ਲੱਖਮਣ ਨੇ ਸੁਗਰੀਵ, ਜੋ ਵਾਂਦਰਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਦੱਸੀ। ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਲੱਖਮਣ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣੀਆਂ, ਪਰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਉਦਾਸ ਤੇ ਬੇਰੂਣੀ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਉੱਤੇ ਗ੍ਰਹਿ ਲੱਗ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਰਾਵਣ ਨੇ ਜੋ ਤੇਰੇ ਗਹਿਣੇ ਲੁੱਟ ਲਏ ਸਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਗਹਿਣੇ ਜਦੋਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗੇ, ਤਾਂ ਵਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰਾਂ ਨੇ ਉਹ ਚੁੱਕ ਕੇ ਰਾਮ ਕੋਲ ਲਿਆ ਕੇ ਦਿੱਤੇ। ਉਹ ਵਾਂਦਰ ਬੜੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਹ ਗਹਿਣੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵਿਖਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤੇਰਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਹ ਗਹਿਣੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਖੁਦ ਉਹ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ। ਜਦ ਰਾਮ ਨੇ ਉਹ ਸੋਹਣੇ ਗਹਿਣੇ ਆਪਣੇ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ, ਉਹ ਬੜੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ। ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਤੱਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਅੱਖਾਂ 'ਚ ਹੰਜੂ, ਹਿਰਦੇ 'ਚ ਦਰਦ। ਰਾਮ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਦੁੱਖ ਦੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੜ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਢਹਿ ਗਿਆ, ਤੇ ਮੈਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ, ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ, ਉਸਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਲੱਖਮਣ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉਹ ਗਹਿਣੇ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੇ। ਤੇਰੇ ਵਿਛੋੜੇ ਕਰਕੇ, ਰਘੁਨੰਦਨ ਰਾਮ ਸਦਾ ਦੁਖੀ ਤੇ ਜਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਦਾ ਪਹਾੜ ਹੋਵੇ। ਤੇਰੇ ਲਈ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਨੀਂਦ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ, ਚਿੰਤਾ ਤੇ ਉਦਾਸੀ ਉਸਨੂੰ ਘੇਰੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਘਰ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਵੇ। ਤੇਰਾ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਰਘੁਨਾਥ ਬੜਾ ਕੰਬ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਡਾ ਪਹਾੜ ਭੂਚਾਲ ਨਾਲ ਹਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸੋਹਣੇ ਜੰਗਲਾਂ ਤੇ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਕੰਢੇ ਘੁੰਮਦਾ, ਪਰ ਤੇਰੇ ਬਿਨਾਂ ਉਸਨੂੰ ਕਿਤੇ ਵੀ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਮਰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਰਘੁਨਾਥ, ਜਨਕ ਕੁਮਾਰੀ, ਜਲਦੀ ਹੀ ਰਾਵਣ ਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਫਿਰ ਰਾਮ ਤੇ ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਇਕ ਵਚਨ ਲਿਆ ਕਿ ਵਾਲ਼ੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਤੇਰੀ ਖੋਜ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਾਂਦਰਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਦੋਵੇਂ ਵੀਰ ਭਰਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਤੇ ਉਥੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵਾਲ਼ੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਜਦ ਰਾਮ ਨੇ ਵਾਲ਼ੀ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਤਾਂ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਵਾਂਦਰਾਂ ਤੇ ਰੀਛਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ ਤੇ ਸੁਗਰੀਵ ਦੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਹੋਈ। ਮੈਂ, ਹਨੂਮਾਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪੱਖੋਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਦੂਤ ਬਣ ਕੇ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਵਾਪਸ ਪਾ ਕੇ, ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਵਾਂਦਰਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦਿਆ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦਸ ਦਿਸਾਵਾਂ ਵੱਲ ਤੇਰੀ ਖੋਜ ਲਈ ਭੇਜਿਆ। ਸੁਗਰੀਵ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਉਹ ਵਾਂਦਰ, ਜੋ ਪਹਾੜਾਂ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਸਨ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਨਿਕਲ ਪਏ। ਅਸੀਂ ਤੇ ਹੋਰ ਵਾਂਦਰ, ਸੁਗਰੀਵ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਤੇਰੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਛਾਣ ਮਾਰੀ। ਸਾਡੇ ਵਿਚ ਅੰਗਦ ਵੀ ਸੀ, ਜੋ ਵਾਲ਼ੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਬੜਾ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ। ਉਹ ਫੌਜ ਦੇ ਤੀਜੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਨਾਲ ਨਿਕਲਿਆ। ਸਾਨੂੰ, ਜੋ ਹਾਰੇ ਹੋਏ ਤੇ ਦੁਖੀ ਸਨ, ਬਹੁਤ ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤਾਂ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜਾਂ ਉੱਤੇ ਲੰਘ ਗਈਆਂ। ਜਦ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਤੋਂ ਨਿਰਾਸ ਹੋ ਗਏ, ਤੇ ਸਮਾਂ ਵੀ ਲੰਘ ਗਿਆ, ਤੇ ਵਾਂਦਰ ਰਾਜੇ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੇਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ। ਜਦ ਪਹਾੜਾਂ ਤੇ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਸਰੋਤ ਛਾਣ ਲਏ, ਤੇ ਤੇਰਾ ਕੋਈ ਪਤਾ ਨਾ ਲੱਗਾ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗਣ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚੈ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਸ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ, ਅਸੀਂ ਉਪਵਾਸ ਰੱਖ ਕੇ ਮੌਤ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਏ, ਸਾਰੇ ਵਧੀਆ ਵਾਂਦਰ ਇਕਠੇ ਬੈਠ ਗਏ। ਦੁੱਖ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਕੇ, ਅੰਗਦ ਨੇ ਤੇਰੇ ਵਿਛੋੜੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਵਾਲ਼ੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੇ ਰੋਣਾ ਕੀਤਾ। ਸਾਡਾ ਨਿਸ਼ਚੈ ਸੀ ਕਿ ਜਟਾਯੂ ਵਾਂਗ, ਅਸੀਂ ਵੀ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਦੇਵਾਂ। ਅਸੀਂ ਨਿਰਾਸ ਹੋ ਕੇ ਮਰਨੀ ਚਾਹੀ, ਇਹੀ ਸਾਡੇ ਰਾਜਾ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਸੀ। ਫਿਰ ਸਾਡੇ ਕੰਮ ਲਈ, ਇਕ ਵੱਡਾ ਤੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਪੰਛੀ ਆਇਆ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਸੰਪਾਤੀ ਸੀ। ਉਹ ਗਿਧਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਤੇ ਜਟਾਯੂ ਦਾ ਭਰਾ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੀ ਮੌਤ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਬੋਲਿਆ, “ਮੇਰਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਕਿਸ ਨੇ ਮਾਰਿਆ, ਤੇ ਕਿੱਥੇ ਡਿੱਗਿਆ?” ਉਸ ਨੇ ਅੰਗਦ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਵਧੀਆ ਵਾਂਦਰੋ!” ਫਿਰ ਅੰਗਦ ਨੇ ਜਨਸਥਾਨ ਦੀ ਘਟਨਾ, ਜਿਥੇ ਜਟਾਯੂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਰਾਖਸਸ ਨਾਲ ਲੜ ਕੇ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਪੂਰੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਜਦ ਸੰਪਾਤੀ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਜਟਾਯੂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਰਾਖਸ ਨੇ ਮਾਰਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਅਰੁਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ, ਜੋ ਕੁਝ ਰਾਵਣ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਬੀਤੀ, ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, ਤੇ ਸੰਪਾਤੀ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ। ਫਿਰ ਅੰਗਦ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਸਭ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜਾਂ ਤੋਂ ਚਲ ਕੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੱਕ ਆ ਪਹੁੰਚੇ। ਤੇਰੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਆਸ ਵਿੱਚ, ਅੰਗਦ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਸਾਰੇ ਵਾਂਦਰ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਆ ਗਏ। ਪਰ, ਜਦ ਤੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਫਿਰ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ ਮੈਂ, ਉਹ ਵਾਂਦਰ ਫੌਜ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਕੰਢੇ ਬੈਠਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਡਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਸੋ ਯੋਜਨ ਲੰਘ ਕੇ ਲੰਕਾ ਵੱਲ ਛਾਲ ਮਾਰੀ। ਰਾਤ ਨੂੰ, ਜਦ ਰਾਖਸਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਮੈਂ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਵੀ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਵੀ, ਜੋ ਦੁਖੀ ਸੀ। ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ੇ, ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਇਆ, ਮੈਂ ਉਹ ਸਭ ਤੈਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਦਾ ਤਿਵੇਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ, ਮੈਨੂੰ ਗੱਲ ਕਰ, ਮੈਂ ਦਸ਼ਰਥ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਦਾ ਦੂਤ ਹਾਂ। ਤੇਰੇ ਲਈ ਰਾਮ ਨੇ ਇਹ ਸਭ ਉੱਦਮ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਪਛਾਣ, ਮੈਂ ਸੁਗਰੀਵ ਦਾ ਮੰਤਰੀ, ਪਵਨ ਪੁੱਤਰ ਹਨੂਮਾਨ ਹਾਂ। ਤੇਰਾ ਪਤੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਧਨੁਧਾਰੀ, ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ।