ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ, ਜੋ ਵਾਤਸਲਯ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ, ਮਾਤਾ ਸੀਤਾ ਜੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਖੜੇ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, “ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਇਹ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਇਸ ਲੰਕਾ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਹਾੜ, ਜੰਗਲ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਚਾਹਾਂ ਲੈ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਮਾਤਾ, ਆਪਣਾ ਮਨ ਅਡੋਲ ਰੱਖੋ ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰੋ। ਰਾਘਵ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਵੀ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰੋ, ਹੇ ਵੈਦੇਹੀ।” ਜਨਕ ਨੰਦਨੀ ਸੀਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਦੀ ਪੰਖੁੜੀ ਵਰਗੀਆਂ ਚੌੜੀਆਂ ਸਨ, ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਨੂੰ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਵੱਡਾ ਵੇਖ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਬੋਲੀਆਂ, “ਹੇ ਵਾਯੁਪੁਤ੍ਰ, ਮੈਨੂੰ ਤੇਰੀ ਸ਼ੂਰਵੀਰਤਾ ਤੇ ਤਾਕਤ ਦਾ ਪੂਰਾ ਗਿਆਨ ਹੈ। ਤੇਰੀ ਚਾਲ ਹਵਾ ਵਰਗੀ ਤੇ ਤੇਰੀ ਜੋਤਿ ਅੱਗ ਵਰਗੀ ਹੈ। ਆਮ ਜੀਵ ਤਾਂ ਇਸ ਲੰਕਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ, ਨਾ ਹੀ ਇਹ ਅਸੰਖ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਲਿਜਾਣ ਅਤੇ ਰਸਤਾ ਦੱਸਣ ਵਿੱਚ ਸਮਰੱਥ ਹੈਂ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਇਹ ਕੰਮ ਜਲਦੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ, ਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ, ਮੇਰਾ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਜਾਣਾ ਢੁੱਕਵਾਂ ਨਹੀਂ। ਤੇਰੀ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਚਲਣ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਮੈਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦੇਵੇਗੀ। ਜਦ ਤੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਉੱਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੌੜੇਂਗਾ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਪਿੱਠ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਜਾਵਾਂਗੀ। ਜੇ ਮੈਂ ਡਿੱਗ ਪਈ, ਤਾਂ ਮੱਛੀਆਂ, ਮਗਰਮੱਛਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਲਚਰਾਂ ਵਾਲੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਬੇਬਸ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗੀ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਆਸਾਨ ਸ਼ਿਕਾਰ ਬਣ ਜਾਵਾਂਗੀ। ਹੋਰ ਇਹ ਵੀ, ਹੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਵੈਰੀ, ਜੇ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਚਲੀ ਵੀ ਜਾਵਾਂ, ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸ਼ੱਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ ਵੀ ਹੈ। ਜਦ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਜਾ ਰਹੀ ਹੋਵਾਂਗੀ, ਤਾਂ ਰਾਵਣ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ 'ਤੇ ਤਿੱਖੇ ਤੇ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਰਾਖਸ਼ਸ ਸਾਡੇ ਪਿੱਛੇ ਆ ਜਾਣਗੇ। ਜਦ ਤੂੰ ਹਥਿਆਰ-ਰਹਿਤ ਹੋਵੇਂਗਾ ਤੇ ਉਹ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕਰਨਗੇ, ਤਦ ਮੈਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਤੇ ਲੜਨ ਦੋਵੇਂ ਕਰਨਾ ਤੇਰੇ ਲਈ ਔਖਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਜੇ ਤੂੰ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਲੱਗੇਂਗਾ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਪਿੱਠ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ ਡਿੱਗ ਸਕਦੀ ਹਾਂ ਜਾਂ ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਜਿੱਤ ਵੀ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਤੂੰ ਮੋੜ ਮੁੜ ਕੇ ਲੜਦੇ ਹੋਏ ਪਿੱਠ ਕਰੇਂਗਾ, ਮੈਂ ਡਿੱਗ ਜਾਵਾਂਗੀ ਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸ ਮੈਨੂੰ ਫੜ ਲੈਣਗੇ ਜਾਂ ਮਾਰ ਦੇਣਗੇ। ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਜਾਂ ਹਾਰ ਦੋਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜਾਂ, ਰਾਖਸ਼ਸ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਣ ਜਾਂ ਲੁਕਾ ਦੇਣ, ਤਾਂ ਤੇਰੀ ਸਾਰੀ ਮਿਹਨਤ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਮੈਨੂੰ ਪੂਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈਂ, ਪਰ ਜੇ ਇਹ ਕੰਮ ਤੂੰ ਕਰੇਂਗਾ, ਤਾਂ ਰਾਘਵ ਦੀ ਖ਼ਿਆਤੀ ਘਟ ਜਾਵੇਗੀ। ਹੋਰ, ਰਾਖਸ਼ਸ ਮੈਨੂੰ ਲੁਕਾ ਵੀ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਨ ਤੂੰ, ਨ ਰਾਮ, ਨ ਵਾਨਰ, ਕੋਈ ਵੀ ਪਹੁੰਚ ਸਕੇ। ਇਸ ਲਈ, ਜੇ ਤੂੰ ਅਜੇ ਮੈਨੂੰ ਲੈ ਜਾਵੇਂਗਾ, ਤਾਂ ਇਹ ਯਤਨ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮਹਾਨ ਪੂਣ ਤਾਂ ਰਾਮ ਦੇ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਆਉਣ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਜਿੰਦਗੀ ਰਾਘਵ, ਜਿਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਅਪਾਰ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਭਰਾਵਾਂ ਤੇ ਤੇਰੀ ਵਾਨਰ ਰਾਜ-ਵੰਸ਼ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਮੇਰੇ ਦੁੱਖ ਕਰਕੇ, ਵਾਨਰ ਤੇ ਰੀਛ ਸਮੇਤ, ਹਾਰ ਕੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਛੱਡ ਦੇਣ, ਤਾਂ ਕੀ ਲਾਭ? ਹੇ ਵਾਨਰ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਭਕਤੀ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਰੱਖਦੀ ਹਾਂ। ਰਾਮ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਛੂਹਣਾ ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਰਾਵਣ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਬਲਾਤਕਾਰ ਕਰਕੇ ਛੂਹਿਆ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਬੇਬਸ, ਅਸਹਾਇ ਤੇ ਬਚਾਅ ਤੋਂ ਵੰਞੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਜੇ ਰਾਮ ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ, ਦਸ-ਮੁਖੀ ਰਾਵਣ ਤੇ ਸਾਰੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹੀ ਉਸ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ। ਮੈਂ ਰਾਮ ਦੀ ਸ਼ੂਰਤਾ ਸੁਣੀ ਤੇ ਵੇਖੀ ਹੈ—ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਕੋਈ ਤੁਲ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਦੇਵ, ਨਾ ਗੰਧਰਵ, ਨਾ ਨਾਗ ਤੇ ਨਾ ਰਾਖਸ਼ਸ। ਜੰਗ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦੀ ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਇੰਦਰ ਵਰਗੀ ਹੈ; ਰਾਘਵ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਕੌਣ ਰੋਕ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਜਦ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਖੜੇ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਉਹ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਵੈਰੀ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਵਾਨਰ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਰਾਘਵ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੇ ਸਾਰੇ ਮੁੱਖੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲਿਆ ਦੇ। ਮੈਂ ਰਾਮ ਦੀ ਵਿਛੋੜੇ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹਾਂ, ਹੇ ਵੀਰ ਵਾਨਰ, ਮੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਹ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੁੰਦਰ ਕਾਂਡ ਦੇ ਅਠਤੀਵੇਂ ਸਰਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਦ ਮਾਤਾ ਸੀਤਾ ਜੀ ਨੇ ਇਹ ਗੰਭੀਰ ਬਚਨ ਕਹੇ, ਤਾਂ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਤੇ ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਹੇ ਸੁਭਾਗਾ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਠੀਕ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਰੀ-ਸਭਾਵ, ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਧਰਮ ਅਤੇ ਲਾਜ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਔਰਤ ਹੋ, ਇਸ ਲਈ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਸੌ ਯੋਜਨ ਲੰਮਾ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ। ਦੂਜਾ ਕਾਰਣ, ਹੇ ਜਾਨਕੀ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਲਾਜ ਬਾਰੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਰਾਮ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਛੂਹ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀਆਂ, ਇਹ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ। ਰਾਮ ਦੀ ਅਰਧਾਂਗਨੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗਾ ਹੋਰ ਕੌਣ ਐਸਾ ਬਚਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਕਾਕੁਤ੍ਸਥ ਰਾਮ ਜੀ, ਜੋ ਕੁਝ ਤੁਸੀਂ ਕੀਤਾ ਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕਿਹਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣਨਗੇ। ਮੈਂ ਇਹ ਸਾਰੇ ਬਚਨ ਤੇ ਯਤਨ ਰਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ, ਤੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਕੇ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ ਤੇ ਮੇਰੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਇਹ ਆਖਿਆ। ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਅੱਜ ਹੀ ਤੈਨੂੰ ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਰਾਮ ਨਾਲ ਮਿਲਾਵਾਂ, ਆਪਣੇ ਗੂੜ੍ਹ ਪ੍ਰੇਮ ਤੇ ਭਗਤੀ ਕਰਕੇ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਜੋ ਕੁਝ ਆਖਿਆ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਇਹੀ ਕਾਰਣ ਸੀ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਨੇ ਮਾਤਾ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦਿੱਤੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਅਤੇ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਧਰਮ ਦੀ ਸਾਰਾਹਨਾ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਿਵਾਇਆ ਕਿ ਰਾਮ-ਲਕਸ਼ਮਣ ਜਲਦੀ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੰਕਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਵਾਉਣਗੇ।