ਸੁਗਰੀਵ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦੀ ਪਾਲਨਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਅਸੀਂ ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ, ਉਸਦੇ ਬਚਨ ਪੂਰੇ ਕਰਨ ਦੀ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਕੋਨੇ-ਕੋਨੇ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰ ਰਹੇ ਸੀ। ਸਾਡੇ ਵਿਚ ਅੰਗਦ ਹੈ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਾਨਰ ਹੈ, ਵਾਲੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚ ਬਬਬਰ ਸ਼ੇਰ ਵਰਗਾ ਹੈ। ਉਹ ਸੈਨਾ ਦੇ ਤੀਜੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਨਾਲ ਚੱਲ ਪਿਆ ਸੀ। ਅਸੀਂ ਸਭ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਮਿਸ਼ਨ 'ਚ ਹਾਰ ਗਏ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਚ ਪਏ ਹੋਏ ਸੀ, ਵਿੰਧਿਆ ਪਹਾੜਾਂ ਉੱਤੇ ਕਈ ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤਾਂ ਬਿਤਾਈਆਂ। ਸਮਾਂ ਲੰਘਦਾ ਗਿਆ, ਮਿਸ਼ਨ ਅਧੂਰਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਮਨਾਂ ਵਿਚ ਵਾਨਰ ਰਾਜਾ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਛਾ ਗਈ। ਅਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ। ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਕਿਲਿਆਂ, ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਸਿਰਿਆਂ ਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਖੋਜੀ, ਪਰ, ਰਾਣੀ ਜੀ, ਤੁਹਾਡਾ ਕੋਈ ਪਤਾ ਨਾ ਲੱਗਾ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਜਾਨ ਦੇਣ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਸ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ, ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਉਪਵਾਸ ਕਰ ਕੇ ਮਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਸਾਰੇ ਵਧੀਆ ਵਾਨਰ ਵੀ ਇਸੇ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਬੈਠ ਗਏ। ਦੁੱਖ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ 'ਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ, ਅੰਗਦ ਨੇ ਗਹਿਰੀ ਵਿਲਾਪ ਕੀਤੀ—ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਛੋੜੇ ਤੇ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਵਾਲੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੇ ਵੀ। ਅਸੀਂ ਜਟਾਯੂ ਵਾਂਗ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਮਰਨ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕੀਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਡੇ ਲਈ ਇਹੀ ਸਾਡੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਹੁਕਮ ਸੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਸਾਡੇ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਖਾਤਰ, ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ালী ਪੰਛੀ, ਸੰਪਾਤੀ ਨਾਂ ਦਾ, ਜੋ ਗਿੱਧਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਜਟਾਯੂ ਦਾ ਭਰਾ ਸੀ, ਆਇਆ। ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੀ ਮੌਤ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ, "ਮੇਰੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਕਿਸਨੇ ਮਾਰਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਡਿੱਗਿਆ?" ਉਸਨੇ ਅੰਗਦ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸੋ, ਵਧੀਆ ਵਾਨਰੋ," ਤਾਂ ਅੰਗਦ ਨੇ ਜਨਸਥਾਨ 'ਚ ਹੋਈ ਵੱਡੀ ਘਟਨਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ। ਜਦ ਸੰਪਾਤੀ ਨੇ ਜਟਾਯੂ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਸਾਰੀ ਕਹਾਣੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ, ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਰਾਖਸਸ ਦੇ ਹੱਥੀਂ ਹੋਈ ਸੁਣੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਅਰੁਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਗਹਿਰੀ ਉਦਾਸੀ 'ਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਵਾਲੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ, ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਰਾਵਣ ਦੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਗੱਲ ਕੀਤੀ; ਇਹ ਬਾਤ ਸੁਣ ਕੇ ਸੰਪਾਤੀ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਸੁਖ ਮਿਲਿਆ। ਫਿਰ, ਅੰਗਦ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਵਿੰਧਿਆ ਪਹਾੜਾਂ ਤੋਂ ਉੱਠ ਕੇ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਤੁਹਾਡੀ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਆਸ ਵਿੱਚ, ਖੁਸ਼ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਹੋ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ, ਅੰਗਦ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਆ ਗਏ। ਪਰ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਤਲਪ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਫਿਰ ਚਿੰਤਾ 'ਚ ਪੈ ਗਏ। ਤਦ ਮੈਂ, ਵਾਨਰ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਬੈਠਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੇ ਡਰ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਕੇ, ਸੌ ਯੋਜਨ ਲੰਘ ਕੇ ਛਾਲ ਮਾਰੀ। ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਮੈਂ ਲੰਕਾ, ਜੋ ਰਾਖਸਸਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ। ਮੈਂ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਵੀਖਿਆ, ਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੀ, ਜੋ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਸੀ। ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਇਹ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਵਾਪਰੀ, ਠੀਕ ਠੀਕ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰੋ, ਹੇ ਰਾਣੀ, ਮੈਂ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਦੂਤ ਹਾਂ; ਰਾਮਾ ਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਹੀ ਇਹ ਉਪਰਾਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ, ਹੇ ਰਾਣੀ, ਸੁਗਰੀਵ ਦਾ ਮੰਤਰੀ, ਪਵਨ ਪੁੱਤਰ ਜਾਣੋ; ਤੁਹਾਡੇ ਪਤੀ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸ਼ਸਤ੍ਰਧਾਰੀ ਹਨ, ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਨ। ਲਕਸ਼ਮਣ, ਸ਼ੁਭ ਲਕੜਾਂ ਵਾਲਾ, ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਦੀ ਸੇਵਾ 'ਚ ਨਿਸ਼ਠਾਵਾਨ ਹੈ; ਹੇ ਰਾਣੀ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਪਤੀ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਰ ਮੈਂ, ਕੇਵਲ ਇੱਕਲਾ, ਇੱਥੇ ਸੁਗਰੀਵ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਆਇਆ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਆਪਣੇ ਮਨ-ਚਾਹੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਖੋਜ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਤੁਹਾਡਾ ਪਤਾ ਲੱਭਣ ਆਇਆ; ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ, ਮੈਨੂੰ ਦੁਖੀ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਮਿਲ ਗਈ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਛੋੜੇ ਵਿੱਚ ਰੋ ਰਹੀ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਹੁਕਮ ਮਿਲਿਆ ਸੀ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੱਭ ਕੇ ਤੁਹਾਡਾ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਾਂ; ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ, ਮੇਰੀ ਸਮੁੰਦਰ ਲੰਘਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿਅਰਥ ਨਹੀਂ ਗਈ। ਹੁਣ, ਹੇ ਰਾਣੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਇਹ ਮਾਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਾਂਗਾ; ਤੇ ਰਾਘਵ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜਲਦੀ ਹੀ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਆਵੇਗਾ। ਰਾਵਣ, ਜੋ ਰਾਖਸਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ, ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਮਾਰ ਕੇ, ਹੇ ਵੈਦੇਹੀ, ਰਾਘਵ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੈ ਜਾਵੇਗਾ। ਮਾਲ੍ਯਵਾਨ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪਹਾੜ ਹੈ। ਉਥੋਂ, ਵਾਨਰ ਕੇਸਰੀ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ, ਗੋਕਰਣ ਪਹਾੜ ਤੇ ਗਏ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਤਮਾ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਹੁਕਮ 'ਤੇ, ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਘਾਟ ਉੱਤੇ, ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਆਸਥਾਨ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਹੇ ਮੈਥਿਲੀ, ਉਸ ਥਾਂ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਦੇਸ਼ 'ਚ, ਮੈਂ ਪਵਨ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਜਨਮਿਆ; ਆਪਣੀਆਂ ਕਰਤੂਤਾਂ ਕਰਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਸੰਸਾਰ 'ਚ ਹਨੁਮਾਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਵੈਦੇਹੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਪਤੀ ਦੀਆਂ ਉਚੀਆਂ ਗੁਣਾਵਲੀਆਂ ਦੱਸੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਮੈਰੇ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰੋ; ਜਲਦੀ ਹੀ, ਹੇ ਰਾਣੀ, ਰਾਘਵ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਥੋਂ ਲੈ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਈ ਸੀਤਾ ਨੂੰ, ਮੇਰੀਆਂ ਤਰਕਸੰਗਤ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸੰਤੋਖ ਆਇਆ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੂਤ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣ ਲਿਆ। ਜਨਕੀ, ਜੋ ਅਤੁੱਲ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ ਸੀ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਲਕਾਂ ਕੰਬ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਹੰਝੂ ਵਗਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਸਦਾ ਸੋਹਣਾ ਚਿਹਰਾ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਤੇ ਚਿੱਟੀਆਂ ਚੌੜੀਆਂ ਸਨ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਖਿੜ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਰਹੂ ਦੇ ਚੰਗਲ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਉਸਨੇ ਹਨੁਮਾਨ ਵਾਨਰ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਛਾਣ ਲਿਆ, ਤੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਇਹ ਹੋਰ ਕੋਈ ਹੋ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਫਿਰ ਹਨੁਮਾਨ, ਜੋ ਦਰਸ਼ਨਯੋਗ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਬੋਲਿਆ। "ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਹੇ ਮੈਥਿਲੀ, ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਸੰਤੋਖ ਕਰੋ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ, ਜਾਂ ਤੁਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਕਿ ਮੈਂ ਵਾਪਸ ਜਾਵਾਂ?" "ਜਦ ਸ਼ੰਭੂਸਦਨ 'ਚ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਵਾਨਰ ਨੇ ਰਾਖਸਸ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਨਾਲ, ਤਦ ਮੈਂ, ਹੇ ਮੈਥਿਲੀ, ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੀ ਪਵਨ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਹਾਂ; ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਵੀ ਉਸ ਵਾਂਗ ਵਾਨਰ ਹਾਂ।" ਹੁਣ, ਛੱਤੀਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੋ। ਫਿਰ, ਮਹਾਨ ਹਨੁਮਾਨ, ਪਵਨ ਪੁੱਤਰ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਿਲਾਉਣ ਲਈ ਆਦਰਯੋਗ ਬਚਨ ਬੋਲਣ ਲੱਗਿਆ। "ਤੁਹਾਡੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਲਈ, ਇਹ ਚੀਜ਼ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵੱਲੋਂ ਲਿਆਈ ਤੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ; ਤੁਸੀਂ ਸੰਤੋਖ ਕਰੋ, ਤੁਹਾਡੀ ਪੀੜ੍ਹਾ ਦਾ ਫਲ ਹੁਣ ਘਟ ਗਿਆ ਹੈ।" ਜਨਕੀ ਨੇ, ਉਸਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਪਤੀ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਉਸਦਾ ਪਤੀ ਖੁਦ ਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਉਸਦਾ ਸੋਹਣਾ ਚਿਹਰਾ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਤੇ ਚਿੱਟੀਆਂ ਚੌੜੀਆਂ ਸਨ, ਬੜੀ ਤੇਜ਼ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਚਮਕ ਉਠਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਰਹੂ ਦੇ ਚੰਗਲ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।