ਸੀਤਾ, ਜੋ ਰਾਮ ਦੀ ਯਾਦ ’ਚ ਦੁਖੀ ਸੀ ਅਤੇ ਗਹਿਰੀ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਹਨੁਮਾਨ, ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਚੋਖਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, “ਜਦੋਂ ਰਾਘਵ ਮੇਰੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣੇਗਾ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਵੱਡੀ ਵਾਨਰ ਤੇ ਰੀਛਾਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਲੈ ਕੇ ਇੱਥੇ ਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਜਾਂ ਫਿਰ, ਅੱਜ ਹੀ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਾਛਸਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰ ਦਿਆਂ; ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਮੇਰੀ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਅਤੇ ਇਸ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਬਚ ਜਾ। ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਜਾਵੇਂ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਲੰਘਾ ਲੈ ਜਾਵਾਂਗਾ; ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਇੰਨੀ ਤਾਕਤ ਹੈ ਕਿ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਰਾਵਣ ਸਮੇਤ ਚੁੱਕ ਕੇ ਲੈ ਜਾਵਾਂ। ਅੱਜ ਹੀ, ਹੇ ਮੈਥਿਲੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਸ੍ਰਵਣ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਖੜੇ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿਆਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਹਵਨ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਇੰਦ੍ਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਹੀ, ਹੇ ਵਿਦੇਹੀ, ਤੂੰ ਰਾਘਵ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਦੇਖੇਂਗੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਨਿਸ਼ਚੇ ਉੱਤੇ ਅਡਿੱਗ ਹਨ, ਬਿਲਕੁਲ ਉਸ ਵਿਸ਼ਣੂ ਵਾਂਗ, ਜੋ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਤਤਪਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੇਖੇਂਗੀ, ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਵੇਗਾ, ਜੋ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਇੰਦ੍ਰ ਵਾਂਗ ਲੱਗੇਗਾ। ਮੇਰੀ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ, ਹੇ ਸੁੰਦਰਿ, ਹਿਚਕਿਚਾ ਨਾ; ਰੋਹਿਣੀ ਵਾਂਗ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਵਾਸਤੇ, ਤੂੰ ਵੀ ਰਾਮ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਕਰ। ਜਿਵੇਂ ਰੋਹਿਣੀ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਤੂੰ ਵੀ ਮੇਰੀ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ। ਲੰਕਾ ਦੇ ਵਸਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ, ਹੇ ਸੁੰਦਰਿ, ਮੇਰੇ ਰਸਤੇ ਦਾ ਪਿਛਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇਗਾ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇੱਥੋਂ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਸ਼ਚਤ ਤੌਰ ਤੇ ਵਾਪਸ ਵੀ ਜਾਵਾਂਗਾ; ਵੇਖ, ਹੇ ਵਿਦੇਹੀ, ਜਦ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਅਸਮਾਨ ਰਾਹੀਂ ਲੈ ਕੇ ਜਾਵਾਂਗਾ।" ਮੈਥਿਲੀ ਨੇ, ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਨੁਮਾਨ ਦੇ ਇਹ ਅਚੰਭੇਜ ਭਰੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਦੇਹ ਨਾਲ ਹੈਰਾਨ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਹਨੁਮਾਨ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਹਨੁਮਾਨ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਇੰਨੇ ਵੱਡੇ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਕਿਵੇਂ ਲੈ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ? ਇਹ ਤਾਂ ਤੇਰੀ ਵਾਨਰ ਸੁਭਾ ਹੈ, ਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾ। ਤੇਰਾ ਸਰੀਰ ਵੀ ਇੰਨਾ ਛੋਟਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਇੱਥੋਂ ਲੈ ਕੇ ਮੇਰੇ ਪਤੀ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਕੋਲ ਕਿਵੇਂ ਲੈ ਜਾਵੇਂਗਾ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਵਾਨਰ?” ਸੀਤਾ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਹਨੁਮਾਨ—ਪਵਨ ਪੁੱਤਰ—ਅੰਦਰੋਂ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਕਿ ਇਹ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਨਵੀਂ ਤੌਹੀਨ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸੋਚਿਆ, “ਇਹ ਮੇਰੀ ਅਸਲ ਤਾਕਤ ਜਾਂ ਸੁਭਾਵ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀ; ਇਸ ਲਈ ਵਿਦੇਹੀ ਨੂੰ ਉਹ ਰੂਪ ਦਿਖਾਵਾਂ ਜੋ ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ ਅਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਚੋਖੇ ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਆਪਣਾ ਅਸਲੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰੂਪ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵਿਖਾਇਆ। ਉਹ ਦਰੱਖਤ ਤੋਂ ਉੱਛਲ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਆਕਾਰ ਵਧਾਉਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਸੀਤਾ ਦਾ ਮਨ ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਵੇ। ਹੁਣ ਉਹ ਵਾਨਰ, ਜੋ ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਮਬੇ ਵਰਗਾ ਚਿਹਰਾ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ, ਹੀਰੇ ਵਰਗੇ ਦੰਦ ਤੇ ਨਖ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਵਿਦੇਹੀ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, “ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਇੰਨੀ ਤਾਕਤ ਹੈ ਕਿ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਸਮੇਤ ਪਹਾੜਾਂ, ਜੰਗਲਾਂ, ਕਿਲਿਆਂ ਦੇ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਸਮੇਤ ਜਿਥੇ ਚਾਹੁਣ ਲੈ ਜਾਵਾਂ। ਇਸ ਲਈ, ਤੇਰਾ ਮਨ ਅਡੋਲ ਰਹੇ, ਹੇ ਸੁੰਦਰਿ, ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰ; ਰਾਘਵ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰ, ਹੇ ਵਿਦੇਹੀ।” ਜਦੋਂ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਦੀ ਪੰਖੁੜੀ ਵਾਂਗ ਵੱਡੀਆਂ ਸਨ, ਹਨੁਮਾਨ ਨੂੰ ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ ਦੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਵਨ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੀ, “ਮੇਨੂੰ ਤੇਰੀ ਹਿੰਮਤ ਤੇ ਤਾਕਤ ਦਾ ਪੂਰਾ ਗਿਆਨ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਵਾਨਰ; ਤੇਰੀ ਤੇਜ਼ੀ ਹਵਾ ਵਰਗੀ ਹੈ, ਤੇਰੀ ਜੋਤ ਅੱਗ ਵਰਗੀ ਹੈ। ਆਮ ਜੀਵ ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਆ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ, ਨਾ ਹੀ ਇਹ ਅਪਾਰ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾ। ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਲੈ ਜਾਣ ਅਤੇ ਰਸਤਾ ਦਿਖਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਮਰਥ ਹੈਂ; ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਇਹ ਕੰਮ ਸਫਲ ਹੋਵੇਗਾ। ਪਰ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਵਾਨਰ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਜਾਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ; ਤੇਰੀ ਹਵਾ ਵਰਗੀ ਤੇਜ਼ੀ ਮੈਨੂੰ ਘਬਰਾ ਦੇਵੇਗੀ। ਜਦ ਤੂੰ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਂਗਾ, ਸਮੁੰਦਰ ਉੱਤੇ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਪਿੱਠ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਜਾਵਾਂਗੀ। ਜੇ ਮੈਂ ਡਿੱਗ ਪਈ, ਤਾਂ ਸ਼ਾਰਕਾਂ ਤੇ ਮਗਰਮੱਛਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਸਮੁੰਦਰ ਮੈਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਆਪਣਾ ਖੁਰਾਕ ਬਣਾ ਲਵੇਗਾ। ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀ, ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ; ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੇਰੀ ਵੀ ਪਤਨੀ ਹੈ। ਜੇ ਰਾਛਸਾਂ ਨੇ ਦੇਖ ਲਿਆ ਕਿ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਭ ਕ੍ਰੂਰ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਛਸ, ਰਾਵਣ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ, ਸਾਡੇ ਪਿੱਛੇ ਪੈ ਜਾਣਗੇ। ਉਹ ਯੋਧੇ, ਜੋ ਸੂਲ ਤੇ ਗਦਾ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹਨ, ਤੈਨੂੰ ਘੇਰ ਲੈਣਗੇ, ਤੇ ਤੂੰ, ਹੇ ਵੀਰ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਪੈ ਜਾਵੇਂਗਾ। ਕਈ ਰਾਛਸ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਣਗੇ, ਤੇ ਤੂੰ ਨਿਹੱਥਾ ਹੋਵੇਂਗਾ; ਤੂੰ ਕਿਵੇਂ ਲੜੇਗਾ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇਗਾ? ਜਦ ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਛਸਾਂ ਨਾਲ ਲੜੇਗਾ, ਜੋ ਕ੍ਰੂਰ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਪਿੱਠ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ ਡਿੱਗ ਜਾਵਾਂਗੀ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਵਾਨਰ। ਜਾਂ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਵਾਨਰ, ਉਹ ਕ੍ਰੂਰ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਛਸ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹਰਾ ਵੀ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜਾਂ ਜਦ ਤੂੰ ਲੜਾਈ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇਂ ਤੇ ਮੂੰਹ ਮੋੜ ਲਵੇਂ, ਮੈਂ ਡਿੱਗ ਸਕਦੀ ਹਾਂ; ਫਿਰ ਉਹ ਦੁਸਟ ਰਾਛਸ ਮੈਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਵਾਪਸ ਲੈ ਜਾਣਗੇ। ਉਹ ਮੇਰੇ ਤੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਛੀਨ ਵੀ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰ ਵੀ ਸਕਦੇ ਹਨ; ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਜਾਂ ਹਾਰ, ਦੋਵੇਂ ਸੰਭਵ ਹਨ। ਜਾਂ, ਮੈਂ ਰਾਛਸਾਂ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ ਮਰ ਵੀ ਸਕਦੀ ਹਾਂ; ਤੇਰਾ ਸਾਰਾ ਉੱਦਮ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਵਾਨਰ, ਫੋਕਟ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਨਿਸ਼ਚਤ ਤੌਰ ਤੇ, ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਰਾਛਸਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈਂ; ਪਰ ਜੇ ਰਾਛਸ ਤੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਰਾਘਵ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਘਟ ਜਾਵੇਗੀ। ਜਾਂ, ਉਹ ਰਾਛਸ ਮੈਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੀ ਥਾਂ ਲੁਕਾ ਦੇਣ, ਜਿੱਥੇ ਨਾ ਵਾਨਰ ਪਹੁੰਚ ਸਕਣ, ਨਾ ਰਾਘਵ। ਫਿਰ ਤੇਰਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕੀਤਾ ਇਹ ਉੱਦਮ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ; ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਰੀ ਮਹਾਨਤਾ ਤਾਂ ਤਦ ਹੀ ਹੈ ਜਦ ਰਾਮ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਆਪ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।