ਜਦੋਂ ਲੰਕਾ ਦੇ ਮਹਾਂਰਾਜ ਰਾਵਣ ਨੇ, ਬਿਨਾ ਡਰ ਅਤੇ ਨਿਪੁੰਨਤਾ ਨਾਲ ਬੋਲਦੇ ਬੰਦਰ ਦੇ ਅਡੋਲ ਤੇ ਕਠੋਰ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣੇ, ਉਸ ਦੇ ਦਸ ਸਿਰ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਇਸ ਮਹਾਂਬਲੀ ਬੰਦਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। ਇਹ ਵਾਕਿਆ ਸੁੰਦਰ ਕਾਂਡ ਦੇ ਬਾਵਨਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਰਾਵਣ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਬੰਦਰ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਰਾਵਣ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਅਤੇ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨੂੰ ਸਮਝਦਿਆਂ, ਇੱਕ ਨਿਪੁੰਨ ਵਿਅਕਤੀ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ ਕਿ ਹੁਣ ਕੀ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਨਿਰਣੈ ਕਰ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਯੁੱਧਜੀਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਨੂੰ, ਨਮਰਤਾ ਅਤੇ ਲਾਭਦਾਇਕ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ, ਬੜੀ ਸੋਝੀ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। "ਮਹਾਰਾਜ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ, ਆਪਣੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਛੱਡੋ; ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ। ਧਰਤੀ ਦੇ ਮਹਾਨ ਨਿਆਯਵਾਨ ਰਾਜੇ, ਜੋ ਚੰਗਾ-ਮੰਦਾ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਕਦੇ ਦੂਤ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰਦੇ। ਬੰਦਰ ਦਾ ਮਾਰਨਾ ਧਰਮ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰੀਤ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ। ਤੁਸੀਂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਆਭਾਰੀ, ਰਾਜਧਰਮ ਦੇ ਨਿਪੁੰਨ, ਅਤੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਉੱਚ-ਨੀਵ ਜਾਣਦੇ ਹੋ; ਤੁਸੀਂ ਅੰਤਿਮ ਸੱਚ ਦੇ ਜਾਣੂ ਹੋ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗੇ ਵਿਅਕਤੀ ਵੀ ਗੁੱਸੇ ਦੇ ਵਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਫ਼ਜ਼ੂਲ ਮਿਹਨਤ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।" "ਇਸ ਲਈ, ਮਹਾ-ਸ਼ਤ੍ਰੁ-ਵਧਕ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ, ਜੋ ਅਜਹੇਰ ਹਨ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਚੰਗਾ-ਮੰਦਾ ਜਾਣ ਕੇ, ਦੂਤ ਲਈ ਸਜ਼ਾ ਦਾ ਨਿਰਣੈ ਕਰੋ।" ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਵਣ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਵੱਡੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਉਤਰ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, "ਮੰਦ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਪਾਪ ਨਹੀਂ; ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਇਸ ਬੁਰੇ ਬੰਦਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵਾਂਗਾ।" ਇਸ ਗਲਤ, ਅਧਰਮਕ, ਅਤੇ ਨਿੰਦਾ ਯੋਗ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ, ਜੋ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਸਿਰਮੌਰ ਹੈ, ਸੱਚਾਈ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, "ਲੰਕਾ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਧਰਮ ਅਤੇ ਸੱਚ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ। ਦੂਤ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ; ਇਹ ਗੱਲ ਧਰਮਵਾਨ ਹਰ ਥਾਂ ਦੱਸਦੇ ਹਨ।" "ਇਹ ਸਤ੍ਰੁ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਹਾਨੀ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਪਰ ਧਰਮਵਾਨ ਕਦੇ ਵੀ ਦੂਤ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦੇ। ਦੂਤਾਂ ਲਈ ਕਈ ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਜਾਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ—ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਵਿਅੰਗਤਾ, ਕੋੜਾ ਮਾਰਨਾ, ਸਿਰ ਮੁੰਨਵਾਉਣਾ, ਜਾਂ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਗਾਉਣਾ—ਪਰ ਕਦੇ ਵੀ ਹੱਤਿਆ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਸੁਣੀ।" "ਤੁਸੀਂ, ਜੋ ਧਰਮ ਅਤੇ ਲਾਭ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋ, ਜੋ ਉੱਚ-ਨੀਵ ਜਾਣਦੇ ਹੋ, ਗੁੱਸੇ ਦੇ ਵਸ਼ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹੋ? ਧਰਮਵਾਨ ਕਦੇ ਵੀ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ।" "ਧਰਮ ਦੀ ਗੱਲ, ਸੰਸਾਰਕ ਰੀਤ, ਜਾਂ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ, ਤੁਹਾਡੇ ਬਰਾਬਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ; ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਦੇਵਾਂ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਹੋ।" "ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਅਤੁੱਲ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ, ਦੇਵਾਂ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਅਤੇ ਕਈ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ, ਕਈ ਵਾਰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹਰਾਇਆ ਹੈ।" "ਮਹਾ-ਸ਼ਤ੍ਰੁ-ਵਧਕ, ਅਜਹੇਰ, ਸਚੇ ਯੋਧਿਆਂ ਦੀ ਰੀਤ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ; ਉਹ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੇਵਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।" "ਮੈਂ ਦੂਤ ਦੇ ਮਾਰਨ ਵਿਚ ਕੋਈ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ; ਸਜ਼ਾ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ।" "ਇਹ ਚੰਗਾ ਜਾਂ ਮੰਦਾ, ਦੂਸਰੇ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਦੂਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੂਤ ਨੂੰ ਮੌਤ ਨਹੀਂ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ।" "ਮਹਾਰਾਜ, ਜੇਕਰ ਇਹ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ ਕਿ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਹੋਰ ਅਜਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਮੁੜ ਇਹ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰ ਕੇ ਇੱਥੇ ਆ ਸਕੇ।" "ਇਸ ਲਈ, ਸ਼ਤ੍ਰੁ-ਨਗਰ-ਵਿਜੇਤਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ; ਤੁਸੀਂ, ਦੇਵਾਂ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਨਾਲ, ਜੋ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰੋ।" "ਜੇ ਇਹ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ ਕਿ ਕੋਈ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀ ਹੈ ਜੋ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਦੋ ਉਤਸ਼ਾਹੀ, ਜੰਗ-ਪ੍ਰੇਮੀ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਖਿਲਾਫ ਜੰਗ ਲਈ ਉਕਸਾ ਸਕੇ।" "ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਮਨ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ, ਦੇਵਾਂ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਵਿਚ ਵੀ, ਜੋ ਬਹਾਦਰ ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਹਨ, ਤੁਸੀਂ ਅਜਹੇਰ ਹੋ; ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨਾ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।" "ਵੱਡੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ, ਗਿਆਨਵਾਨ, ਨਿਰਣੈਸ਼ੀਲ, ਮਹਾਨ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ, ਸ਼ਸਤ੍ਰ-ਚਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਗੁੱਸੇ 'ਚ ਸੰਯਤ, ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਸੰਭਾਲ ਵਾਲੇ ਹੀਰੋ ਹਨ।" "ਇਸ ਲਈ, ਤੁਹਾਡੀ ਫੌਜ ਦਾ ਕੁਝ ਹਿੱਸਾ, ਤੁਹਾਡੇ ਆਦੇਸ਼ 'ਤੇ, ਅੱਜ ਜਾਵੇ; ਉਹ ਦੋ ਮੂਰਖ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਨੂੰ ਫੜ ਲਏ, ਤਾਂ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਾਈ ਜਾਵੇ।" ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁ, ਮਹਾ-ਯੋਧਾ, ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਦੀ ਇਹ ਉੱਤਮ ਗੱਲ ਸਮਝ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁੰਦਰ ਕਾਂਡ ਦੇ ਬਾਵਨਵੇਂ ਸਰਗ ਦਾ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਸੁੰਦਰ ਕਾਂਡ ਦੇ ਤਿਰਪਣਵੇਂ ਸਰਗ ਦੀ ਗੱਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਰਾਵਣ, ਦਸ-ਸਿਰ ਵਾਲਾ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਸਥਾਨ ਅਨੁਸਾਰ ਉਤਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, "ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਕਿਹਾ, ਠੀਕ ਹੈ—ਦੂਤ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਨਿੰਦਾ ਯੋਗ ਹੈ; ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਹੋਰ ਸਜ਼ਾ ਜਰੂਰ ਮਿਲਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।" "ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬੰਦਰ ਦੀ ਪੂੰਛ ਹੀ ਉਸ ਦਾ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਹੈ; ਇਸ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਅੱਗ ਲਗਾਈ ਜਾਵੇ, ਅਤੇ ਇਹ ਅੱਗ ਲੱਗੀ ਪੂੰਛ ਨਾਲ ਜਾਵੇ।" "ਫਿਰ, ਇਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਮਿੱਤਰ, ਅਤੇ ਸਾਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਇਸ ਨੂੰ ਵੇਖੇ, ਵਿਅੰਗਤ, ਦੁਖੀ, ਅਤੇ ਬਦਸੂਰਤ ਹੋਇਆ।" ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਪੂਰੀ ਲੰਕਾ, ਚੌਕ-ਚੌਰਾਹਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਇਸ ਨੂੰ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅੱਗ ਲੱਗੀ ਪੂੰਛ ਨਾਲ ਘੁਮਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਇਹ ਹੁਕਮ ਸੁਣ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਪੂੰਛ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣੇ ਰੂਈ ਦੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਪੂੰਛ ਲਪੇਟੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਮਹਾਂਬਲੀ ਬੰਦਰ ਆਪਣੀ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਵਧ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਦੀ ਅੱਗ ਸੁੱਕੀ ਲਕੜੀ ਨਾਲ ਵਧਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਤੇਲ ਪਾ ਕੇ, ਉਥੇ ਅੱਗ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ; ਆਪਣੀ ਅੱਗ ਲੱਗੀ ਪੂੰਛ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਵੱਜਿਆ। ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਅਤੇ ਅਪਮਾਨ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਉਹ ਮਹਾਂਬਲੀ ਬੰਦਰ ਮੁੜ ਵੈਰ-ਭਰਪੂਰ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੁਆਰਾ ਘਿਰ ਗਿਆ।