ਆਸਮਾਨ ਵਿਚ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ, ਪਲੇ ਪਾਣੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਖਰ ਗਿਆ। ਆਸਮਾਨ, ਪਤਝੜ ਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਹੰਸਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਕਦੇ ਦਰਿਆ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਗਦਾ, ਕਦੇ ਵਕੜੀ ਰਾਹ ਲੈਂਦਾ, ਕਦੇ ਪਸਾਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ। ਕੁਝ ਥਾਂ ਪਾਣੀ ਉੱਚਾ ਉਠਦਾ, ਕੁਝ ਥਾਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵਗਦਾ; ਕਦੇ ਪਾਣੀ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਟਕਰਾਉਂਦਾ। ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉਹ ਪਾਣੀ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਦਾ; ਜੋ ਪਾਣੀ ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਦੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਡਿੱਗਿਆ, ਫਿਰ ਜਮੀਨ ਉੱਤੇ ਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਪਾਣੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਹੋ ਗਿਆ; ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਨੇ, ਉਸ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। ਜੋ ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਡਿੱਗੇ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਏ; ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਮਲਿਨਤਾਵਾਂ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਧੋਈਆਂ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਉਹ ਸ਼ੁਭਤਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਚੜ੍ਹੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਏ; ਲੋਕ ਉਸ ਚਮਕਦਾਰ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਸਭ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਏ; ਭਾਗੀਰਥ, ਮਹਾਨ ਰਾਜ-ਰਿਸ਼ੀ, ਆਪਣੀ ਦਿਵਯ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹੇ। ਵੱਡਾ ਰਾਜਾ ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ ਚਲਿਆ, ਤੇ ਗੰਗਾ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਆਈ; ਦੇਵਤਾ, ਰਿਸ਼ੀ, ਦੈਤ, ਦਾਨਵ, ਰਾਖਸ਼ਸ, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਯਕਸ਼ਾਂ ਦੇ ਅਗਵਾਨ, ਕਿਨਨਰ, ਮਹਾਨ ਨਾਗ ਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ—ਹੇ ਰਾਮਾ—ਭਾਗੀਰਥ ਦੇ ਰਥ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲੇ। ਜਲ-ਜੀਵੀਆਂ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲਦੇ ਰਹੇ; ਜਿੱਥੇ ਭਾਗੀਰਥ ਗਿਆ, ਉਥੇ ਗੰਗਾ ਦੀ ਚਮਕਦਾਰ ਧਾਰ ਵੀ ਗਈ। ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨਦੀ, ਪਾਪ-ਨਾਸੀ, ਅੱਗੇ ਵਧੀ; ਜਹਨੂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੇ ਯਜਨ-ਸਥਲ ਉੱਤੇ, ਗੰਗਾ ਨੇ ਯਜਨ-ਸਥਲ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਹਨੂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਇਹ ਢਿੱਠਾਈ ਵੇਖ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਗੰਗਾ ਦਾ ਪੂਰਾ ਪਾਣੀ ਪੀ ਲਿਆ—ਇਹ ਅਸਧਾਰਣ ਕਾਰਜ ਸੀ। ਦੇਵਤਾ, ਗੰਧਰਵ, ਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਜਹਨੂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਧੀ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਲੈਣ। ਜਹਨੂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੰਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਇਸ ਕਰਕੇ, ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਜਹਨੂ ਦੀ ਧੀ, ਜਾਂ ਜਾਹਨਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੰਗਾ ਫਿਰ ਭਾਗੀਰਥ ਦੇ ਰਥ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲੀ, ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਨਦੀ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਲਿਆ। ਉਹ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਈ, ਭਾਗੀਰਥ ਦੇ ਕਾਰਜ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ; ਰਾਜ-ਰਿਸ਼ੀ ਭਾਗੀਰਥ ਨੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਰਾਖ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਹੋਸ਼-ਹਵਾਸ ਤੋਂ ਵੰਝੇ ਹੋਏ। ਫਿਰ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਪਾਣੀ ਨਾਲ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਰਾਖ ਨੂੰ ਧੋ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਧੋਏ ਗਏ ਤੇ ਉਹ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਏ, ਹੇ ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਅਗਵਾਨ। ਫਿਰ, ਭਾਗੀਰਥ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਰਸਤੇ ਚਲਦੇ ਹੋਏ, ਸਮੁੰਦਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੂਰਵਜ ਰਾਖ ਬਣੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਰਾਖ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵਿਗਾ ਦਿੱਤੀ, ਤਦ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸਾਰੀਆਂ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਭਾਗੀਰਥ ਨੂੰ ਬੋਲੇ: "ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ, ਸਾਗਰ ਦੇ ਮਹਾਨ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਸਾਠ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹ ਗਏ ਹਨ। ਜਦ ਤੱਕ ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਪਾਣੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਜੂਦ ਵਿੱਚ ਰਹੇਗਾ, ਸਾਰੇ ਸਾਗਰ ਪੁੱਤਰ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਰਹਿਣਗੇ। ਇਹ ਗੰਗਾ ਤੇਰੀ ਵੱਡੀ ਧੀ ਹੋਵੇਗੀ; ਤੇਰੀ ਕਰਤੂਤ ਨਾਲ ਉਹ ਤੇਰੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇਗੀ। ਦਿਵਯ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਥਗਾ ਅਤੇ ਭਾਗੀਰਥੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਤਿੰਨ ਰਾਹਾਂ 'ਤੇ ਵਗਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਤ੍ਰਿਪਥਗਾ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਸਭ ਪੂਰਵਜਾਂ ਦਾ ਅਗਵਾਨ ਹੈ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ; ਪਾਣੀ-ਕਰਮ ਕਰ, ਤੇ ਆਪਣਾ ਵਚਨ ਪੂਰਾ ਕਰ। ਪਹਿਲਾਂ, ਤੇਰੇ ਮਹਾਨ ਤੇ ਧਰਮਕ ਪੂਰਵਜ ਵੀ ਇਹ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅੰਸ਼ੁਮਾਨ, ਜਿਸ ਦੀ ਚਮਕ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਵੀ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਪਰ ਵਚਨ ਪੂਰਾ ਨਾ ਕਰ ਸਕੇ। ਰਾਜ-ਰਿਸ਼ੀ ਦਿਲੀਪ, ਜੋ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਮੇਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੀ ਅਤੇ ਜੋ ਯੋਧਿਆਂ ਦੀ ਰੀਤ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਸੀ, ਤੇਰਾ ਪਿਤਾ, ਹੇ ਸੁਭਾਗੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਚਮਕ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਵਧ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ, ਪਾਪ-ਰਹਿਤ, ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਲਿਆਉਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹੇ। ਪਰ ਤੂੰ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਵਚਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਿਆ ਹੈ; ਤੂੰ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੀਰਤੀ ਪਾਈ ਹੈ। ਇਹ ਗੰਗਾ ਦਾ ਉਤਰਨਾ ਤੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਹੇ ਵੈਰੀ-ਨਾਸਕ; ਇਸ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਮਹਾਨ ਧਰਮ ਦਾ ਵਾਸ ਪਾ ਲਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਜਿਵੇਂ ਯੋਗ ਹੈ, ਵਿਗਾ; ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਪੁਣ ਦਾ ਫਲ ਪਾ। ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਲਈ ਪਾਣੀ-ਕਰਮ ਕਰ; ਤੇਰੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ; ਤੂੰ ਵੀ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਾਰੀਆਂ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਆਏ ਜਿਵੇਂ, ਆਪਣੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ। ਭਾਗੀਰਥ, ਮਹਾਨ ਰਾਜ-ਰਿਸ਼ੀ, ਯਥਾ-ਕ੍ਰਮ ਤੇ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਾਗਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਲਈ ਉੱਤਮ ਪਾਣੀ-ਕਰਮ ਕੀਤਾ। ਪਾਣੀ-ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ; ਸੁਖ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਚਲਾਇਆ। ਲੋਕ, ਹੇ ਰਾਘਵ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ; ਦੁੱਖ-ਰਹਿਤ, ਸੁਖੀ ਤੇ ਸੰਤੋਸ਼ੀ ਹੋ ਗਏ।