ਸੀਤਾ ਜੀ ਨੇ ਹਨੁਮਾਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਕਸ਼ਸ ਮੈਨੂੰ ਇੱਥੋਂ ਲੈ ਜਾ ਕੇ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੇ ਥਾਂ ਲੁਕਾ ਦੇਣ, ਜਿੱਥੇ ਨਾ ਤਾਂ ਬਾਂਦਰਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗੇ, ਨਾ ਹੀ ਰਾਘਵ ਨੂੰ। ਫਿਰ ਤੁਹਾਡੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕੀਤੀ ਸਾਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਰਾ ਪੁੰਨ ਤਾਂ ਉਦੋਂ ਮਿਲੇਗਾ ਜਦ ਰਾਮ ਜੀ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਆਉਣ। ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤਾਂ ਰਾਘਵ, ਉਸਦੇ ਭਰਾ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ। ਜੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮੇਰੇ ਦੁੱਖ ਤੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਬਾਂਦਰ ਤੇ ਭਾਲੂ ਵੀ, ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਛੱਡ ਦੇਣ, ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਉਮੀਦ ਹੀ ਮੁੱਕ ਜਾਵੇਗੀ। ਹੇ ਬਾਂਦਰ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਰੱਖਦੀ ਹਾਂ, ਇਸ ਲਈ ਰਾਮ ਜੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਛੂਹਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੀ। ਜਦ ਰਾਵਣ ਨੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਮੈਨੂੰ ਛੂਹਿਆ, ਮੈਂ ਬੇਬਸ ਸੀ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਰਾਖਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਮੈਂ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੀ ਸੀ? ਜੇ ਰਾਮ, ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਦਸ ਸਿਰ ਵਾਲੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਤੇ ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਇੱਥੋਂ ਲੈ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹੀ ਉਸ ਲਈ ਢੁੱਕਵਾਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਮੈਂ ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰਾਮ ਦੀ ਵਿਰਤਾ ਸੁਣੀ ਤੇ ਵੇਖੀ ਹੈ—ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਸ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਦੇਵਤੇ, ਨਾ ਗੰਧਰਵ, ਨਾ ਸੱਪ, ਨਾ ਰਾਕਸ਼ਸ। ਜਦ ਰਾਮ ਜੀ ਲਛਮਣ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਬੇਹੱਦ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਇੰਦਰ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਹੋ ਕੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੌਣ ਰੋਕ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਹੇ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ, ਜਦ ਰਾਮ ਤੇ ਲਛਮਣ, ਜੋ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਰੌਂਦਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੇ ਹੋਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤੀਰ ਅਖੀਰ ਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਨ—ਫਿਰ ਕਿਸ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਟਿਕੇ? ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਬਾਂਦਰ, ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਰਾਘਵ, ਲਛਮਣ ਅਤੇ ਮੁੱਖੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲਿਆ, ਮੈਂ ਰਾਮ ਦੇ ਵਾਸਤੇ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਦੁਖੀ ਹਾਂ—ਮੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰ, ਹੇ ਵੀਰ ਬਾਂਦਰ।" ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਸੁੰਦਰ ਕਾਂਡ ਦੇ ਅਠਤੀਵੇਂ ਸਰਗ ਦੀ ਕਹਾਣੀ। ਹਨੁਮਾਨ, ਜੋ ਬਾਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਰ ਸੀ, ਸੀਤਾ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਸਮਝ ਨਾਲ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਹੇ ਸੁਭਾਗਯਵਤੀ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਔਰਤਾਂ, ਚੰਗੀਆਂ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਅਤੇ ਲਾਜਵਾਨੀਆਂ ਲਈ ਢੁੱਕਵਾਂ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਔਰਤ ਹੋ, ਇਸ ਲਈ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਕੇ ਇਹ ਸੋ ਸਮੁੰਦਰ, ਜੋ ਸੌ ਯੋਜਨ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ। ਦੂਜਾ ਕਾਰਨ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਦਿੱਤਾ, ਹੇ ਜਾਨਕੀ, ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਰਾਮ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਛੂਹ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀਆਂ, ਇਹ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਹੋਣ ਲਈ ਢੁੱਕਵਾਂ ਹੈ। ਹੋਰ ਕੌਣ ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗਾ ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਬਚਨ ਕਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਕਾਕੁਤਸਥ (ਰਾਮ) ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਕੀਤੀਆਂ ਤੇ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕਹੀਆਂ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣਾਈਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਕਈ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ, ਤੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਪਿਆਰ ਭਰਿਆ ਮਨ ਰੱਖ ਕੇ ਮੈਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਤੇ ਆਪਣੀ ਯੋਗਤਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮੈਂ ਇਹ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ। ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਹੀ ਤੁਹਾਡੀ ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਰਾਮ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਕਰਵਾ ਦੇਵਾਂ, ਪ੍ਰੇਮ ਤੇ ਭਗਤੀ ਦੇ ਕਾਰਨ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦਾ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦੀਆਂ, ਤਾਂ ਕੋਈ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਦੇਵੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਵੇ।" ਹਨੁਮਾਨ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵਕਨਿਆ ਵਰਗੀ ਸੀਤਾ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ, ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਰੁੰਝੀ ਹੋਈ, ਬੋਲ ਪਈ, "ਇਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ—ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੱਸੀਂ ਕਿ ਚਿਤਰਕੂਟ ਪਹਾੜ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਹੇਠਾਂ, ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਪਾਸੇ, ਜਿੱਥੇ ਤਪੱਸਵੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਜੜਾਂ, ਫਲ ਤੇ ਪਾਣੀ ਪ੍ਰਚੁਰ ਹਨ, ਮੰਦਾਕਿਨੀ ਨਦੀ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਸੁਗੰਧਤ ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਅਨੇਕ ਫੁੱਲ ਖਿੜਦੇ ਹਨ, ਅਸੀਂ ਤੁਰਦੇ ਤੁਰਦੇ ਨਦੀ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਭਿੱਜ ਗਏ, ਫਿਰ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਆ ਬੈਠਿਆ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਇੱਕ ਕਾਂ, ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਮਾਸ ਸੀ, ਮੈਨੂੰ ਚੁੰਭਣ ਲੱਗ ਪਿਆ; ਮੈਂ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਡੱਲੀ ਚੁੱਕ ਕੇ ਉਸ ਕਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਕਾਂ ਮੈਨੂੰ ਚੀਰਦਾ ਰਿਹਾ ਤੇ ਉੱਥੇ ਹੀ ਲੁਕ ਗਿਆ; ਉਹ ਮਾਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ ਹਟਿਆ ਨਹੀਂ। ਜਦ ਮੈਂ ਕਾਂ ਉੱਤੇ ਗੁੱਸੇ ਹੋਈ, ਆਪਣੀ ਕਮਰਪੱਟੀ ਖਿੱਚ ਰਹੀ ਸੀ, ਤੇ ਮੇਰਾ ਵਸਤ੍ਰ ਢਿੱਲਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਦ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ। ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਹੱਸਿਆ, ਤੇ ਮੈਂ ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਲਾਜ਼ ਨਾਲ, ਕਾਂ ਦੀ ਚੋਟ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਗਈ। ਫਿਰ, ਥੱਕ ਕੇ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਆ ਪਈ, ਜਦ ਤੂੰ ਬੈਠਾ ਸੀ; ਮੈਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਪਰ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਮਨਾਇਆ। ਮੇਰਾ ਚਿਹਰਾ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਸੀ, ਮੈਂ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਅੱਖਾਂ ਪੁੰਝਦੀਆਂ ਸੀ, ਤੇ ਤੂੰ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਨੂੰ ਕਾਂ ਕਰਕੇ ਬੇਚੈਨ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਥਕਾਵਟ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਰਾਘਵ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਸੁਤੀ ਰਹੀ; ਫਿਰ ਰਾਮ ਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਮੇਰੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਸੁੱਤ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਕਾਂ ਮੁੜ ਆਇਆ; ਜਦ ਮੈਂ ਨੀਂਦੋਂ ਉੱਠ ਕੇ ਰਾਘਵ ਦੀ ਗੋਦ ਤੋਂ ਉੱਠੀ, ਉਹ ਕਾਂ ਅਚਾਨਕ ਆ ਕੇ ਮੇਰੇ ਛਾਤੀ ਵਿਚਕਾਰ ਚੋਟ ਮਾਰੀ। ਉਹ ਵਾਰ ਵਾਰ ਉੱਡ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਕਰ ਗਿਆ; ਫਿਰ ਰਾਮ ਉਠਿਆ, ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਮੇਰੀ ਛਾਤੀ ਤੋਂ ਖ਼ੂਨ ਵਗਦਿਆਂ ਵੇਖਿਆ। ਜਦ ਰਾਮ ਨੇ ਮੇਰੀ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਜ਼ਖ਼ਮ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਬਲਵਾਨ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਫੁਫਕਾਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਇਹ ਬਚਨ ਬੋਲਿਆ, 'ਹੇ ਨਾਗ-ਨਾਸਿਕਾ ਵਾਲੀ, ਤੇਰੀ ਛਾਤੀ ਵਿਚਕਾਰ ਕਿਨੇ ਜ਼ਖ਼ਮ ਕੀਤਾ? ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਪੰਜ ਸਿਰ ਵਾਲੇ ਸੱਪ ਨਾਲ ਖੇਡਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਕਰਦਾ ਹੈ?' ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹੇ, ਨੁਕੀਲੇ ਨਾਖ਼ੂਨ ਤੇ ਖ਼ੂਨ ਨਾਲ ਰੰਗੇ ਕਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਾਂ ਇੰਦਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਪੰਛੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼, ਜਿਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਚੱਕਰ ਲਾਇਆ ਸੀ। ਫਿਰ, ਉਹ ਬਲਵਾਨ ਰਾਮ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਉਸ ਕਾਂ ਉੱਤੇ ਸਖ਼ਤ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਦਾ ਨਿਰਣੈ ਕਰ ਲਿਆ।