ਜਦੋਂ ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਰਾਮ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਕੇ ਸੀਤਾ ਦੇ ਮਨੋਂ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਰਾਮ ਦੇ ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਭਾਗੀਦਾਰ ਬਣ ਗਈ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਬੱਦਲਾਂ ਵਿਚ ਚੰਨ ਵਰਗਾ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਹੁਣ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਥਾ ਦੇ ਅਗਲੇ ਭਾਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਸੀਤਾ, ਜਿਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਦੇ ਚੰਨ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਹਨੁਮਾਨ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਬੋਲਣ ਲੱਗੀ। ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਵਾਨਰ, ਤੇਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਅਮ੍ਰਿਤ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ ਮਿਲਿਆ ਜਿਹਾ ਅਸਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਰਾਮ ਦੀ ਸੋਚ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਬਦਲਦੀ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੀਨ ਹੈ। ਚਾਹੇ ਵਿਅਪਾਰ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਘੋਰ ਕਲੇਸ਼, ਮੌਤ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਰੱਸੀ ਵਾਂਗ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਜੀਵ ਦੀ ਤਕਦੀਰ ਦੇ ਅੱਗੇ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤ ਸਕਦਾ। ਦੇਖ, ਸੌਮਿਤ੍ਰਿ, ਮੈਂ ਤੇ ਰਾਮ—all ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਵਿਚ ਫਸੇ ਹੋਏ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਸੋਚਦੀ ਹਾਂ, ਰਾਘਵ ਇਹ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਕਿਵੇਂ ਪਾਰ ਕਰੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਟੁੱਟੀ ਹੋਈ ਨਾਵ ਵਿਚ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਵਧ ਕਰਕੇ, ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਅਤੇ ਲੰਕਾ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖੇਗਾ, ਉਹ ਦਿਨ ਕਦ ਆਵੇਗਾ? ਤੂੰ ਜਾ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖੀਂ, 'ਜਲਦੀ ਕਰ', ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੀ ਮਿਆਦ ਤੱਕ ਹੀ ਹੈ। ਦੱਸਵਾਂ ਮਹੀਨਾ ਲੰਘ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਹੁਣ ਕੇਵਲ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਬਾਕੀ ਹਨ, ਜਿਹੜੀ ਮਿਆਦ ਰਾਵਣ ਨੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਮੇਰੇ ਦੇਵਰ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ ਮੇਰੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਬਹੁਤ ਯਤਨ ਕੀਤਾ, ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ, ਪਰ ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ। ਰਾਵਣ ਮੈਨੂੰ ਵਾਪਸ ਦੇਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ; ਮੌਤ ਉਸਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਵੀ ਸਮੇਂ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਹੈ। ਹੇ ਵਾਨਰ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਦੀ ਵੱਡੀ ਧੀ ਕਲਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਭੇਜਿਆ, ਉਹ ਆ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਸਾਰਾ ਦੱਸ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਗਿਆਨੀ ਤੇ ਧਰਮਾਤਮਾ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਅਵਿੰਦ੍ਹਯਾ ਹੈ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਉਮਰਦਾਰ ਤੇ ਰਾਵਣ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰਯੋਗ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ਵੀ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਰਾਮ ਤੋਂ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਪਰ ਰਾਵਣ ਉਸ ਦੀ ਭਲਾਈ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦਾ। ਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮੈਨੂੰ ਆਸ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਜਲਦੀ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰਾ ਅੰਦਰ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ ਤੇ ਰਾਮ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ। ਉਸ ਵਿਚ ਉਤਸ਼ਾਹ, ਹਿੰਮਤ, ਸ਼ਕਤੀ, ਦਇਆ, ਕ੍ਰਿਤਜਤਾ, ਵੀਰਤਾ ਤੇ ਬਲ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਜਨਸਥਾਨ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਵੈਰੀ ਕੌਣ ਨਹੀਂ ਡਰੇਗਾ? ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸਰਵੋਤਮ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨੂੰ ਮੈਂ ਜਾਣਦੀ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਪੋਲੋਮਜਾ ਇੰਦ੍ਰ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨੂੰ ਜਾਣਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਵਾਨਰ, ਰਾਮ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਤੇ ਵੀਰ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਸੁੱਕਾ ਦੇਵੇਗਾ। ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਿਆਂ, ਸੀਤਾ ਰਾਮ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿਚ ਦੁਖੀ ਹੋਈ, ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਹੰਜੂ ਲੈ ਕੇ ਬੈਠੀ ਸੀ। ਤਦ ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ, "ਜਦੋਂ ਹੀ ਰਾਘਵ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੇਗਾ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਵਾਨਰ ਤੇ ਰੀਛਾਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਲੈ ਕੇ ਤੁਰੰਤ ਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਜਾਂ ਫਿਰ, ਅੱਜ ਹੀ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਤੋਂ ਛੁਡਾ ਲਵਾਂਗਾ; ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ੀ, ਮੇਰੀ ਪਿੱਠ ਤੇ ਚੜ੍ਹ, ਤੇ ਇਸ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਬਚ ਜਾ।" "ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਿੱਠ ਤੇ ਬਿਠਾ ਕੇ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰ ਲਵਾਂਗਾ; ਮੇਰੇ ਵਿਚ ਇੰਨੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ ਕਿ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਰਾਵਣ ਸਮੇਤ ਚੁੱਕ ਸਕਦਾ ਹਾਂ। ਅੱਜ ਹੀ, ਹੇ ਮੈਥਿਲੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਸ੍ਰਵਣ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਸੌਂਪਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਹਵਨ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਇੰਦ੍ਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਹੀ, ਹੇ ਵਿਦੇਹੀ, ਤੂੰ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਮੇਤ ਦੇਖੇਂਗੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਉਦੇਸ਼ ਤੇ ਅਡੋਲ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਵਿਸ਼ਣੁ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਤਤਪਰ ਹੋਵੇ।" "ਤੂੰ ਉਸ ਮਹਾਨ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਵੇਖੇਂਗੀ, ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇਗਾ, ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਿਚ ਬੈਠਾ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਇੰਦ੍ਰ ਵਾਂਗ। ਹੇ ਸੁੰਦਰਿ, ਮੇਰੀ ਪਿੱਠ ਤੇ ਚੜ੍ਹ, ਸੰਕੋਚ ਨਾ ਕਰ; ਜਿਵੇਂ ਰੋਹਿਣੀ ਚੰਨ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਤੂੰ ਰਾਮ ਨਾਲ ਮਿਲ। ਜਿਵੇਂ ਰੋਹਿਣੀ ਚੰਨ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦੀ ਹੋਈ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਪਿੱਠ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ।" "ਲੰਕਾ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵਾਸੀ ਵਿਚ ਇੰਨੀ ਤਾਕਤ ਨਹੀਂ ਕਿ ਜਦ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜਾਵਾਂ, ਉਹ ਮੇਰਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰ ਸਕੇ। ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਆ ਗਿਆ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਵਾਪਸ ਵੀ ਜਾਵਾਂਗਾ; ਹੇ ਵਿਦੇਹੀ, ਵੇਖ, ਜਦ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਲੈ ਕੇ ਜਾਵਾਂਗਾ।" ਸੀਤਾ ਨੇ, ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਨੁਮਾਨ ਦੀਆਂ ਇਹ ਅਦਭੁਤ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਅਪਾਰ ਅਚੰਭੇ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਹਨੁਮਾਨ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਇੰਨੀ ਦੂਰ ਕਿਵੇਂ ਲੈ ਜਾਵੇਂਗਾ? ਇਹ ਤੇਰੀ ਵਾਨਰ-ਸਭਾ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਤੇਰਾ ਸਰੀਰ ਤਾ ਛੋਟਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਇੱਥੋਂ ਲੈ ਕੇ ਰਾਜਾ ਰਾਮ ਕੋਲ ਕਿਵੇਂ ਪਹੁੰਚਾਵੇਂਗਾ?" ਸੀਤਾ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਹਨੁਮਾਨ, ਪਵਨਪੁਤ੍ਰ, ਕੁਝ ਖਿੰਨ ਹੋਇਆ ਤੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਅਣਦਿੱਖਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। "ਉਹ ਮੇਰੀ ਅਸਲ ਤਾਕਤ ਜਾਂ ਰੂਪ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀ। ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਵਿਦੇਹੀ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਰੂਪ ਵਿਖਾਵਾਂਗਾ।" ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, ਹਨੁਮਾਨ, ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੇਣ ਲਈ ਆਪਣਾ ਵਿਅਪਕ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ। ਉਹ ਦਰੱਖਤ ਤੋਂ ਉੱਛਲ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਆਕਾਰ ਵਧਾਉਣ ਲੱਗਾ। ਹੁਣ ਉਹ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ, ਤਾਮਬੇ ਵਰਗਾ ਚਿਹਰਾ, ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ, ਹੀਰੇ ਵਰਗੀਆਂ ਭਿਆਨਕ ਦੰਦਾਂ ਤੇ ਨਖ਼ਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਵਿਦੇਹੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮੇਰੇ ਵਿਚ ਇੰਨੀ ਤਾਕਤ ਹੈ ਕਿ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਪਹਾੜਾਂ, ਜੰਗਲਾਂ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਤੇ ਰਾਖਿਆਂ ਸਮੇਤ ਜਿੱਥੇ ਚਾਹਵਾਂ ਲੈ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।