ਤੇ ਰਾਵਣ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਕਮਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗਿਆ, ਪਰ ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ ਸੀਤਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ। ਜਦ ਮੈਂ ਰਾਵਣ ਦੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖਿਆ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਦੁੱਖ ਦੀ ਲਹਿਰ ਆ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਜਿਸ ਦਾ ਕੰਢਾ ਨਾ ਦਿੱਸੇ। ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਮੈਂ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਘਰ-ਬਾਗ਼ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਸੋਨੇ ਦੀ ਕੰਧ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਕੰਧ ਨੂੰ ਲੰਘ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ, ਅਸ਼ੋਕ ਵਾਟਿਕਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸ਼ਿੰਸ਼ਪਾ ਰੁੱਖ ਵੇਖਿਆ। ਉਸ ਰੁੱਖ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਮੈਂ ਸੋਨੇ ਦੀ ਕੇਲਾ-ਬੇਲੀ ਦੀ ਬਾਗ਼ ਵੇਖੀ; ਸ਼ਿੰਸ਼ਪਾ ਰੁੱਖ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੂਰ ਨਹੀਂ, ਮੈਂ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਰੰਗਤ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਉਹ ਕਾਲੀ-ਸਲੇਟੀ, ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਦੀ ਪੰਖੜੀ ਵਾਂਗ, ਚਿਹਰਾ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਸੁਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਇਕੋ ਕਪੜਾ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ, ਵਾਲ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਜੜੇ ਹੋਏ। ਉਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਮਾਸ ਤੇ ਖੂਨ ਖਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਰਾਕਸ਼ਸੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਹਰਣੀ ਨੂੰ ਸ਼ੇਰਨੀਆਂ ਨੇ ਘੇਰਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਡਰਾਉਂਦੀਆਂ ਤੇ ਧਮਕਾਉਂਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ। ਉਸ ਨੇ ਵਾਲ ਇਕ ਚੋਟੀ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ, ਹਤਾਸੀ, ਮਨ ਪਤੀ ਵਿੱਚ ਲਗਾ ਹੋਇਆ, ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਪਈ, ਸਰੀਰ ਮੁਰਝਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਮਲ ਫੁੱਲ। ਰਾਵਣ ਤੋਂ ਆਸ ਖੋ ਬੈਠੀ, ਮਰਨ ਦਾ ਮਨ ਕਰਕੇ, ਕੁਝ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਹਿਰਣੀ ਵਾਂਗ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਜਲਦੀ ਮਿਲ ਗਈ। ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਔਰਤ, ਜਿਸਦੀ ਮਹਿਮਾ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਜੋ ਰਾਮ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀ, ਮੈਂ ਸ਼ਿੰਸ਼ਪਾ ਰੁੱਖ ਤੇ ਰਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਤੱਕਦਾ ਰਿਹਾ। ਫਿਰ, ਮੈਂ ਰਾਵਣ ਦੇ ਮਹਲ ਤੋਂ ਗੁੰਜ, ਗੁੰਗਰੂਆਂ ਤੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼, ਡੂੰਘੀ ਤੇ ਗੂੰਜਦੀਆਂ ਸੁਣੀਆਂ। ਬਹੁਤ ਉਤਸ਼ਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਅਸਲੀ ਰੂਪ ਛੁਪਾ ਲਿਆ, ਤੇ ਰੁੱਖ ਦੀ ਘਣੀ ਪੱਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੰਛੀ ਵਾਂਗ ਲੁਕ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਰਾਵਣ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਤੇ ਰਾਵਣ ਆਪ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਮਹਾਨ ਸੀ, ਉਸ ਥਾਂ ਆਏ ਜਿੱਥੇ ਸੀਤਾ ਰਹਿ ਰਹੀ ਸੀ। ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸੁੰਦਰ ਸਰੀਰ ਵਾਲੀ ਸੀਤਾ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਤੰਗਾਂ ਖਿੱਚ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਛਾਤੀ ਨੂੰ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕ ਲਿਆ। ਡਰੀ ਹੋਈ, ਗਹਿਰੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਵਿੱਚ, ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਤੱਕਦੀ, ਕੋਈ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨਾ ਵੇਖੀ, ਕੰਬਦੀ ਹੋਈ, ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਲਗੀ ਰਹੀ। ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ ਨੇ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: "ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹਾਂ—ਮੇਰੇ ਉਤੇ ਦਇਆ ਕਰ।" "ਪਰ ਜੇ ਤੂੰ ਅਹੰਕਾਰ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਾ ਕਰੇਗੀ, ਹੇ ਅਹੰਕਾਰੀ, ਤਾਂ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ, ਸੀਤਾ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਖੂਨ ਪੀ ਜਾਵਾਂਗਾ।" ਰਾਵਣ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਤਮਾ ਮੰਦ-ਵਿਕਾਰੀ ਸੀ, ਸੀਤਾ ਨੇ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਵਧੀਆ ਸ਼ਬਦ ਕਹੇ: "ਹੇ ਨਿਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਰਾਕਸ਼ਸ! ਮੈਂ ਰਾਮ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਸੀਮ ਹੈ, ਦਸ਼ਰਥ ਦੀ ਪੂਤ, ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦੀ।" "ਤੂੰ ਇਹ ਅਣਕਹੇ ਸ਼ਬਦ ਕਹਿ ਕੇ, ਤੇਰੀ ਜੀਭ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਡਿੱਗ ਪਈ? ਤੇਰੀ ਕੀ ਤਾਕਤ ਹੈ, ਹੇ ਨਿਕ੍ਰਿਸ਼ਟ, ਜੋ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਦੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਲੈ ਗਿਆ?" "ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਆਇਆ, ਮੰਦ-ਵਿਕਾਰੀ, ਮੈਨੂੰ ਚੁੱਪਚਾਪ ਉਠਾ ਕੇ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਤੋਂ ਲੁਕ ਕੇ; ਤੂੰ ਰਾਮ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਦੇ ਨੌਕਰ ਬਣਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।" "ਰਾਘਵ ਅਜੈਯ, ਸੱਚਾ, ਵੀਰ ਤੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।" ਜਨਕੀ ਨੇ ਦਸ਼ਾਨਨ ਨੂੰ ਇਹ ਕਠੋਰ ਸ਼ਬਦ ਕਹੇ। ਰਾਵਣ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਨੂੰ ਘੀ ਮਿਲ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਭਿਆਨਕ ਅੱਖਾਂ ਖੁੱਲ ਗਈਆਂ, ਤੇ ਸੱਜਾ ਮੁੱਕਾ ਚੁੱਕ ਲਿਆ। ਉਹ ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਲਈ ਵਧਿਆ, ਜਦਕਿ ਔਰਤਾਂ ਚੀਕਾਂ ਮਾਰਨ ਲੱਗੀਆਂ; ਫਿਰ, ਉਹਨਾਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਉਸ ਮੰਦ-ਵਿਕਾਰੀ ਦੀ ਪਤਨੀ— ਮੰਦੋਦਰੀ, ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ; ਤੇ, ਪ੍ਰੇਮ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ, ਮਿੱਠੇ ਸ਼ਬਦ ਕਹੇ: "ਤੈਨੂੰ ਸੀਤਾ ਨਾਲ ਕੀ ਲੋੜ, ਜਿਸਦਾ ਸ਼ੌਰਿਆ ਇੰਦਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ? ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਆਨੰਦ ਮਾਣ; ਜਨਕੀ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨਹੀਂ।" "ਆਨੰਦ ਮਾਣ, ਸਵਾਮੀ, ਦੇਵੀਆਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ, ਤੇ ਯਕਸ਼ ਮੈਦਿਆਂ ਨਾਲ; ਤੈਨੂੰ ਸੀਤਾ ਨਾਲ ਕੀ ਕਾਰ?" ਫਿਰ, ਉਹ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਮਹਾਨ ਰਾਕਸ਼ਸ ਜਲਦੀ ਉਠਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਮਹਲ ਵੱਲ ਲੈ ਗਿਆ। ਜਦ ਦਸ਼ਮੁਖ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਔਰਤਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਵਿਗੜੇ ਹੋਏ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਕਠੋਰ ਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਧਮਕਾਉਣ ਲੱਗੀਆਂ। ਜਨਕੀ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ, ਘਾਸ ਵਾਂਗ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤੀ, ਉਸ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਧਮਕੀਆਂ ਬਿਲਕੁਲ ਅਰਥਹੀਨ ਸਨ।