ਹਰ (ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ) ਨੇ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਬਿੰਦੁਸਰਸ ਝੀਲ ਵੱਲ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਜਦ ਉਹ ਛੁੱਟੀ ਤਾਂ ਉਸ ਵਿਚੋਂ ਸੱਤ ਧਾਰਾਵਾਂ ਨਿਕਲ ਆਈਆਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤਿੰਨ ਧਾਰਾਵਾਂ—ਹਲਾਦਿਨੀ, ਪਾਵਨੀ ਅਤੇ ਨਲਿਨੀ—ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਵਹਿਣ ਲੱਗੀਆਂ। ਦੂਜੀਆਂ ਤਿੰਨ ਧਾਰਾਵਾਂ—ਸੁਚਕਸ਼ੁ, ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਸਿੰਧੂ ਨਦੀ—ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਵਹਿਣ ਲੱਗੀਆਂ। ਸੱਤਵੀਂ ਧਾਰਾ ਭਗੀਰਥ ਦੇ ਰਥ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲੀ। ਭਗੀਰਥ, ਜੋ ਇਕ ਮਹਾਨ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਦਿਵ੍ਯ ਰਥ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋਇਆ। ਗੰਗਾ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਅਦੁੱਤੀ ਨਦੀ, ਅੱਗੇ ਅੱਗੇ ਵਹਿ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਭਗੀਰਥ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਗੰਗਾ ਨੇ ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੇ ਸਿਰ ਤੋਂ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਤਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਪਾਣੀ ਵਗਿਆ, ਉਥੇ ਡਰਾਉਣੀ ਗੂੰਜ ਸੀ, ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਮੱਛ, ਕਛੂਏ ਅਤੇ ਡੋਲਫਿਨਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਤਰਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਜਦ ਇਹ ਪਾਣੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਿਆ, ਧਰਤੀ ਚਮਕ ਉਠੀ। ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ, ਯਕਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਸਿੱਧਾਂ ਦੇ ਟੋਲਿਆਂ ਨੇ ਇਹ ਵਿਲੱਖਣ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਦੇਖਿਆ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਵੇਖ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਗੰਗਾ ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਤਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਗਰਾਂ ਵਰਗੇ ਉਡਦੇ ਹੋਏ ਵਿਮਾਨ, ਘੋੜੇ ਅਤੇ ਉੱਚੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਦਿਸ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਦੇਵਤੇ ਉਥੇ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਆਪਣੀਆਂ ਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਅਦਭੁਤ ਅਤੇ ਉੱਚਤਮ ਗੰਗਾ ਦੇ ਅਵਤਰਨ ਨੂੰ ਵੇਖ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਦੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਬੇਅੰਤ ਸ਼ਕਤੀ ਸੀ, ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ, ਅਤੇ ਜਦ ਉਹ ਉੱਡ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਆਕਾਸ਼ ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸੌ ਸੂਰਜਾਂ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ ਸੀ; ਉੱਥੇ ਡੋਲਫਿਨਾਂ, ਸੱਪਾਂ ਅਤੇ ਚੰਚਲ ਮੱਛੀਆਂ ਦਾ ਜਥਾ ਸੀ। ਆਕਾਸ਼ ਵਿਜਲੀ ਵਰਗਾ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਆਕਾਸ਼ ਪਤਝੜ ਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੰਸਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਕਦੇ ਨਦੀ ਤੇਜ਼ ਵਹਿ ਰਹੀ ਸੀ, ਕਦੇ ਵਕਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ, ਤੇ ਕਦੇ ਪਸਾਰ ਲੈਂਦੀ। ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਤੇ ਪਾਣੀ ਉਚਕਦਾ, ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵਹਿ ਜਾਂਦਾ; ਕਦੇ ਪਾਣੀ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਟਕਰਾ ਜਾਂਦਾ। ਇਹ ਪਾਣੀ ਵਾਰ ਵਾਰ ਉੱਪਰ ਚੜ੍ਹਦਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ; ਜੋ ਪਾਣੀ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਡਿੱਗਿਆ, ਉਹ ਮੁੜ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਪਾਣੀ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਮਲਿਨਤਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਚਮਕਦਾ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਨੇ, ਜੋ ਪਾਣੀ ਭਵਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਡਿੱਗਿਆ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉਤੇ ਸ਼ਾਪ ਲੱਗਣ ਕਰਕੇ ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਗਏ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਥੇ ਇਸ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਸਨਾਨ ਕੀਤਾ, ਆਪਣੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੁਭਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ। ਉਹ ਮੁੜ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਚਲੇ ਗਏ ਅਤੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਏ। ਲੋਕ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਚਮਕਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਏ। ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਲੋਕ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰਦੇ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ। ਭਗੀਰਥ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋਇਆ। ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ ਚੱਲਿਆ ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਆਈ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਰਿਸ਼ੀ, ਦੈਤ, ਦਾਨਵ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਅਤੇ ਯਕਸ਼ਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ, ਕਿੰਨਰ, ਮਹਾਨ ਨਾਗ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਅਪਸਰਾਵਾਂ, ਹੇ ਰਾਮਾ, ਭਗੀਰਥ ਦੇ ਰਥ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲ ਪਏ। ਜੋ ਜਲਚਰ ਜੀਵ ਸਨ, ਉਹ ਵੀ ਗੰਗਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਚੱਲ ਪਏ। ਜਿਥੇ ਜਿਥੇ ਰਾਜਾ ਭਗੀਰਥ ਜਾਂਦਾ, ਉਥੇ ਉਥੇ ਗੰਗਾ ਵੀ ਜਾਂਦੀ। ਸਭ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਗੰਗਾ ਅੱਗੇ ਵਧੀ। ਫਿਰ ਜਦ ਉਹ ਜਹਨੂ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਯਜਨ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਅਨੇਕ ਅਦਭੁਤ ਤਪ ਕਰਮ ਕੀਤੇ ਸਨ, ਉਥੇ ਗੰਗਾ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੇ ਯਜਨ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਡੁੱਬੋ ਦਿੱਤਾ। ਜਹਨੂ ਨੇ, ਉਸ ਦੀ ਇਹ ਨਾਦਾਨੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਸਾਰੀ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਪੀ ਗਿਆ—ਇਹ ਇਕ ਅਸਾਧਾਰਣ ਕਰਤਬ ਸੀ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਜਹਨੂ ਦੀ ਆਦਰ-ਸਤਕਾਰ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਧੀ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਵੇ। ਤਦ ਜਹਨੂ ਰਿਸ਼ੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕੰਨ ਵਿਚੋਂ ਚਮਕਦੀ ਹੋਈ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਮੁੜ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਜਹਨੂ ਦੀ ਧੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਜਾਹਨਵੀ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ। ਫਿਰ ਗੰਗਾ ਭਗੀਰਥ ਦੇ ਰਥ ਦੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਚੱਲੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਰਵੋਤਮ ਨਦੀ ਸਮੁੰਦਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਉਥੋਂ ਉਹ ਪਾਤਾਲ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਜੋ ਭਗੀਰਥ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰ ਸਕੇ। ਭਗੀਰਥ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਬੜੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲਿਜਾਇਆ। ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਰਾਖ ਬਣੇ ਹੋਏ, ਬੇਹੋਸ਼ ਪਏ ਸਨ। ਭਗੀਰਥ ਨੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਉਤਮ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਉਹ ਰਾਖਾਂ ਧੋਤੀਆਂ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਗਏ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਏ, ਹੇ ਰਘੁ ਕੁਲ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ। ਫਿਰ ਅਗਲੇ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਕਥਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਰਾਜਾ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਮੰਨਦਾ ਹੋਇਆ, ਸਮੁੰਦਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਥੋਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਗਿਆ, ਜਿਥੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਰ ਰਾਖ ਹੋਏ ਪਏ ਸਨ। ਜਦ ਉਹ ਰਾਖਾਂ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵਿਲੀਨ ਹੋਈਆਂ, ਤਦ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹਨ, ਨੇ ਭਗੀਰਥ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: "ਹੇ ਵਿਅੱਗਰ ਸਮਾਨ ਪੁੱਤਰ, ਮਹਾਨ ਸਗਰ ਦੇ ਸਠ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਜਦ ਤੱਕ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਪਾਣੀ ਵੱਜੂਦ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਸਗਰ ਪੁੱਤਰ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਗੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ। ਇਹ ਗੰਗਾ ਤੇਰੀ ਵੱਡੀ ਧੀ ਹੋਏਗੀ; ਤੇਰੇ ਨਾਮ ਤੇਰੇ ਕਰਤੱਬ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਏਗੀ। ਇਹ ਦਿਵ੍ਯ ਗੰਗਾ ਤ੍ਰਿਪਥਗਾ ਅਤੇ ਭਗੀਰਥੀ ਵੀ ਕਹਾਈਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਤਿੰਨ ਰਸਤੇ ਤੈਅ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਹਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਥਗਾ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਸਾਰੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ ਪੂਰਵਜ ਹੈਂ, ਹੇ ਰਾਜਨ; ਤੂੰ ਪਿਤਰ ਤਰਪਣ ਕਰ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਵਰਤ ਪੂਰਾ ਕਰ। ਕਿਉਂਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਤੇਰੇ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਧਰਮੀ ਪੂਰਵਜ ਇਹ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ ਸਨ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਗੀਰਥ ਦੀ ਤਪस्या ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲਗਨ ਨਾਲ, ਗੰਗਾ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਈ, ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲੀ, ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਮਿਲੀ।