ਜਦੋਂ ਸੀਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਇਹ ਸ਼ੱਕ ਹੋਇਆ ਕਿ ਇਹ ਬੰਦਰ, ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਖਸਸ ਰੂਪ ਬਦਲਣ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਕਿਤੇ ਰਾਖਸਸਾਂ ਦਾ ਹੀ ਮਾਲਕ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਸੀਤਾ ਨੇ ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਾ ਦਿੱਤਾ। ਸੀਤਾ ਦੀ ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਲਤਾ ਸਮਝ ਕੇ, ਪਵਨ ਪੁੱਤਰ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸੁਹਣੇ ਤੇ ਸਾਂਤਵਨਾ ਭਰੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਰਾਮ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਚੰਦਰਮਾ ਵਾਂਗ ਪਿਆਰੇ ਹਨ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਉਂਕਿ ਕੁਬੇਰ। ਸ਼ੌਰ ਵਿਚ ਉਹ ਵਿਖਿਆਤ ਵਿਣੂ ਵਰਗੇ ਹਨ; ਉਹ ਸੱਚ ਬੋਲਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੋਲ ਮਿੱਠੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਵਾਕ ਦੇ ਦੇਵਤਾ। ਉਹ ਸੁੰਦਰ, ਮਨੋਹਰ ਤੇ ਸੁਖੀ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਸਰੀਰਧਾਰੀ ਕਾਮਦੇਵ; ਪਰ ਜਦੋਂ ਕ੍ਰੋਧੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਮਹਾਨ ਰਥੀ ਤੇ ਯੋਧਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਦੀ ਛਾਂ ਹੇਠਾਂ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਰਾਮ ਨੂੰ ਹਿਰਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੁਭਾ ਕੇ ਆਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਦੂਰ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਤੈਨੂੰ ਇਕੱਲੀ ਥਾਂ ਉਠਾ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਪਰ ਹੁਣ ਜਲਦੀ ਹੀ ਤੂੰ ਉਸਦਾ ਨਤੀਜਾ ਵੇਖੇਂਗੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਰਾਮ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਦੇਣਗੇ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸੜਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦੇਣਗੇ। ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣਾ ਦੂਤ ਬਣਾ ਕੇ, ਇੱਥੇ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਭੇਜਿਆ ਹੈ। ਰਾਮ ਨੇ ਤੁਹਾਡੀ ਖੈਰੀਅਤ ਪੁੱਛ ਕੇ ਆਪਣਾ ਨਮਨ ਭੇਜਿਆ ਹੈ; ਅਤੇ ਰਾਮ ਦਾ ਦੋਸਤ, ਬੰਦਰਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਵੀ, ਹੇ ਮਾਤਾ, ਤੇਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬੰਦਰਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੇਰੀ ਚਤੁਰਾਈ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਰਾਮ ਤਾਂ ਹਰ ਵੇਲੇ ਤੇਰੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਵਿਦੇਹੀ, ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ ਤੂੰ ਜੀਵਿਤ ਹੈਂ, ਭਾਵੇਂ ਰਾਖਸਣੀਆਂ ਦੇ ਵਸ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ ਹੈਂ; ਜਲਦੀ ਹੀ ਤੂੰ ਰਾਮ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਥੀ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਵੇਖੇਂਗੀ। ਬੰਦਰਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਹਨੂਮਾਨ ਹਾਂ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦਾ ਮੰਤਰੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਅਣਮਾਪ ਹੈ। ਮੈਂ ਮਹਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਲੰਕਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹਾਂ ਤੇ ਦੁਸ਼ਟ ਰਾਵਣ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਪੈਰ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਕੇ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਹਾਂ; ਹੇ ਮਾਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਸੋਚ ਰਹੀ ਹੈਂ, ਮੈਂ ਉਹ ਨਹੀਂ ਹਾਂ। ਆਪਣਾ ਇਹ ਸ਼ੱਕ ਛੱਡ ਦੇ, ਮੇਰੇ ਬੋਲਾਂ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰ। ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਸੁੰਦਰਕਾਂਡ ਦੇ ਪੈਂਤੀਵੇਂ ਸਰਗ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣ। ਜਦ ਸੀਤਾ ਨੇ ਬੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਹਨੂਮਾਨ ਤੋਂ ਰਾਮ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੀ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਬੰਦਰ, ਮੈਨੂੰ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀਆਂ ਲਕੜੀਆਂ ਮੁੜ ਦੱਸ, ਤਾਂ ਜੋ ਦੁੱਖ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਹਾਵੀ ਨਾ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਲੰਬਾਈ, ਰੂਪ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜੰਘਾਂ ਤੇ ਬਾਂਹਾਂ, ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਬਾਰੇ ਵੀ ਦੱਸ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਦੇਹੀ ਵੱਲੋਂ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਪਵਨ ਪੁੱਤਰ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਰਾਮ ਦਾ ਅਸਲੀ ਰੂਪ ਵਰਣਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। "ਹੇ ਵਿਦੇਹੀ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਰੂਪ ਬਾਰੇ ਜੋ ਪੁੱਛਿਆ, ਇਹ ਤੇਰਾ ਭਾਗ ਹੈ। ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਨੇਤਰ ਵਾਲੀ, ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਚਿਨ੍ਹ੍ਹ ਸੁਣ, ਜੋ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰੇ ਹਨ। ਰਾਮ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਚੰਨ ਵਰਗਾ ਚਿਹਰਾ, ਸੋਹਣੇ ਤੇ ਦਇਆਲੂ ਹਨ, ਹੇ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ। ਉਹ ਚਮਕ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ, ਧੀਰਜ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਵਾਂਗ, ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਤੇ ਯਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹਨ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰੱਖਿਆਕਾਰ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਆਚਰਨ ਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਹਨ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਸਤ੍ਰੀ, ਰਾਮ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਚਾਰ ਵਰਣਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਤੇ ਕਾਇਮ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ, ਬਹੁਤ ਆਦਰਯੋਗ, ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਦੇ ਪੱਕੇ, ਭਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਆਭਾਰੀ ਤੇ ਚੰਗੀ ਚਾਲ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਹਨ। ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਦਿਆ 'ਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਭਗਤ, ਗਿਆਨਵਾਨ, ਸੁਭਾਅ ਵਾਲੇ ਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਿਤ ਹਨ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਉਹ ਯਜੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਲੋਂ ਆਦਰਯੋਗ, ਧਨੁਰਵਿਦਿਆ, ਵੇਦ ਅਤੇ ਉਪਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ। ਰਾਮ ਚੌੜੇ ਮੋਢੇ, ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਬਾਂਹਾਂ, ਸ਼ੰਖ ਵਾਂਗ ਗਰਦਨ, ਸੋਹਣਾ ਚਿਹਰਾ, ਛੁਪੇ ਹੋਏ ਹੱਡੀਆਂ, ਤੇ ਲਾਲੀ ਮਿਸ਼ਰਤ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਡੰਕ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਦੀ, ਰੰਗ ਨਰਮ ਤੇ ਨਿਰਮਲ, ਤੰਦਰੁਸਤ, ਸਰੀਰ ਸੁੰਦਰ, ਅੰਗ ਵੱਖਰੇ ਤੇ ਰੰਗ ਕਾਲਾ। ਉਹ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ, ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ, ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਮਾਨ, ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉੱਚੇ, ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਾਲੀ ਵਾਲੇ, ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਿੱਠੇ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘੇ ਹਨ। ਉਹਦੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਤਿੰਨ ਲਕੀਰਾਂ ਹਨ, ਤਿੰਨ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਝੁਕਾਅ, ਚਾਰ ਮੁੱਖ ਚਿਹਨ, ਤਿੰਨ ਸਿਰ, ਚਾਰ ਭਾਗ, ਚਾਰ ਚਿਨ੍ਹ, ਚਾਰ ਜੰਘਾਂ, ਤੇ ਚਾਰ ਸਮਾਨਤਾ ਹਨ। ਉਹਦੇ ਚੌਦਾਂ ਜੋੜੇ, ਚਾਰ ਦੰਦ, ਚਾਰ ਤਰੀਕੇ ਦੀ ਚਾਲ, ਵੱਡੇ ਹੋਠ, ਜਬੜੇ ਤੇ ਨੱਕ, ਪੰਜ ਮਿੱਠੇ ਗੁਣ, ਤੇ ਅੱਠ ਵੰਸ਼ ਹਨ। ਉਹਦੇ ਦਸ ਕਮਲ ਵਰਗੇ ਗੁਣ, ਦਸ ਚੌੜੇ, ਤਿੰਨ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ, ਦੋ ਚਿੱਟੇ ਚਿਹਨ, ਛੇ ਉਭਰੇ ਅੰਗ, ਨੌਂ ਪਤਲੇ ਭਾਗ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਾਅ ਹੈ। ਉਹ ਸੱਚ ਤੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ, ਮਹਾਨ, ਦਾਨ ਤੇ ਦਇਆ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੇ, ਥਾਂ ਤੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਬੋਲ ਬੋਲਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਦਾ ਭਰਾ, ਵੱਖਰੀ ਮਾਂ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ, ਸੌਮਿਤ੍ਰੀ, ਅਣਮਾਪ ਚਮਕ ਵਾਲਾ, ਪਿਆਰ, ਰੂਪ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਉਹ ਰਾਮ, ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ, ਮਹਾਨ ਯਸ਼ਸਵੀ, ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਦੋਵੇਂ ਬਬਬਰ ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਪੁਰਸ਼ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਤੇਰੀ ਖੋਜ ਕਰਦੇ-ਕਰਦੇ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਮਿਲੇ, ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਲੱਭਦੇ ਹੋਏ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪੁਰਾਣੇ ਕਰਮਾਂ ਕਰਕੇ, ਰਿਸ਼ਯਮੂਕ ਪਹਾੜ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਹੇਠਾਂ, ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵਿੱਚ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।