ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਨੇ ਜਦ ਮਾਤਾ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਅਤੇ ਚਿੰਤਤ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਵਾਨਰ, ਰਾਵਣ ਨੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਜੋ ਸਮਾਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ ਦਸ ਮਹੀਨੇ ਲੰਘ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਹੁਣ ਸਿਰਫ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਬਾਕੀ ਹਨ। ਮੇਰੇ ਭੈਣੋਈ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ ਮੇਰੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਬਹੁਤ ਯਤਨ ਕੀਤਾ, ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ, ਪਰ ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ। ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਮੈਨੂੰ ਵਾਪਸ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੌਤ ਲੱਭ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਹ ਸਮੇਂ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿਚ ਆ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਕਲਾਅ, ਜੋ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਧੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਭੇਜਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਸਭ ਦੱਸਿਆ। ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਧਰਮੀ ਰਾਛਸ, ਅਵਿੰਦ੍ਹਯਾ, ਜੋ ਰਾਵਣ ਵਲੋਂ ਬਹੁਤ ਆਦਰਯੋਗ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ਵੀ ਰਾਛਸਾਂ ਨੂੰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਰਾਮ ਜੀ ਤੋਂ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਪਰ ਰਾਵਣ ਉਸ ਦੀ ਭਲਾਈ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦਾ। ਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੈਨੂੰ ਆਸ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਜਲਦੀ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਲੈ ਜਾਣਗੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰਾ ਅੰਦਰ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਅਨੇਕ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤਸ਼ਾਹ, ਹਿੰਮਤ, ਤਾਕਤ, ਦਇਆ, ਕ੍ਰਿਤਜਤਾ, ਵੀਰਤਾ ਅਤੇ ਬਲ ਸਭ ਕੁਝ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਨਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੇ ਬਿਨਾ ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਰਾਛਸਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਉਸ ਤੋਂ ਕੌਣ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨਹੀਂ ਡਰੇਗਾ? ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਮੁਸੀਬਤ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਜਿਵੇਂ ਪੋਲੋਮਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਇੰਦਰ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਜਾਣਦੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਵੀ ਰਾਮ ਜੀ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਜਾਣਦੀ ਹਾਂ। ਰਾਮ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਅਤੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਰਾਛਸਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਸੁੱਕਾ ਦੇਣਗੇ। ਜਦ ਮੈਂ ਇਹ ਸਭ ਗੱਲਾਂ ਕਹਿ ਰਹੀ ਸੀ, ਰਾਮ ਜੀ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ, ਮੇਰੇ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਝੂ ਆ ਗਏ। ਤਦ ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ, "ਜਦ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਸੁਣੇਗਾ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਵਾਨਰਾਂ ਅਤੇ ਰੀਛਾਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਲੈ ਕੇ ਜਲਦੀ ਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਜਾਂ ਫਿਰ, ਮੈਂ ਅੱਜ ਹੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਾਛਸਾਂ ਤੋਂ ਛੁਡਾ ਲਵਾਂਗਾ। ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਮਾਤਾ, ਮੇਰੀ ਪਿੱਠ ਤੇ ਚੜ੍ਹੋ ਤੇ ਇਸ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਓ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਿੱਠ ਤੇ ਬਿਠਾ ਕੇ, ਮੈਂ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰ ਲਵਾਂਗਾ; ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਇੰਨੀ ਤਾਕਤ ਹੈ ਕਿ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਰਾਵਣ ਸਮੇਤ ਉਠਾ ਲੈ ਜਾਵਾਂ। ਅੱਜ ਹੀ, ਹੇ ਮੈਥਿਲੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪ੍ਰਸ੍ਰਵਣ ਪਹਾੜ ਤੇ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿਆਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਹਵਨ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਇੰਦਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਹੀ, ਹੇ ਵੈਦੇਹੀ, ਤੁਸੀਂ ਰਾਘਵ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਦੇਖੋਗੀ, ਜੋ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਨਿਸ਼ਚਯ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹੋਵੇ। ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਮਹਾਨ ਪੁਰਸ਼ ਨੂੰ ਦੇਖੋਗੀ, ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਤਸਾਹ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਵੇਗਾ, ਜੋ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਬੈਠਾ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇਗਾ। ਮੇਰੀ ਪਿੱਠ ਤੇ ਚੜ੍ਹੋ, ਹੇ ਸੁੰਦਰਿ, ਸੰਕੋਚ ਨਾ ਕਰੋ; ਰਾਮ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਕਰੋ, ਜਿਵੇਂ ਰੋਹਿਣੀ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਰੋਹਿਣੀ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਮੇਰੀ ਪਿੱਠ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਲਵੋਗੀ। ਲੰਕਾ ਦੇ ਵਸੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਮੇਰੇ ਰਸਤੇ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕੇਗਾ, ਜਦ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇੱਥੋਂ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਆਇਆ, ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਤੌਰ ਤੇ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੀ ਲੈ ਕੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਵਾਪਸ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਦੇਖੋ, ਹੇ ਵੈਦੇਹੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਸਮਾਨ ਰਾਹੀਂ ਲੈ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਇਹ ਅਦਭੁਤ ਬਾਤਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੈਥਿਲੀ ਮਾਤਾ, ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ, ਹੈਰਾਨ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਹਨੁਮਾਨ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਇੰਨਾ ਲੰਮਾ ਰਸਤਾ ਕਿਵੇਂ ਲੈ ਜਾਵੋਗੇ? ਇਹ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਵਾਨਰ-ਸਭਾ ਹੈ। ਤੁਹਾਡਾ ਸਰੀਰ ਛੋਟਾ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਇੱਥੋਂ ਲੈ ਕੇ ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਕੋਲ ਕਿਵੇਂ ਲਿਜਾਵੋਗੇ?" ਸੀਤਾ ਜੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਹਨੁਮਾਨ, ਜੋ ਪਵਨਪੁਤ੍ਰ ਹਨ, ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਏ ਕਿ ਇਹ ਮੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ ਦੇਖ ਰਹੀ ਹੈ। "ਇਹ ਮੇਰੀ ਅਸਲ ਤਾਕਤ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਅਸਲ ਰੂਪ ਵਿਖਾਵਾਂਗਾ।" ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ, ਜੋ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਸੰਹਾਰਕ ਹਨ, ਆਪਣਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰੂਪ ਧਾਰਣ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਹ ਦਰਖ਼ਤ ਤੋਂ ਛਲਾਂਗ ਮਾਰ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਅਕਾਰ ਵਧਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਤਾਂ ਜੋ ਸੀਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਆ ਜਾਵੇ। ਉਹ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ, ਤਾਮਰੇਂ ਮੁਖ ਵਾਲੇ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਹੀਰੇ ਵਾਂਗ ਦੰਦ ਤੇ ਨਖ਼ ਵਾਲੇ, ਸੀਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਕਹਿੰਦੇ, "ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਇੰਨੀ ਤਾਕਤ ਹੈ ਕਿ ਲੰਕਾ ਸਮੇਤ, ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਪਹਾੜ, ਜੰਗਲ, ਕਿਲਿਆਂ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਰਾਖਿਆਂ ਸਮੇਤ ਜਿੱਥੇ ਚਾਹਾਂ ਲੈ ਜਾਵਾਂ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਮਾਤਾ, ਮਨ ਨੂੰ ਡੋਲਣ ਨਾ ਦੇਵੋ, ਰਾਘਵ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਵੀ ਦੁੱਖ ਰਹਿਤ ਕਰੋ।" ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਨੂੰ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਦੇਖ ਕੇ, ਜਨਕ ਨੰਦਨੀ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਦੀ ਪਤੀਆਂ ਵਰਗੀ ਚੌੜੀਆਂ ਸਨ, ਪਵਨਪੁਤ੍ਰ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੀ, "ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਹਿੰਮਤ ਤੇ ਤਾਕਤ ਜਾਣਦੀ ਹਾਂ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਵਾਨਰ; ਤੁਹਾਡੀ ਤੇਜ਼ੀ ਹਵਾ ਵਰਗੀ ਹੈ ਤੇ ਚਮਕ ਅੱਗ ਵਰਗੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਆਮ ਜੀਵ ਤਾਂ ਆ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ, ਨਾ ਹੀ ਬੇਅੰਤ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰ ਸਕਦੇ।" "ਮੈਂ ਜਾਣਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਲੈ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹੋ; ਤੁਹਾਡਾ ਕੰਮ ਜਲਦੀ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਪਰ, ਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੇਰਾ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਜਾਣਾ ਉਚਿਤ ਨਹੀਂ। ਤੁਹਾਡੀ ਹਵਾ ਵਰਗੀ ਤੇਜ਼ੀ ਮੈਨੂੰ ਭੁਲਾਵੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦੇਵੇਗੀ। ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਸਮੁੰਦਰ ਉੱਤੇ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਪਿੱਠ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਜਾਵਾਂਗੀ। ਫਿਰ ਮੈਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਕੇ, ਮਗਰਮੱਛਾਂ ਤੇ ਮੱਛੀਆਂ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਬਣ ਜਾਵਾਂਗੀ।" "ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀ, ਹੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਸੰਹਾਰਕ; ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਸੰਦੇਹ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਵੀ ਪਤਨੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਾਤਾ ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਵਿਚ ਇਹ ਸੰਵਾਦ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਸੀਤਾ ਜੀ ਨੇ ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਆਪਣੀ ਮਰਿਆਦਾ ਅਤੇ ਸੰਕੋਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਧੇ-ਸਾਧੇ ਉਪਾਅ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਾ ਕੀਤਾ।