ਭਾਗੀਰਥ ਨੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਵਿੱਚ ਭਿੱਜੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਪੂਰਖਿਆਂ ਲਈ ਇਹ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਸਭ ਉੱਚੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੂਰਖ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਣ। ਫਿਰ, ਭਾਗੀਰਥ ਨੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਅੱਗੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, "ਹੇ ਭਗਵਾਨ! ਇਹ ਮੇਰੇ ਵੰਸ਼ ਲਈ ਮੈਂ ਮੰਗ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਤਾਂ ਜੋ ਮੇਰੀ ਵੰਸ਼-ਲੜੀ ਖਤਮ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇੱਛਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਵੱਡਾ ਵਰ ਦਿਓ।" ਇਸ ਉਪਰੰਤ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾਮਹ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ, ਨੇ ਰਾਜਾ ਭਾਗੀਰਥ ਨੂੰ ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਬਚਨ ਆਖੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਭਾਗੀਰਥ, ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਬਹੁਤ ਉੱਚੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਹੋਵੇ। ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ, ਇੱਛਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ!" ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਹਿਮਾਲਾ ਦੀ ਵੱਡੀ ਧੀ, ਗੰਗਾ, ਨੂਂ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਹਰਾ—ਅਰਥਾਤ ਸ਼ਿਵ—ਨੂੰ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਝੱਲਣ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰ। ਧਰਤੀ ਗੰਗਾ ਦੇ ਉਤਰਨ ਨੂੰ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ। ਮੈਂ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਸ਼ਿਵ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇਆਂ ਅਤੇ ਮਰੁਤ ਗਣਾਂ ਸਮੇਤ, ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬਾਲਕਾਂਡ ਦੇ ਬਿਆਲੀਵੇਂ ਸਰਗ ਦਾ ਅੰਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਚੌਂਤਾਲੀਵਾਂ ਸਰਗ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਉੱਥੋਂ ਚਲੇ ਗਏ, ਤਦ ਭਾਗੀਰਥ ਨੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਅੰਗੂਠਾ ਰੱਖ ਕੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਤਪ ਕਰਕੇ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਜਦ ਇੱਕ ਸਾਲ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਉਮਾਪਤੀ, ਪਸ਼ੁਪਤੀ—ਸ਼ਿਵ ਜੀ—ਨੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ! ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਾਂਗਾ। ਹਿਮਾਲਾ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਝੱਲਾਂਗਾ।" ਫਿਰ, ਹਿਮਾਵਤ ਦੀ ਵੱਡੀ ਧੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਆਦਰਯੋਗ ਸੀ, ਨੇ ਅਤਿਅਧਿਕ ਵੱਡਾ ਤੇ ਬਲਵਾਨ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ। ਹੇ ਰਾਮ, ਗੰਗਾ ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਕੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਆ ਪਈ। ਉਹ ਗੰਗਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਬੜਾ ਔਖਾ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਰਸਤੇ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗੀ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਤੀਬਰ ਧਾਰ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਅਤੇ ਜਲਧਾਰਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪਾਤਾਲ ਵੱਲ ਵਧੀ। ਉਸ ਦੀ ਅਹੰਕਾਰਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਭਗਵਾਨ ਹਰਾ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧ ਕੀਤਾ। ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜਟਾ ਵਿੱਚ ਲੁਕਾ ਲੈਣਗੇ। ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀ ਸ਼ਿਵ-ਰੂਦ੍ਰ ਦੀ ਜਟਾ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗੀ। ਹੇ ਰਾਮ, ਜਿਵੇਂ ਹਿਮਾਲਾ ਦੀ ਗੁਫਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਿਵ ਦੀਆਂ ਜਟਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾ ਫਸ ਗਈ ਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਉਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰਥ ਰਹੀ। ਉਹ ਜਟਾਵਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਵਿੱਚੋਂ ਰਾਹ ਨਾ ਲੱਭ ਸਕੀ। ਉੱਥੇ ਉਹ ਦੇਵੀ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਭਟਕਦੀ ਰਹੀ। ਉਥੇ, ਇੱਕ ਵਾਰ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤਪਸਿਆ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ, ਹਰਾ ਨੇ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਬਿੰਦੁਸਰਸ ਝੀਲ ਵੱਲ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਉਹ ਛੁੱਟੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ ਸੱਤ ਧਾਰਾਵਾਂ ਨਿਕਲੀਆਂ। ਹਲਾਦਿਨੀ, ਪਾਵਨੀ ਅਤੇ ਨਲਿਨੀ—ਇਹ ਤਿੰਨ ਪਵਿੱਤਰ ਧਾਰਾਵਾਂ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਵਹੀਆਂ। ਸੁਚਕਸ਼ੁ, ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਸਿੰਧੂ—ਇਹ ਤਿੰਨ ਵੱਡੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਚਲੀਆਂ। ਸੱਤਵੀਂ ਧਾਰਾ ਭਾਗੀਰਥ ਦੇ ਰਥ ਦੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਚਲ ਪਈ। ਭਾਗੀਰਥ, ਜੋ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਦਿਵ੍ਯ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ। ਮਹਾਨ ਗੰਗਾ ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ, ਤੇ ਭਾਗੀਰਥ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲ ਪਿਆ। ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਸਿਰ ਤੋਂ, ਗੰਗਾ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆ ਗਈ। ਜਿੱਥੇ ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਜਲ ਵਗਿਆ, ਉੱਥੇ ਉੱਚੀ ਧੁਨੀ ਹੋਈ, ਮੱਛੀਆਂ, ਕਛੂਏ, ਡੋਲਫਿਨਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਨਾਲ ਜਲ ਭਰ ਗਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਪਾਣੀ ਡਿੱਗਿਆ, ਧਰਤੀ ਚਮਕ ਉਠੀ। ਫਿਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਗਣ, ਗੰਧਰਵ, ਯਕਸ਼, ਅਤੇ ਸਿੱਧ ਆਦਿ, ਸਾਰੇ, ਆਪਣੇ ਵਿਮਾਨਾਂ ਤੇ ਆਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਗੰਗਾ ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਤਰੀ, ਉਡਦੇ ਹੋਏ ਵਿਮਾਨ, ਘੋੜੇ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਹਾਥੀਆਂ ਵਰਗੇ ਆਕਾਰਾਂ ਨਾਲ। ਉਥੇ ਖੜੇ ਦੇਵਤੇ ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ 'ਚ ਘੁੰਮਦੇ, ਇਸ ਅਦਭੁਤ ਤੇ ਵਡਿਆਈ ਵਾਲੀ ਗੰਗਾ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਨੂੰ ਦੇਖ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਦੇਖਣ ਲਈ ਅਣਗਿਣਤ, ਅਤਿਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦੇਵਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਜਦ ਉੱਡ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਆਕਾਸ਼ ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ, ਸੌ ਸੂਰਜਾਂ ਵਰਗਾ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਡੋਲਫਿਨਾਂ, ਸੱਪਾਂ ਅਤੇ ਚੰਚਲ ਮੱਛੀਆਂ ਨਾਲ। ਆਕਾਸ਼ ਬਿਜਲੀ ਵਰਗਾ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਵਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਹੰਸਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ, ਆਕਾਸ਼ ਪਤਝੜ ਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਰਗਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਕਦੇ ਨਦੀ ਤੇਜ਼, ਕਦੇ ਵਕਰੀ, ਕਦੇ ਚੌੜੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ। ਕਦੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਦੀ, ਕਦੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵਹਿੰਦੀ, ਕਦੇ ਪਾਣੀ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਟਕਰਾ ਜਾਂਦਾ। ਬਾਰ-ਬਾਰ, ਪਾਣੀ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਫਿਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ। ਜੋ ਪਾਣੀ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਡਿੱਗਿਆ, ਉਹ ਮੁੜ ਜਮੀਨ ਉੱਤੇ ਆ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਪਾਣੀ, ਜੋ ਸਭ ਅਪਵਿੱਤਰਤਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸੀ, ਚਮਕਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉੱਥੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦੇ ਸਾਰੇ ਸਾਧੂ ਤੇ ਗੰਧਰਵ ਆਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਹ ਪਾਣੀ ਛੂਹ ਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ। ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਕਾਰਨ ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉੱਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੀ ਅਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੂਰ ਕਰ ਲਈ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਧੁਲ ਗਏ, ਉਹ ਮੰਗਲਮਈ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਮੁੜ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ ਤੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ। ਲੋਕ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ, ਉਸ ਚਮਕਦਾਰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਕਾਰਨ। ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਲੋਕ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਏ। ਭਾਗੀਰਥ, ਜੋ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਦਿਵ੍ਯ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ। ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ, ਗੰਗਾ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਚੱਲੀ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਸਾਧੂ, ਦੈਤ, ਦਾਨਵ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਚੱਲ ਪਏ।