ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਨੇ ਸੀਤਾ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਦਿਲਾਸਾ ਦਿੰਦਿਆਂ ਆਖਿਆ, "ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਚੰਦ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ, ਮੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਇਕ ਵੱਡੀ ਵਾਨਰ ਸੈਨਾ ਲੈ ਕੇ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਉਣਗੇ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਨ ਵੀਰ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਇਕਠੇ ਲੰਕਾ ਆਉਣਗੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸੁਟਣਗੇ। ਜਦ ਰਾਵਣ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਫੌਜ ਮਾਰੇ ਜਾਣਗੇ, ਤਦ ਰਘੁਕੁਲ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਰਾਮ, ਤੈਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਪਸ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ ਹੌਸਲਾ ਰੱਖ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਚੰਗੇ ਦਿਨ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਥੋੜ੍ਹਾ ਸਮਾਂ ਹੋਰ ਸਬਰ ਕਰ, ਜਲਦੀ ਹੀ ਤੂੰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ ਵੇਖੇਂਗੀ। ਜਦ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਮੰਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਆਪਣੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣਗੇ, ਤੂੰ ਰਾਮ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਕਰੇਂਗੀ, ਜਿਵੇਂ ਰੋਹਣੀ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਜਲਦੀ ਹੀ, ਹੇ ਮੈਥਲੀ, ਤੇਰਾ ਦੁੱਖ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਤੇ ਤੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਰਾਮ ਦੇ ਹੱਥੀਂ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਵੇਖੇਂਗੀ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਕੇ, ਵਾਯੁਪੁਤ੍ਰ ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਚਲਣ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਯ ਕੀਤਾ ਤੇ ਫਿਰ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਰਘੁਨੰਦਨ ਰਾਮ ਨੂੰ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਅਟੱਲ ਨਿਸ਼ਚੇ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਧਨੁਸ਼ ਲੈ ਕੇ, ਲੰਕਾ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਉੱਤੇ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖੇਂਗੀ। ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵੀਰ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖੇਂਗੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਨਖਾਂ ਅਤੇ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਹਥਿਆਰ ਬਨੇ ਹੋਏ, ਸਿੰਘਾਂ ਅਤੇ ਬਾਘਾਂ ਵਰਗੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਵਰਗੇ ਮਹਾਨ ਹਨ। ਲੰਕਾ ਅਤੇ ਮਲਯ ਪਹਾੜਾਂ ਉੱਤੇ ਤੂੰ ਵਧੀਆ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਵੇਖੇਂਗੀ, ਜੋ ਪਹਾੜਾਂ ਅਤੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਗੱਜ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਰਾਮ, ਜੋ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਦਿਲੋਂ ਘਾਇਲ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਆਰਾਮ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਸਿੰਘ ਪਾ ਲਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਬੇਚੈਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਮਾਤਾ, ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਰੋ ਨਾ, ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਡਰ ਨਾ ਆਵੇ। ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਚੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਇੰਦਰ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਤੂੰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਮਿਲੇਂਗੀ। ਰਾਮ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਜਾਂ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਰ ਕੌਣ ਹੈ? ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਭਾਈ, ਅਗਨੀ ਤੇ ਵਾਯੁ ਵਾਂਗ, ਤੇਰਾ ਆਸਰਾ ਹਨ। ਤੂੰ ਹੋਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਇਥੇ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਨਹੀਂ ਰਹਿਣੀ; ਤੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਜਲਦੀ ਆਵੇਗਾ—ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਹੋਣ ਤੱਕ ਸਬਰ ਕਰ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਨੇ ਸੀਤਾ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕੀਤਾ। ਹੁਣ ਸੁੰਦਰ ਕਾਂਡ ਦੇ ਚਾਲੀਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣ। ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਦੇ ਇਹ ਉਚਿਤ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੋ ਵਾਯੁਪੁਤ੍ਰ ਹਨ, ਸੀਤਾ, ਜੋ ਦੇਵੀ ਦੀ ਧੀ ਵਰਗੀ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਬਚਨ ਆਖਣ ਲੱਗੀ। "ਹੇ ਵਾਨਰ, ਤੇਰੇ ਸੁਖਦਾਈ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਉਸ ਧਰਤੀ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਈ ਹਾਂ, ਜੋ ਅੱਧੀ ਬੀਜੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ ਤੇ ਮੀਂਹ ਪੈ ਜਾਵੇ। ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਸੁੱਕ ਗਈ ਆਪਣੀਆਂ ਲਤਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਮਨੁੱਖ-ਸ਼ੇਰ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਦੀ ਆਸ ਕਰਦੀ ਹਾਂ, ਤਿਵੇਂ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰ। ਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਮੇਰੀ ਪਹਚਾਣ ਲਈ ਕੋਈ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਦੇ; ਉਹ ਇਕ-ਅੱਖੀ ਕੰਨੀ, ਜੋ ਮੈਂ ਕਾਗ ਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟੀ ਸੀ। ਮੇਰੇ ਗਲ ਤੇ ਲਾਲ ਚੂੜੀ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ, ਜੋ ਤੂੰ ਹੀ ਲਾਇਆ ਸੀ ਜਦ ਉਹ ਚਿੰਨ੍ਹ ਖੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਹ ਵੀ ਯਾਦ ਕਰ। ਉਹ ਮਹਾਬਲੀ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਤੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਸਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੀਤਾ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਈ ਹੈ? ਇਹ ਇਸ਼ਟ ਮਣੀ, ਜੋ ਮੈਂ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਸੰਭਾਲੀ ਸੀ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦਿਖਾ ਰਹੀ ਹਾਂ; ਇਸ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮੈਂ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਵੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖ ਰਹੀ ਹੋਵਾਂ। ਇਹ ਸ਼ੁਭ ਮਣੀ, ਜੋ ਜਲ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ, ਮੈਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਭੇਜ ਰਹੀ ਹਾਂ; ਇਸ ਤੋਂ ਉਪਰੰਤ, ਮੈਂ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਜੀ ਸਕਦੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਵਿਛੋੜੇ ਵਿੱਚ ਤੜਫ ਰਹੀ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਅਸਹਿ ਦੁੱਖ ਤੇ ਚੁਭਦੇ ਬਚਨ ਸਹਿ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਵੀ ਤੇਰੇ ਲਈ ਸਹਿ ਰਹੀ ਹਾਂ। ਹੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਇਕ ਮਹੀਨਾ ਹੋਰ ਜੀਉਂਗੀ; ਜੇ ਇਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਨਾ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਜੀਉਂਗੀ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਇੱਥੇ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਮੈਨੂੰ ਚੰਗੀ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੀ; ਜੇ ਮੈਨੂੰ ਸੁਣਨ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਕਿ ਤੂੰ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਇਕ ਪਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜੀਉਂਗੀ।" ਵੈਦੇਹੀ ਦੇ ਇਹ ਆਂਸੂ ਭਰੇ ਅਤੇ ਦੁਖੀ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਬਲੀ ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਮਾਤਾ, ਮੈਂ ਸੱਚੀ ਕਸਮ ਖਾਂਦਾ ਹਾਂ: ਰਾਮ ਤੇਰੇ ਦੁੱਖ ਕਰਕੇ ਹਰ ਖੁਸ਼ੀ ਤੋਂ ਮੂੰਹ ਮੋੜ ਚੁੱਕਾ ਹੈ; ਜਦ ਰਾਮ ਦੁਖੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਲਕਸ਼ਮਣ ਵੀ ਦੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਤੂੰ ਮਿਲ ਗਈ ਹੈਂ; ਹੁਣ ਰੋਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ। ਇਸੀ ਵੇਲੇ ਤੇਰੇ ਦੁੱਖ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। ਉਹ ਦੋਨੋ ਨਿੱਘੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹਨ, ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਰਾਖ ਕਰ ਦੇਣਗੇ। ਜਦ ਰਾਵਣ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਜਾਣਗੇ, ਉਹ ਦੋ ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਜਾਣਗੇ। ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ੀ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਦੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਪਛਾਣ ਕੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਵੇ।" ਸੀਤਾ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇਕ ਵਧੀਆ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ; ਇਹ ਮਣੀ, ਜੋ ਮੈਂ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖੀ ਸੀ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗੀ।" ਹੇ ਵੀਰ ਹਨੁਮਾਨ, ਤੇਰੇ ਬਚਨ ਵਿਸ਼ਵਾਸਯੋਗ ਹਨ। ਫਿਰ ਮਹਾਨ ਵਾਨਰ ਨੇ ਉਹ ਕੀਮਤੀ ਮਣੀ ਲੈ ਲਈ। ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਜਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਇਆ। ਜਦ ਵਾਨਰ-ਸਰਦਾਰ ਛਲਾਂਗ ਲਾਉਣ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ, ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਜੂਆਂ ਨਾਲ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਕੰਪਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਆਖਣ ਲੱਗੀ, "ਹੇ ਹਨੁਮਾਨ, ਮੇਰਾ ਸੁਨੇਹਾ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਸਿੰਘ ਵਰਗੇ ਭਰਾ ਹਨ, ਅਤੇ ਸੁਗਰੀਵ ਤੇ ਉਸਦੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਣਾ। ਜਿਵੇਂ ਰਘੁਨੰਦਨ ਰਾਮ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਦੁੱਖ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਇਹ ਯਤਨ ਕਰ। ਜਦ ਤੂੰ ਰਾਮ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੇਂ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਗਹਿਰੇ ਦੁੱਖ ਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਅਪਮਾਨ ਬਾਰੇ ਦੱਸੀਂ; ਤੇਰਾ ਯਾਤਰਾ ਮੰਗਲਮਈ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ।" ਉਸ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ ਲੈ ਕੇ, ਹਨੁਮਾਨ, ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਤੇ ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਖੁਸ਼ ਸੀ, ਹੁਣ ਜੋ ਥੋੜ੍ਹਾ ਕੰਮ ਬਚਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਕੇ, ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਚੱਲਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।