ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨੇ ਨਿਰਣੈ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਮਥਣਗੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਅਮ੍ਰਿਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਸਕੇ। ਇਸ ਮਥਨ ਲਈ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵਾਸੁਕੀ ਨਾਗ ਨੂੰ ਰੱਸੀ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਅਤੇ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਮਥਣ ਵਾਲਾ ਡੰਡਾ ਬਣਾਇਆ। ਸਭ ਨੇ ਵੱਡੀ ਉਤਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਮਥਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਮਥਣ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਵਾਸੁਕੀ ਨਾਗ, ਜੋ ਰੱਸੀ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਸਿਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਵਿਸ਼ ਛੱਡਣ ਲੱਗਾ, ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਫਾਂਗਾਂ ਨਾਲ ਪਥਰਾਂ ਨੂੰ ਡੰਘਣ ਲੱਗਾ। ਇਸ ਮਥਨ ਤੋਂ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ, ਅੱਗ ਵਰਗਾ, ਹਾਲਾਹਲ ਨਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ—ਦੇਵਤੇ, ਅਸੁਰ, ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ—ਸੜ ਗਏ। ਇਸ ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ ਵਿਸ਼ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ, ਦੇਵਤੇ ਠਾਕੁਰ ਜੀ, ਮਹਾਂਦੇਵ, ਪਸ਼ੂਪਤੀ, ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਦਰ ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਕੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, “ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ! ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ!” ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਮਹਾਂਦੇਵ, ਉਥੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ; ਫਿਰ ਹਰੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਸ਼ੰਖ ਅਤੇ ਚਕ੍ਰ ਸੀ, ਵੀ ਉਥੇ ਆਏ। ਹਰੀ ਨੇ ਹੱਸ ਕੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, “ਇਹ ਕੀ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਵਤੇ ਮਥਣ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ?” ਹਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਜੋ ਤੁਹਾਡਾ ਹੈ, ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਦੇਵਤਾ, ਅਤੇ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ—ਤੁਸੀਂ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੇ ਹੋ ਕੇ, ਇਹ ਵਿਸ਼ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ!” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਹਰੀ ਉਥੋਂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਮਹਾਂਦੇਵ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਡਰ ਵੇਖ ਕੇ ਅਤੇ ਹਰੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਹਾਲਾਹਲ ਵਿਸ਼, ਜੋ ਅਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਸਮਾਨ ਸੀ, ਲੈ ਲਿਆ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰਕੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਮਹਾਂਦੇਵ ਦੇ ਵਿਸ਼ ਲੈ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨੇ ਮੁੜ ਮਥਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ, ਜੋ ਮਥਣ ਦਾ ਡੰਡਾ ਸੀ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਡਿੱਗ ਗਿਆ। ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਨੇ ਮਧੁਸੂਦਨ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ, “ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਆਸਰੇ ਹੋ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸਵਰਗ ਵਾਸੀਆਂ ਦੇ।” ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, “ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ, ਹੇ ਬਲਸ਼ਾਲੀ! ਤੁਸੀਂ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਉਠਾਓ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਹਰੀ tortoise (ਕੱਛੂਆ) ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਲੇਟ ਗਏ, ਅਤੇ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਲਿਆ; ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਫੜਿਆ। ਹਰੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ, ਮਥਣ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ; ਫਿਰ, ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੇ ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਇੱਕ ਮਨੁੱਖ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਧਨਵੰਤਰੀ ਨਾਂ ਦੇ, ਹੱਥ ਵਿਚ ਦੰਡ ਅਤੇ ਕਮੰਡਲ ਲੈ ਕੇ, ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ; ਅਤੇ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਵੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈਆਂ। ਇਸ ਮਥਨ ਤੋਂ, ਪਾਣੀ ਵਿਚੋਂ, ਉਹ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਹੋਈ। ਕੁੱਲ ਸਠ ਕਰੋੜ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈਆਂ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੇਵਕ ਅਣਗਿਣਤ ਸਨ। ਦੇਵਤੇ ਜਾਂ ਅਸੁਰਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਾ ਕੀਤਾ; ਇਸ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸਭ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਫਿਰ, ਰਘੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸੁਖਦਾਤਾ, ਵਰੁਣ ਦੀ ਧੀ ਵਾਰੁਣੀ, ਵੱਡੀ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲੀ, ਸਵੀਕਾਰ ਹੋਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ। ਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਵਾਰੁਣੀ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਾ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਆਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ, ਜੋ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਸੀ, ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੈਤ ਆਸੁਰ ਬਣੇ ਅਤੇ ਆਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸੁਰ ਬਣੇ; ਦੇਵਤੇ ਵਾਰੁਣੀ ਦੇ ਸਵੀਕਾਰ ਹੋਣ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ। ਉੱਚੈਸ਼੍ਰਵਾ ਨਾਂ ਦਾ ਮਹਾਨ ਘੋੜਾ, ਕੌਸਤੁਭ ਮਣੀ, ਅਤੇ ਅਮ੍ਰਿਤ ਵੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਅਮ੍ਰਿਤ ਲਈ, ਰਾਮ ਜੀ, ਵੱਡੀ ਵੰਸ਼-ਵਧੀ ਹੋਈ; ਆਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਜੰਗ ਕੀਤੀ। ਸਾਰੇ ਅਸੁਰ, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਗਏ; ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਭਿਆਨਕ ਲੜਾਈ ਹੋਈ। ਜਦੋਂ ਸਭ ਕੁਝ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਦ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਮੋਹਕ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅਮ੍ਰਿਤ ਹਥਿਆ ਲਿਆ। ਜਿਹੜੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਕੋਲ ਆਏ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਆਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ, ਇਸ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ, ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਦਿਤੀ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋਈ; ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਕਸ਼ਯਪ, ਮਾਰੀਚਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਕੋਲ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਪੂਜਨਯ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੋਂ ਵਿਹੂਣ ਹੋ ਗਈ ਹਾਂ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ। ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਲੰਬੀ ਤਪਸਿਆ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਦਾ ਵਧ ਕਰੇ।” “ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਤਪ ਕਰਾਂਗੀ; ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਸੰਤਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿਓ। ਮੈਂ ਇੰਦਰ ਦਾ ਵਧ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।” ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਾਰੀਚਾ ਕਸ਼ਯਪ ਨੇ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਦੁਖੀ ਦਿਤੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਤੈਥੋਂ ਹੋ ਜਾਵੇ; ਤੇਰੇ ਲਈ ਸ਼ੁਭ ਹੋਵੇ। ਤੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਰਹਿ; ਤੂੰ ਇੱਕ ਐਸਾ ਪੁੱਤਰ ਜਣੇਗੀ, ਜੋ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਮਾਰੇਗਾ। ਜੇਕਰ ਤੂੰ ਪੂਰੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਰਹੀ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਤੈਨੂੰ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲੇਗਾ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਤੇਜਸਵੀ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹੌਲੇ ਨਾਲ ਹੱਥ ਲਾ ਕੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਤਪਸਿਆ ਲਈ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਹਦੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦਿਤੀ, ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਕੁਸ਼ਪਲਵ ਨਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਪਹੁੰਚੀ ਅਤੇ ਕਠਿਨ ਤਪਸਿਆ ਕਰਨ ਲੱਗੀ। ਇਸ ਤਪਸਿਆ ਦੌਰਾਨ, ਇੰਦਰ, ਜੋ ਉੱਚ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਲੱਗਾ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਅੱਗ, ਕੁਸ਼ਾ, ਲੱਕੜ, ਪਾਣੀ, ਫਲ, ਜੜਾਂ ਅਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ, ਸਭ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ। ਮਲਿਸ਼ ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ ਦੂਰ ਕਰ ਕੇ, ਇੰਦਰ ਹਰ ਸਮੇਂ ਦਿਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਜਦੋਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੇਵਲ ਦਸ ਸਾਲ ਬਾਕੀ ਰਹਿ ਗਏ, ਦਿਤੀ, ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ...