ਜਦੋਂ ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਸੀਤਾ ਮਾਤਾ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਾਮ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਤੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਸਮਾਨ ਬਲਵਾਨ ਹਨ, ਕਿਵੇਂ ਇਸ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਸਹਿ ਰਹੇ ਹੋਣਗੇ ਕਿ ਸੀਤਾ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਵਿਚ ਫਸ ਗਈ ਹੈ। ਸੀਤਾ ਮਾਤਾ ਨੇ ਹਨੁਮਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸੋਹਣਾ ਜੜਾਊ ਚੂੜਾ, ਜੋ ਉਹ ਬੜੀ ਸੰਭਾਲ ਨਾਲ ਰੱਖਦੀ ਸੀ, ਦਿਖਾਇਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਅਲੌਕਿਕ ਰਤਨ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਸੀ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੇ ਰਹੀ ਹਾਂ। ਇਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਦੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਰਹੀ ਹਾਂ।" ਉਹ ਆਸੂਆਂ ਭਰੀ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਇਹ ਪਾਵਨ ਗਹਣਾ, ਜੋ ਜਲ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਰਾਹੀਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਭੇਜ ਰਹੀ ਹਾਂ। ਹੁਣ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੈਂ ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਜੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ। ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਵਿਚ ਰਹਿ ਕੇ ਅਸਹਿਣੀ ਪੀੜਾ ਤੇ ਤੀਖੇ ਬੋਲ ਸਹਿ ਰਹੀ ਹਾਂ। ਦੂਜਾ, ਰਾਮ, ਮੈਂ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਹੋਰ ਜੀਵਾਂਗੀ; ਜੇਕਰ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਜੀਉਂਦੀ ਨਹੀਂ ਰਹਾਂਗੀ।" ਉਹ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, "ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਰਾਖਸ਼ ਰਾਜਾ ਇਥੇ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਮੈਨੂੰ ਚੰਗੀ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੀ। ਜੇਕਰ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਵੇ ਕਿ ਤੂੰ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਇਕ ਪਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਰਹਾਂਗੀ।" ਇਹ ਗੰਭੀਰ ਤੇ ਦੁਖੀ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦਿੱਤਾ: "ਮੈਂ ਸੱਚੀ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਰਾਮ ਜੀ ਤੇਰਾ ਵਿਛੋੜਾ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ। ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਜੀ ਦੁਖੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਜੀ ਵੀ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ, ਭਾਗ ਨਾਲ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਲੱਭ ਲਿਆ ਹੈ, ਹੁਣ ਰੋਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ। ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਆਪਣੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਵੇਖੇਂਗੀ।" "ਉਹ ਦੋਵਾਂ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸਿੰਘ ਵਰਗੇ ਹਨ, ਤੇਰੀ ਖਾਤਰ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਸੁਆਹ ਕਰ ਦੇਣਗੇ। ਜਦ ਰਾਵਣ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਾਕੇ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਮਾਰੇ ਜਾਣਗੇ, ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਗਰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਜਾਣਗੇ।" ਫਿਰ ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਨੇ ਸੀਤਾ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਕੋਈ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਤੇਰਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਪੂਰਾ ਸਮਝ ਸਕੇ।" ਸੀਤਾ ਮਾਤਾ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਮੈਂ ਇਹ ਸੋਹਣਾ ਗਹਣਾ ਹੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਵਜੋਂ ਤੈਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਇਹੀ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦਿਖਾ ਦੇਵੀਂ।" ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਨੇ ਉਹ ਰਤਨ ਲਿਆ, ਸੀਤਾ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਜਦ ਉਹ ਉੱਡਣ ਨੂੰ ਤੈਅਰ ਹੋਏ, ਤਾਂ ਸੀਤਾ ਮਾਤਾ ਨੇ ਆਸੂਆਂ ਭਰੀ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਕੰਪਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਆਖਿਆ, "ਹਨੁਮਾਨ, ਮੇਰਾ ਸੁਨੇਹਾ ਰਾਮ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾ ਦੇਵੀਂ। ਜਿਵੇਂ ਰਾਮ ਜੀ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਦੁੱਖ-ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ, ਤੂੰ ਉਹ ਉਪਾਅ ਕਰੀਂ। ਜਦ ਤੂੰ ਰਾਮ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੇਂ, ਮੇਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦੀ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮਿਲੀਆਂ ਨਿੰਦਾਵਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਵੀਂ। ਤੇਰੀ ਯਾਤਰਾ ਮੰਗਲਮਈ ਹੋਵੇ।" ਸੀਤਾ ਮਾਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਨੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਮੁਕ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੁਣ ਘੱਟ ਕੁਝ ਹੀ ਕਰਨਾ ਬਾਕੀ ਹੈ। ਉਹ ਉੱਤਰੀ ਦਿਸਾ ਵੱਲ ਵਧਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਹੁਣ, ਜਦ ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਉਥੋਂ ਚਲੇ, ਉਹ ਸੋਚਣ ਲੱਗੇ, "ਹੁਣ ਤੀਨ ਉਪਾਅ—ਸਮਝੌਤਾ, ਦਾਨ, ਤੇ ਵੰਡ—ਇਸ ਰਾਖਸ਼ ਜਾਤੀ ਉੱਤੇ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਇਹਨਾਂ ਲਈ ਸਿਰਫ ਬਲ ਹੀ ਢੀਕ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮਨ ਨਰਮ ਹੋ ਜਾਵੇ।" ਉਹ ਸੋਚਦੇ ਹਨ, "ਇਸ ਕੰਮ ਲਈ, ਜਿੱਥੇ ਇਕੋ ਕਾਰਨ ਨਾਲ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ, ਬਹੁਤ ਪੱਖਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਹੀ ਸਫਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਸੀਧਾ ਵਾਪਸ ਵਾਨਰ ਰਾਜ ਕੋਲ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਪਰ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਵੀ ਵੇਖ ਲਵਾਂ।" ਉਹ ਨਿਸਚੈ ਕਰਦੇ ਹਨ, "ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿਆਂ, ਉਸ ਦੀ ਫੌਜ, ਮੰਤਰੀਆਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਰਥਾਂ ਸਮੇਤ, ਉਸ ਦੀ ਸਮਝ ਤੇ ਬਲ ਦੀ ਪਰਖ ਕਰਾਂਗਾ।" ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਬਾਗ, ਜੋ ਰਾਵਣ ਦਾ ਸੀ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲਤਾਵਾਂ ਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਸੋਚਦੇ ਹਨ, "ਇਸ ਬਾਗ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸਾੜ ਦੇਵਾਂਗਾ, ਤਾਂ ਰਾਵਣ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਫਿਰ ਉਹ ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਫੌਜ, ਘੋੜਿਆਂ, ਹਾਥੀਆਂ, ਰਥਾਂ ਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਆਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਵੱਡਾ ਯੁੱਧ ਹੋਵੇਗਾ।" "ਮੈਂ ਰਾਵਣ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜੇ ਗਏ ਸਾਰੇ ਬਲਵਾਨ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਹਰਾ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਜਾਵਾਂਗਾ।" ਫਿਰ, ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ, ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜੰਗੀ ਜੰਘਾਂ ਨਾਲ ਵੱਡੇ ਰੁੱਖ ਉਖਾੜ-ਉਖਾੜ ਕੇ ਸੁੰਦਰ ਬਾਗ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਬਾਗ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਚਹਿਕ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੁੱਲ ਤੇ ਲਤਾਵਾਂ ਸੀ, ਹੁਣ ਤਬਾਹ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਬਾਗ ਦੇ ਰੁੱਖ ਟੁੱਟ ਗਏ, ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਤਲਾਬ ਵੀ ਤਬਾਹ ਹੋ ਗਏ, ਤੇ ਪਹਾੜੀਆਂ ਚੂਰਨ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜਾਂ, ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਪੱਤੇ, ਝਾੜੀਆਂ ਤੇ ਲਤਾਵਾਂ ਵੀ ਮੁਰਝਾ ਗਈਆਂ। ਜੰਗਲ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਉੱਤੇ ਅੱਗ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਝਾੜੀਆਂ ਆਪਣੇ ਢੱਕਣ ਉਤਾਰੇ ਕੰਪ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਲਤਾਵਾਂ ਦੇ ਘਰ, ਸੁੰਦਰ ਮੰਡਪ, ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ, ਪੰਛੀ ਤੇ ਪੱਥਰੀਆਂ ਓਟਾਂ ਸਭ ਨਾਸ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਤੇ ਉਹ ਮਹਾਨ ਬਾਗ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਹੀ ਗੁਆ ਬੈਠਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਮੁਕੰਮਲ ਕੀਤਾ, ਸੀਤਾ ਮਾਤਾ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਲੈ ਕੇ, ਰਾਵਣ ਦੀ ਲੰਕਾ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ, ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ।