ਜਦੋਂ ਸੀਤਾ ਨੇ ਹਨੁਮਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਅਮੋਲਕ ਗਹਿਣਾ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਬੜੀ ਭਾਵੁਕਤਾ ਨਾਲ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, ‘‘ਇਹ ਗਹਿਣਾ ਰਾਮ ਲਈ ਪਹਚਾਣ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੈ, ਉਹ ਇਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਤੁਰੰਤ ਪਛਾਣ ਲੈਣਗੇ।’’ ਸੀਤਾ ਆਖਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਇਸ ਗਹਿਣੇ ਨੂੰ ਵੇਖਣਗੇ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਜਣਿਆਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨਗੇ—ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ, ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੂੰ। ਫਿਰ ਸੀਤਾ ਹਨੁਮਾਨ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ‘‘ਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਹੁਣ ਤੂੰ ਸੋਚ ਕਿ ਹੋਰ ਕੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਹੋਵੇ। ਤੂੰ ਹੀ ਇਸ ਕੰਮ ਨੂੰ ਸਫਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਤੇਰੀ ਸੋਚ ਅਤੇ ਯਤਨ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਇਹ ਦੁੱਖ ਮੁੱਕ ਸਕਦੇ ਹਨ।’’ ਹਨੁਮਾਨ, ਜੋ ਵਾਯੁ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਬੇਟਾ ਹੈ, ਸੀਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਵਾਅਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪੂਰਾ ਜਤਨ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰੇਗਾ। ਉਹ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੀਤਾ ਸਮਝ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਹਨੁਮਾਨ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਆਸੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ, ਮੈਥਿਲੀ ਸੀਤਾ ਹਨੁਮਾਨ ਨੂੰ ਆਖਦੀ ਹੈ, ‘‘ਹੇ ਹਨੁਮਾਨ, ਮੇਰਾ ਸੁਨੇਹਾ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿਓ।’’ ਉਹ ਆਖਦੀ ਹੈ, ‘‘ਸੁਗਰੀਵ, ਉਸ ਦੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਵੱਡੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮੇਰੀ ਵਾਅਦਗੀ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਭਰੀ ਪ੍ਰਣਾਮ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿਓ।’’ ਸੀਤਾ ਹਨੁਮਾਨ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਆਖਦੀ ਹੈ, ‘‘ਜਿਵੇਂ ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਰਾਮ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਦੁੱਖ ਦੇ ਸਾਗਰ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣਗੇ, ਤੂੰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਪੂਰਾ ਜਤਨ ਕਰ।’’ ਉਹ ਹਨੁਮਾਨ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਰਾਮ ਨੂੰ ਜਾ ਕੇ ਦੱਸੋ ਕਿ ਮੈਂ ਅਜੇ ਵੀ ਜੀਉਂਦੀ ਹਾਂ, ਇਹ ਸੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾ ਕੇ ਤੂੰ ਧਰਮ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰੀਂ। ‘‘ਮੇਰੀਆਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਸ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਦਸ਼ਰਥ ਨੰਦਨ ਰਾਮ ਦੀ ਮੈਨੂੰ ਛੁਡਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੋਰ ਵਧ ਜਾਵੇਗੀ।’’ ਹਨੁਮਾਨ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਹ ਰਾਮ ਨੂੰ ਇਹ ਸੁਨੇਹਾ ਸੁਣਾਏਗਾ, ਤਾਂ ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਰਾਮ ਦਾ ਮਨ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਿਰਤਾ ਤੇ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਵੱਲ ਟਿਕ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਹਨੁਮਾਨ, ਵਾਯੁ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਆਪਣੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਹਨੁਮਾਨ ਆਖਦਾ ਹੈ, ‘‘ਰਾਮ ਜਲਦੀ ਹੀ ਵਧੀਆ ਵਾਨਰਾਂ ਤੇ ਰੀਛਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਆਉਣਗੇ, ਆਪਣੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹਰਾਕੇ ਤੇਰਾ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਨਗੇ।’’ ਉਹ ਆਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਮਨੁੱਖ, ਅਸੁਰ ਜਾਂ ਦੇਵਤਾ ਰਾਮ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ‘‘ਉਹ ਤੇਰੇ ਲਈ ਸੂਰਜ, ਇੰਦ੍ਰ ਜਾਂ ਯਮਰਾਜ ਦਾ ਵੀ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ, ਰਾਮ ਧਰਤੀ ਦੇ ਚਾਰ ਪਾਸਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜਿੱਤ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ।’’ ਸੀਤਾ ਇਹ ਸੱਚੀਆਂ ਤੇ ਉੱਚੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਕਦਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਹਨੁਮਾਨ ਜਾਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸੀਤਾ ਉਸ ਵੱਲ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਤੱਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲਗਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਹਨੁਮਾਨ ਨੂੰ ਰਾਮ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਹੈ। ਸੀਤਾ ਹਨੁਮਾਨ ਨੂੰ ਆਖਦੀ ਹੈ, ‘‘ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਠੀਕ ਲੱਗੇ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਇੱਥੇ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਛੁਪ ਕੇ ਰਹਿ ਜਾ, ਅੱਜ ਆਰਾਮ ਕਰ ਲੈ, ਕੱਲ੍ਹ ਚਲਾ ਜਾਈਂ।’’ ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, ‘‘ਮੇਰੇ ਵਰਗੇ ਦੁਖੀ ਲਈ ਤੇਰੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਮੇਰਾ ਦੁੱਖ ਹਲਕਾ ਕਰ ਦੇਵੇਗੀ। ਪਰ ਜੇ ਤੂੰ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਕਰੀ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰੀ ਜਾਨ ਨੂੰ ਵੀ ਖਤਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਤੇਰੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਦਾ ਦੁੱਖ ਮੇਰੇ ਪੁਰਾਣੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾ ਦੇਵੇਗਾ।’’ ਸੀਤਾ ਫਿਰ ਹਨੁਮਾਨ ਅੱਗੇ ਆਪਣਾ ਸੰਦੇਹ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ‘‘ਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਵੱਡਾ ਸੰਦੇਹ ਹੈ ਕਿ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਜੋ ਵਾਨਰ ਤੇ ਰੀਛ ਹਨ, ਉਹ ਇਸ ਵੱਡੇ ਅਤੇ ਅਟੱਲ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪਾਰ ਕਰਨਗੇ? ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਕਿਵੇਂ ਪਾਰ ਲੰਘਣਗੇ?’’ ਉਹ ਆਖਦੀ ਹੈ, ‘‘ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਤਿੰਨ ਹੀ ਇਸ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ—ਗਰੁੜ, ਤੂੰ ਖੁਦ, ਜਾਂ ਵਾਯੁ ਦੇਵਤਾ।’’ ਸੀਤਾ ਪੁੱਛਦੀ ਹੈ, ‘‘ਇਹ ਕਠਿਨ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤੂੰ ਕੀ ਹੱਲ ਵੇਖਦਾ ਹੈਂ? ਤੂੰ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹੈਂ।’’ ਉਹ ਆਖਦੀ ਹੈ, ‘‘ਤੂੰ ਆਪ ਹੀ ਇਹ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਫੀ ਹੈਂ, ਹੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ; ਤੇਰੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਤੇਰੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਰਾਮ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹਰਾਕੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਪਸ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹੀ ਉਸ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ। ਜਾਂ ਜੇ ਕਕੁਤਸਥ ਰਾਮ ਆਪਣੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਨਾਲ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਵੇ, ਦੁਸ਼ਮਣ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰ ਦੇਵੇ, ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨੂੰ ਸੂਟ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਤੂੰ ਅਜਿਹਾ ਕੰਮ ਕਰ, ਜੋ ਉਸ ਮਹਾਨ, ਜੰਗੀਰੂ ਰਾਮ ਦੀ ਵਿਰਤਾ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਵੇ।’’ ਹਨੁਮਾਨ, ਜੋ ਇਹ ਸਤਿਕਾਰ ਯੋਗ ਤੇ ਵਾਜਬ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ‘‘ਹੇ ਮਾਤਾ, ਸੁਗਰੀਵ, ਜੋ ਵਾਨਰ ਤੇ ਰੀਛਾਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਤਿ ਉੱਚੇ ਉੱਦਮ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸੱਚ ਦਾ ਪੱਕਾ ਹੈ, ਤੇਰੀ ਮਦਦ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਿਆਰੀ ਵਿੱਚ ਹੈ।’’ ਹਨੁਮਾਨ ਆਖਦਾ ਹੈ, ‘‘ਉਹ ਲੱਖਾਂ ਕਰੋੜਾਂ ਵਾਨਰਾਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਰਾਖਸਾਂ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ ਹਨ, ਜਲਦੀ ਹੀ ਇੱਥੇ ਆਉਣਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀ ਬੜੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ, ਬਹਾਦੁਰ ਤੇ ਬਲਵਾਨ ਹਨ; ਉਹ ਸੋਚ ਤੋਂ ਵੀ ਤੇਜ਼ ਹਨ ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੁਕਮ ਮੰਨਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਾਲ ਉਪਰ, ਹੇਠਾਂ ਜਾਂ ਪਾਰ—ਕਿਸੇ ਵੀ ਥਾਂ ਰੁਕਦੀ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਵੱਡੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਥੱਕਦੇ ਨਹੀਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਅਣਮਿਥ ਹੈ।’’ ਹਨੁਮਾਨ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਵਾਨਰ, ਪਵਨ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਾਂਗ, ਕਈ ਵਾਰੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪਰਬਤਾਂ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਸਮੇਤ ਘੁੰਮ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ‘‘ਉਥੇ ਅਜਿਹੇ ਜੰਗਲ ਵਾਸੀ ਵੀ ਹਨ ਜੋ ਮੇਰੇ ਬਰਾਬਰ ਜਾਂ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਵੱਧ ਹਨ; ਸੁਗਰੀਵ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਘੱਟ ਨਹੀਂ।’’ ਹਨੁਮਾਨ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹੈ, ‘‘ਹੁਣ ਤੇਰਾ ਦੁੱਖ ਛੱਡ ਦੇ, ਹੇ ਮਾਤਾ; ਤੇਰਾ ਸ਼ੋਕ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਇਕ ਛਾਲ ਵਿੱਚ ਲੰਕਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਣਗੇ।’’ ਹਨੁਮਾਨ ਆਖਦਾ ਹੈ, ‘‘ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਚੰਦਰਮਾ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ, ਮੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਲੈ ਕੇ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਉਣਗੇ।’’ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੀਤਾ ਤੇ ਹਨੁਮਾਨ ਦੀ ਇਹ ਗੰਭੀਰ ਤੇ ਭਾਵੁਕ ਗੱਲਬਾਤ, ਉਮੀਦ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਤੇ ਦਿਲਾਸੇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਰਹੀ।