ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਸੀਤਾ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਜੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਉੱਡ ਕੇ ਜਾਵਾਂ, ਤਾਂ ਰਾਵਣ ਦੇ ਆਗਿਆਤ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਜੋ ਬੜੇ ਹੀ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਤਾਕਤਵਰ ਹਨ, ਸਾਨੂੰ ਪਿੱਛਾ ਕਰ ਲੈਣਗੇ। ਉਹ ਯੋਧੇ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ, ਸਾਨੂੰ ਘੇਰ ਲੈਣਗੇ, ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਪਤਨੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਖਤਰੇ 'ਚ ਪੈ ਜਾਵੋਗੇ। ਅਸਮਾਨ 'ਚ ਕਈ ਰਾਕਸ਼ਸ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਹੁਣਗੇ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਨਿਰਹਥ ਹੋਵੋਗੇ—ਤੁਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ ਤੇ ਲੜ ਸਕਦੇ ਹੋ?" "ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਕਰੂੜ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਲੜ ਰਹੇ ਹੋਵੋਗੇ, ਮੈਂ ਡਰ ਦੇ ਮਾਰਿਆਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿੱਠ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਸਕਦੀ ਹਾਂ। ਜਾਂ, ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਤਾਕਤਵਰ ਰਾਕਸ਼ਸ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੜਾਈ 'ਚ ਹਰਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜਾਂ, ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਲੜਾਈ 'ਚ ਧਿਆਨ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਮੈਂ ਡਿੱਗ ਸਕਦੀ ਹਾਂ, ਤੇ ਫਿਰ ਉਹ ਮੋਢੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਮੈਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਲੈ ਜਾਵਣਗੇ।" "ਉਹ ਮੇਰੇ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਹੱਥੋਂ ਛੀਨ ਲੈਣ ਜਾਂ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਜੰਗ 'ਚ ਜਿੱਤ ਜਾਂ ਹਾਰ ਦੋਵੇਂ ਅਣਿਸ਼ਚਿਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਾਂ, ਮੈਂ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਮਰ ਵੀ ਸਕਦੀ ਹਾਂ; ਤੁਹਾਡੀ ਸਾਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਫ਼ਜ਼ੂਲ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਤੁਸੀਂ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋ, ਪਰ ਜੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਤੁਹਾਡੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ, ਤਾਂ ਰਾਘਵ ਦੀ ਯਸ਼ ਕੀਮਤ ਘਟ ਜਾਵੇਗੀ।" "ਜਾਂ, ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਮੈਨੂੰ ਲੁਕਾ ਲੈਣ, ਜਿੱਥੇ ਨਾ ਕੋਈ ਵਾਨਰ ਜਾਂ ਰਾਘਵ ਜਾਣ ਸਕੇ। ਫਿਰ ਤੁਹਾਡੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕੀਤੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਤਾਂ ਰਾਮ ਦੇ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਆਉਣ 'ਚ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਰਾਘਵ, ਉਸ ਦੇ ਭਾਈਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਰਾਜਸੀ ਵੰਸ਼ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ।" "ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਉਦਾਸ ਤੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਤੇ ਰੀਛਾਂ ਸਮੇਤ, ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਛੱਡ ਦੇਣਗੇ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਰੱਖਦੀ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਰਾਮ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਛੂਹਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੀ। ਰਾਵਣ ਦੀ ਜਬਰ ਨਾਲ ਛੂਹਨ ਪਈ—ਮੈਂ ਅਸਹਾਇ ਸੀ, ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੀ ਸੀ?" "ਜੇ ਰਾਮ, ਦਸ-ਸਿਰ ਵਾਲੇ ਰਾਵਣ ਤੇ ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਇੱਥੋਂ ਲੈ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹੀ ਉਸ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ। ਮੈਂ ਰਾਮ ਦੇ ਸ਼ੌਰ्य ਬਾਰੇ ਸੁਣਿਆ ਤੇ ਵੇਖਿਆ ਹੈ; ਜੰਗ 'ਚ ਰਾਮ ਦੀ ਬਰਾਬਰੀ ਕੋਈ ਦੇਵਤਾ, ਗੰਧਰਵ, ਨਾਗ ਜਾਂ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।" "ਜਦ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜੰਗ 'ਚ ਸੋਚਦੀ ਹਾਂ, ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ, ਚਮਕਦਾਰ ਧਨੁਸ਼, ਤੇ ਇੰਦ੍ਰ ਵਰਗੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਫਿਰ ਰਾਘਵ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਕੌਣ ਰੋਕ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜੰਗ 'ਚ, ਉਹ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਤੀ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਖੜੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤੀਰ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਨ—ਕੌਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?" "ਇਸ ਲਈ, ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਜਲਦੀ ਰਾਘਵ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੇ ਮੁਖੀਆਂ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਲਿਆਓ; ਮੈਂ ਰਾਮ ਲਈ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਦੁਖੀ ਰਹੀ ਹਾਂ—ਮੇਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਕਰਵਾਉ, ਵਿਰਲੇ ਵਾਨਰ!" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੁੰਦਰ ਕਾਂਡ ਦੇ ਅਠੱਤੀਵੇਂ ਸਰਗ ਦੀ ਆਰੰਭ ਹੋਈ। ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ, ਜੋ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ੇਰ ਹਨ, ਸੀਤਾ ਜੀ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, "ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਕਿਹਾ, ਮਾਤਾ, ਉਹ ਬਿਲਕੁਲ ਠੀਕ ਹੈ; ਇਹ ਔਰਤਾਂ ਦੀ, ਪਤਿਵ੍ਰਤਾਵਾਂ ਦੀ, ਤੇ ਲਾਜ ਦੀ ਸੁਭਾਵਿਕ ਗੱਲ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਔਰਤ ਹੋ, ਇਸ ਵੱਡੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ, ਜੋ ਸੌ ਯੋਜਨ ਪਸਾਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਕੇ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।" "ਦੂਜਾ ਕਾਰਣ, ਜਨਕੀ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਲਾਜ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ—ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਰਾਮ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਸਪর্শ ਲਈ ਯੋਗ ਨਹੀਂ—ਇਹ ਤੁਹਾਡੀ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਲਈ ਠੀਕ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਗੱਲ ਹੋਰ ਕੌਣ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?" "ਕਾਕੁਤਸਥ (ਰਾਮ) ਨੂੰ ਹਰ ਇੱਕ ਗੱਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਵੇਗੀ—ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਕੀਤਾ ਤੇ ਜੋ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕਿਹਾ। ਕਈ ਕਾਰਣਾਂ ਕਰਕੇ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਲੰਕਾ 'ਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ, ਤੇ ਮੇਰੀ ਸਮਰਥਾ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਮੈਂ ਇਹ ਕਿਹਾ।" "ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਹੀ ਤੁਹਾਡੀ ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਪਿਆਰ ਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ; ਹੋਰ, ਮੈਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਨਹੀਂ ਕਹੀਆਂ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੇ, ਤਾਂ ਕੋਈ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਦੇਵੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਰਾਘਵ ਉਸ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਸਕੇ।" ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੀਤਾ ਜੀ, ਜੋ ਦੇਵੀਆਂ ਵਰਗੀ ਲਗਦੀ ਸੀ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ, ਅੰਸੂਆਂ ਨਾਲ ਰੁੰਝੀ ਹੋਈ, ਬੋਲ ਪਈ। "ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ; ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨੂੰ ਦੱਸੋ: ਚਿਤ੍ਰਕੂਟ ਪਹਾੜ ਦੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ, ਉੱਤਰੀ-ਪੂਰਬੀ ਥਾਂ 'ਤੇ, "ਉਸ ਥਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਤਪਸਵੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਜੜਾ-ਫਲ ਤੇ ਪਾਣੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਮੰਦਾਕਿਨੀ ਨਦੀ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਜਿੱਥੇ ਸਿਧ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਉਸ ਥਾਂ ਦੇ ਬਾਗਾਂ 'ਚ, ਜਿੱਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਹਿਕ ਹੈ, ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਪਾਣੀ 'ਚ ਭਿੱਜ ਕੇ ਤੇ ਘੁੰਮ ਕੇ, ਮੇਰੀ ਗੋਦ 'ਤੇ ਬੈਠੇ ਸੀ। "ਫਿਰ, ਇੱਕ ਕਾਗ, ਮਾਸ ਨਾਲ, ਮੈਨੂੰ ਛੋਹਣ ਲੱਗਾ; ਮੈਂ ਇੱਕ ਡਿੱਟਾ ਚੁੱਕ ਕੇ ਕਾਗ ਨੂੰ ਭਜਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। "ਉਹ ਕਾਗ ਮੈਨੂੰ ਚੀਰ ਕੇ, ਉਥੇ ਹੀ ਲੁਕ ਗਿਆ; ਪਰ ਉਹ ਮਾਸ ਤੋਂ ਹਟਿਆ ਨਹੀਂ, ਖਾਣ ਤੇ ਭੋਗ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ। "ਜਦ ਮੈਂ ਉਸ ਪੰਛੀ 'ਤੇ ਗੁੱਸੇ 'ਚ, ਆਪਣੀ ਕਮਰਬੰਦ ਖਿੱਚ ਰਹੀ ਸੀ ਤੇ ਮੇਰੀ ਪੋਸ਼ਾਕ ਢਿਲੀ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਤਦ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। "ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਹੱਸਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਵੇਲੇ, ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਲਾਜ ਨਾਲ, ਕਾਗ ਦੀ ਭੁੱਖੀ ਚੋਚ ਨਾਲ ਜਖਮੀ ਹੋ ਕੇ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਆ ਗਈ। "ਫਿਰ, ਥੱਕ ਕੇ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਗੋਦ 'ਚ ਆ ਬੈਠੀ; ਗੁੱਸੇ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਮਨਾਉਂਦੇ, ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਮੇਰਾ ਸੰਤੋਖ ਕੀਤਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੀਤਾ ਜੀ ਨੇ ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਰਾਮ ਜੀ ਲਈ ਪਹਚਾਣ ਹੋਵੇ।