ਹਨੁਮਾਨ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਸੁਗਰੀਵ ਦੇ ਮੰਤਰੀ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੇਰੀ ਕਲਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਰਾਮਾ ਤੈਨੂੰ ਸਦਾ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਵੈਦੇਹੀ, ਤੂੰ ਰਾਖਸ਼ਸੀਆਂ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਵੀ ਜੀਵਿਤ ਹੈਂ—ਇਹ ਤੇਰੀ ਭਾਗ ਹੈ। ਜਲਦੀ ਹੀ ਤੂੰ ਰਾਮਾ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਥੀ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਵੇਖੇਗੀ। ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਵਿਚ ਮੈਂ, ਹਨੁਮਾਨ, ਨਾਮ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਸੁਗਰੀਵ ਦਾ ਮੰਤਰੀ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਅਣਗਣੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਮਹਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰ ਕੇ ਲੰਕਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਆਇਆ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਟ ਰਾਵਣ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਪੈਰ ਰੱਖਿਆ। ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਸ਼ੂਰਵੀਰਤਾ ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਕੇ ਤੈਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਮੈਡਮ, ਮੈਂ ਉਹ ਨਹੀਂ ਜੋ ਤੂੰ ਸੋਚ ਰਹੀ ਹੈਂ; ਇਹ ਸ਼ੱਕ ਦੂਰ ਕਰ, ਮੇਰੇ ਸ਼ਬਦਾਂ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰ। ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਕਾਂਡ ਦੇ ਪੰਜਤੀਹਵੇਂ ਸਰਗ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣ। ਰਾਮਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਨੁਮਾਨ ਤੋਂ, ਵੈਦੇਹੀ ਨੇ ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਨਰਮ ਬੋਲ ਕਹੇ। "ਹੇ ਵਾਨਰ, ਮੈਨੂੰ ਰਾਮਾ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਚਿਨ੍ਹ੍ਹ ਮੁੜ-ਮੁੜ ਦੱਸ, ਤਾਂ ਕਿ ਦੁੱਖ ਮੈਨੂੰ ਘੇਰ ਨਾ ਲਵੇ। ਉਸ ਦੀ ਕਦਕਾਠ ਅਤੇ ਰੂਪ-ਸੁਭਾ ਵੀ ਦੱਸ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਜੰਘਾਂ, ਬਾਂਹਾਂ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਬਾਰੇ ਵੀ ਦੱਸ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੈਦੇਹੀ ਦੇ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ, ਹਨੁਮਾਨ, ਪਵਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਰਾਮਾ ਦਾ ਸੱਚਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਲੱਗਾ। "ਵੈਦੇਹੀ, ਇਹ ਤੇਰੀ ਭਾਗ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀ ਕਰਤੂਤਾਂ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਦੀ ਹੈਂ, ਹੇ ਕਮਲ-ਨੇਤ੍ਰ ਵਾਲੀ। ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਸੁਣ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਲ-ਨੇਤ੍ਰ ਵਾਲੀ, ਰਾਮਾ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਚਿਨ੍ਹ੍ਹ ਜੋ ਸਪਸ਼ਟ ਹਨ। ਰਾਮਾ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਦੀ ਪੰਖੜੀਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਹਨ, ਚੰਨ ਦੀ ਪੂਰੀ ਰਾਤ ਵਰਗਾ ਮੁੱਖ, ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਤੇ ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਹੇ ਜਨਕ ਕੁੜੀ। ਚਮਕ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ, ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਵਰਗਾ, ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਵਰਗਾ ਹੈ। ਉਹ ਜੀਵਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ, ਆਪਣੇ ਆਚਰਨ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਮਹਿਲਾ, ਰਾਮਾ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਚਾਰ ਵਰਣਾਂ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ ਹੈ, ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਅਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਾਲਾ। ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ, ਬਹੁਤ ਆਦਰਯੋਗ, ਨਿਸ਼ਠਾ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ, ਸਤਜਨਾਂ ਦਾ ਆਭਾਰੀ ਅਤੇ ਸਚੇ ਆਚਰਨ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ। ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸ਼িক্ষਿਤ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ, ਗਿਆਨਵਾਨ, ਚੰਗੇ ਆਚਰਨ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜਣ ਵਾਲਾ। ਉਹ ਯਜੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸ਼िक्षਿਤ, ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਆਦਰਯੋਗ, ਧਨੁਰਵਿਦਿਆ, ਵੇਦ ਅਤੇ ਉਪਵੇਦਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ। ਚੌੜੀਆਂ ਭੁਜਾਂ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਬਾਂਹਾਂ, ਸੰਖ ਵਰਗੀ ਗਰਦਨ, ਸੁੰਦਰ ਚਿਹਰਾ, ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਗਲ, ਅਤੇ ਤਾਮਰ ਰੰਗ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ—ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਰਾਮਾ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਡੋਲ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੂੰਜਦੀ ਹੈ, ਰੰਗ ਨਰਮ ਹੈ, ਤਾਕਤ ਭਰਪੂਰ, ਸਰੀਰ ਸੰਤੁਲਿਤ, ਅੰਗ ਸਪਸ਼ਟ, ਅਤੇ ਰੰਗ ਗੂੜ੍ਹਾ ਹੈ। ਉਹ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿਚ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿਚ ਲੰਬਾ, ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿਚ ਸਮ, ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿਚ ਉੱਚਾ, ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿਚ ਤਾਮਰ, ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿਚ ਨਰਮ, ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿਚ ਡੂੰਘਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਚਮੜੀ 'ਤੇ ਤਿੰਨ ਲਕੀਰਾਂ ਹਨ, ਤਿੰਨ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਝੁਕਾ ਹੋਇਆ, ਚਾਰ ਮੁੱਖ ਚਿਨ੍ਹ੍ਹ, ਤਿੰਨ ਸਿਰ, ਚਾਰ ਭਾਗ, ਚਾਰ ਨਿਸ਼ਾਨ, ਚਾਰ ਜੰਘਾਂ, ਅਤੇ ਚਾਰ ਸਮਤਾ। ਚੌਦਾਂ ਜੋੜੇ, ਚਾਰ ਦੰਦ, ਚਾਰ ਤਰੀਕੇ ਦੀ ਚਲ, ਵੱਡੇ ਹੋਠ, ਜਬੜੇ ਅਤੇ ਨੱਕ, ਪੰਜ ਨਰਮ ਗੁਣ, ਅਤੇ ਅੱਠ ਵੰਸ਼ਾਂ। ਉਹ ਦਸ ਕਮਲ ਵਰਗੇ ਚਿਹਰੇ, ਦਸ ਚੌੜੇ ਅੰਗ, ਤਿੰਨ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ, ਦੋ ਚਿੱਟੇ ਚਿਨ੍ਹ੍ਹ, ਛੇ ਉੱਚਾਈਆਂ, ਨੌਂ ਪਤਲੇ ਭਾਗ, ਅਤੇ ਰਾਘਵ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿਚ ਫੈਲਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸੱਚ ਅਤੇ ਧਰਮ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦਾ, ਚਮਕਦਾਰ, ਦਯਾ ਅਤੇ ਇਕੱਠ ਕਰਨ ਵਿਚ ਸਮਰਪਿਤ, ਥਾਂ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਸ਼ਬਦ ਬੋਲਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਭਰਾ, ਵੱਖਰੀ ਮਾਂ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਸੌਮਿਤ੍ਰੀ, ਅਣਗਣੀ ਚਮਕ ਵਾਲਾ, ਪਿਆਰ, ਰੂਪ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਵਿਚ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਉਹ ਰਾਮਾ, ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾਰ, ਮਹਾਨ, ਗੂੜ੍ਹੇ ਰੰਗ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਵਾਲਾ, ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਂਪੁਰਸ਼ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਧਰਤੀ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਮਿਲੇ, ਤੇਰੀ ਤਲਾਸ਼ ਵਿਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਘੁੰਮਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪੂਰਬਲੇ ਭਾਗ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਤੋਂ ਰੱਖੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ, ਰਿਸ਼ਯਮੂਕ ਪਹਾੜ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਹੇਠਾਂ, ਘਣੇ ਰੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਵੇਖਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੇ ਡਰ ਵਿਚ ਬੈਠਾ, ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਵੇਖਿਆ; ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਵੀ, ਵਾਨਰ ਰਾਜਾ ਸੁਗਰੀਵ, ਸੱਚ ਵਿਚ ਸਥਿਰ। ਅਸੀਂ ਰਾਜ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਜੋ ਪੂਰਬਲੇ ਭਾਗ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਇਆ; ਫਿਰ ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਛਾਲਾਂ ਦੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ, ਉੱਤਮ ਧਨੁਸ਼ ਹੱਥ ਵਿਚ ਫੜਕੇ। ਉਹ ਰਿਸ਼ਯਮੂਕ ਪਹਾੜ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਖੇਤਰ ਵੱਲ ਆਏ; ਉਹ ਦੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸ਼ੇਰ, ਧਨੁਸ਼ ਨਾਲ ਲੈਸ, ਵੇਖ ਕੇ, ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ। ਉਹ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਕੂਦ ਪਿਆ, ਡਰ ਨਾਲ ਗੁੰਮ ਹੋਇਆ; ਫਿਰ, ਉਸ ਚੋਟੀ 'ਤੇ, ਵਾਨਰ ਰਾਜਾ ਟਿਕਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ, ਇਕੱਲਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਭੇਜਿਆ; ਤਾਂ ਮੈਂ, ਸੁਗਰੀਵ ਦੇ ਹੁਕਮ 'ਤੇ, ਉਹ ਦੋ ਮਹਾਂਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ। ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਚਿਨ੍ਹ੍ਹਾਂ ਨਾਲ, ਜੋੜੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੇ ਹੋਏ; ਅਤੇ ਮੈਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਚਾਈ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਕੇ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਿੱਠ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਕੇ, ਉਹ ਦੋ ਮਹਾਂਪੁਰਸ਼, ਉਸ ਥਾਂ ਤੇ ਲਿਆਂਦੇ ਗਏ, ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਸੱਚ ਵਿਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ। ਦੋਵਾਂ ਵਿਚ ਗੱਲਬਾਤ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਡੂੰਘਾ ਪਿਆਰ ਜੰਮਿਆ; ਉੱਥੇ, ਦੋਵੇਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ। ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਬਿਆਨ ਕਰਦੇ; ਫਿਰ, ਰਾਮਾ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ, ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦਿੰਦਾ। ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਵਾਲੀ ਵੱਲੋਂ ਕੱਢੇ ਹੋਏ, ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਕਰਕੇ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ; ਫਿਰ, ਤੇਰੇ ਵਿਛੋੜੇ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਦੁੱਖ, ਰਾਮਾ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦੇ ਕਰਮ ਨਿਰਮਲ ਹਨ, ਪੀੜਾ ਦਿੰਦਾ।