ਸਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਰਾਮ ਜੀ ਵੱਲ ਆਪਣਾ ਮਨ ਲਾ ਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹ ਸੋਚ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਜਿੰਨਾ ਤਪ ਤੇ ਵਰਤ ਕੀਤੇ, ਉਹ ਸਭ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਹੁਣ ਇਹ ਨਾਸੀਬੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਛੱਡ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਜ਼ਹਿਰ ਜਾਂ ਤੀਖੇ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਛੱਡ ਸਕਦੀ, ਤਾਂ ਚੁੱਪਚਾਪ ਕਰ ਲੈਂਦੀ, ਪਰ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਨਾ ਜ਼ਹਿਰ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਹਥਿਆਰ। ਗਹਿਰੀ ਪੀੜ੍ਹ ਵਿਚ, ਸਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਚੋਟੀ ਫੜੀ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਚੈ ਕਰ ਲਿਆ ਕਿ "ਇਸ ਚੋਟੀ ਨਾਲ ਹੀ ਮੈਂ ਜਲਦੀ ਯਮਲੋਕ ਨੂੰ ਚਲੀ ਜਾਵਾਂਗੀ।" ਉਹ, ਜਿਸਦਾ ਸਰੀਰ ਬਹੁਤ ਨਰਮ ਸੀ, ਇਕ ਦਰਖ਼ਤ ਦੀ ਟਾਹਣੀ ਵੱਲ ਵਧੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਰਾਮ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਈ ਸ਼ੁਭ ਸ਼ਕੁਨ ਹੋਏ, ਜਿਹੜੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ ਤੇ ਜੋ ਸੱਚੇ ਨਿਸ਼ਚੇ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਉਹੀ ਸੰਕੇਤ ਸਨ ਜੋ ਮਹਾਨ ਲੋਕ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਵੇਖਦੇ ਆਏ ਹਨ। ਹੁਣ ਸੁੰਦਰ ਕਾਂਡ ਦੇ ਵਿਅਸਮ ਚੌਵੀਸਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਨੂੰ ਸੁਣੋ। ਜਦੋਂ ਸਿਤਾ ਜੀ ਇਥੇ ਆਈ, ਦੁੱਖੀ, ਨਿਰਦੋਸ਼, ਖੁਸ਼ੀ ਤੋਂ ਵੰਞੀ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਸੋਗ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਉਹੀ ਸ਼ੁਭ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਦੀ ਖੱਬੀ ਅੱਖ, ਜੋ ਲੰਮੀ ਪਲਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੀ ਅਤੇ ਚਿੱਟੇ ਤੇ ਕਾਲੇ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਲਾਲ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਫੜਕਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਉਸ ਦਾ ਖੱਬਾ ਬਾਂਹ, ਜੋ ਸੁੰਦਰ, ਗੋਲ ਤੇ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਦੀ ਗੋਦ ਤੋਂ ਦੂਰ ਸੀ, ਅਚਾਨਕ ਕੰਬਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਜੰਘ, ਜੋ ਹਾਥੀ ਦੇ ਸੁੰਡ ਵਰਗੀ ਮੋਟੀ ਤੇ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਕੰਬਣ ਲੱਗ ਪਈ, ਜਿਵੇਂ ਰਾਮ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੇ ਹੋਣ। ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਰੰਗ ਦਾ, ਹਲਕਾ ਮੈਲਾ ਹੋਇਆ ਵਸਤ੍ਰ ਸੀ, ਜੋ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਖੜੀ ਹੋਈ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹਟ ਗਿਆ। ਇਹ ਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸ਼ੁਭ ਸੰਕੇਤ, ਜੋ ਨੇਕ ਲੋਕ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਪਛਾਣਦੇ ਆਏ ਹਨ, ਦੇਖ ਕੇ, ਸੋਹਣੇ ਭੰਵਾਂ ਵਾਲੀ ਸਿਤਾ ਜੀ, ਜਿਵੇਂ ਧੁੱਪ ਤੇ ਹਵਾ ਨਾਲ ਸੁੱਕੀ ਬੀਜ ਨੂੰ ਮੀਂਹ ਜਿਵੇਂ ਜਗਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਜੀ ਆਉਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਉਸਦੇ ਬਿੰਬ ਫਲ ਵਰਗੇ ਹੋਠ, ਅੱਖਾਂ, ਭੰਵਾਂ ਅਤੇ ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਚਿਹਰਾ, ਲੰਮੀਆਂ ਪਲਕਾਂ ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਰਾਹੂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਛੁਟ ਕੇ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਸੋਗ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਥਕਾਵਟ ਦੂਰ, ਮਨ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਠੰਢੀ ਹੋਈ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਆਤਮਾ ਜਾਗ ਪਈ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਨਿਖਰਿਆ ਚਿਹਰਾ, ਚੜ੍ਹਦੇ ਚੰਦ ਨਾਲ ਰਾਤ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਲੱਗਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਹੁਣ ਸੁੰਦਰ ਕਾਂਡ ਦੇ ਤੀਸਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਨੂੰ ਸੁਣੋ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ, ਜੋ ਬੜੀ ਹਿੰਮਤ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਸੁਣ ਰਹੇ ਸਨ—ਤ੍ਰਿਜਟਾ ਦੀਆਂ ਧਮਕੀਆਂ, ਸਿਤਾ ਜੀ ਦੇ ਬਚਨ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਾਕਸ਼ਸੀਆਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ। ਉਹ ਸੋਹਣੀ ਮੂਰਤੀ ਵਾਲੀ ਸਿਤਾ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਨੰਦਨ ਵਾਨ ਦੀ ਦੇਵੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਸੋਚਦੇ ਹਨ, "ਜਿਸ ਦੀ ਖੋਜ ਲੱਖਾਂ ਵਾਨਰ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਹ ਹੁਣ ਮੈਂ ਲੱਭ ਲਈ ਹੈ। ਮੈਂ ਚੁੱਪਚਾਪ ਰਾਜ਼ਦਾਰੀ ਨਾਲ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ, ਇਸ ਨਗਰ ਅਤੇ ਰਾਵਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਾਮ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆਵਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ ਤੜਪ ਰਹੀ ਹੈ, ਧੀਰਜ ਦੇ ਸਕਾਂ?" "ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਾਂ, ਜਿਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਪੂਰਨ ਚੰਦ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਕਦੇ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ, ਪਰ ਹੁਣ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਨਹੀਂ ਲੱਭ ਸਕੀ। ਜੇ ਮੈਂ ਇਸ ਨੇਕ ਸਤ੍ਰੀ ਨੂੰ, ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਸੋਗ ਨਾਲ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਬਿਨਾਂ ਧੀਰਜ ਦੇਂਦੇ ਇੱਥੋਂ ਚਲਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਜਾਣਾ ਨਿੰਦਨਯੋਗ ਹੋਵੇਗਾ। ਜੇ ਮੈਂ ਇੱਥੋਂ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਜਾਨਕੀ ਨੇ ਕੋਈ ਰੱਖਿਆ ਨਾ ਵੇਖੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਛੱਡ ਦੇਵੇਗੀ।" "ਜਿਵੇਂ ਮਹਾਬਲੀ ਰਾਮ, ਜਿਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਚੰਦ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿਤਾ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਵੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਾਂ। ਰਾਤ ਨੂੰ ਰਾਕਸ਼ਸੀਆਂ ਦੇ ਕਹੇ ਬਚਨ ਸਹਿਣਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਨ—ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਾਂ?" "ਜੇ ਮੈਂ ਬਾਕੀ ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਨਾ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਹ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਛੱਡ ਦੇਵੇਗੀ। ਜੇ ਰਾਮ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਸਿਤਾ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਕੀ ਆਖਿਆ?'—ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਸ ਸੋਹਣੀ ਮਹਿਲਾ ਨਾਲ ਬੋਲਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੀ ਜਵਾਬ ਦੇਵਾਂਗਾ? ਜੇ ਮੈਂ ਇੱਥੋਂ ਜਲਦੀ ਚਲਾ ਗਿਆ ਤੇ ਸਿਤਾ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਨਾ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਕਕੁਤਥ ਰਾਮ ਆਪਣੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਸਾੜ ਦੇਣਗੇ। ਜੇ ਮੈਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲਿਆ ਆਇਆ ਬਿਨਾਂ ਦੱਸਣ ਦੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਸੈਨਾ ਸਮੇਤ ਆਉਣ ਵੀ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।" "ਹੁਣ ਜਦ ਮੈਂ ਰਾਕਸ਼ਸੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੌਕਾ ਲੱਭ ਲਿਆ ਹੈ, ਮੈਂ ਅੱਜ ਹੀ, ਜੋ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਦੇਵਾਂਗਾ। ਪਰ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਛੋਟਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਉਪਰੋਂ ਵਾਨਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਾਂ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਸੁਚੱਜੀ ਮਾਨਵ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕਰਾਂਗਾ। ਪਰ ਜੇ ਮੈਂ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲਏ ਹੋਏ ਵਿਅਕਤੀ ਵਾਂਗ ਸੁਚਿੱਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕਰਾਂ, ਤਾਂ ਸਿਤਾ ਮੈਨੂੰ ਰਾਵਣ ਸਮਝ ਕੇ ਡਰ ਜਾਵੇਗੀ।" "ਮੈਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਮਾਨਵ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਅਰਥਪੂਰਨ ਗੱਲਾਂ ਕਰਾਂ; ਕੇਵਲ ਮੈਂ ਹੀ ਇਸ ਨਿਰਦੋਸ਼ੀ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਜਾਨਕੀ ਮੇਰਾ ਰੂਪ ਵੇਖੇ ਤੇ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੇ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੈਤਿਆਂ ਤੋਂ ਡਰ ਗਈ ਸੀ, ਫਿਰ ਡਰ ਜਾਵੇਗੀ। ਫਿਰ, ਡਰ ਦੇ ਮਾਰੇ, ਉਹ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਰੋ ਪਏਗੀ, ਮੈਨੂੰ ਰਾਵਣ, ਰੂਪ ਬਦਲਣ ਵਾਲਾ ਦੈਤ, ਸਮਝੇਗੀ।" "ਜੇ ਸਿਤਾ ਰੋ ਪਈ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ, ਮੌਤ ਵਰਗੀਆਂ, ਭਿਆਨਕ ਰਾਕਸ਼ਸੀਆਂ ਆ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਿਅਕ ਰੂਪਾਂ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਘੇਰ ਲੈਣਗੀਆਂ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰਣ ਜਾਂ ਫੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨਗੀਆਂ। ਜਦ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਦਰਖ਼ਤਾਂ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਤੇ ਡਾਲੀਆਂ ਉੱਤੇ ਉੱਡਦੇ ਵੇਖਣਗੀਆਂ, ਉਹ ਸ਼ੱਕ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪੈਣਗੀਆਂ। ਮੇਰਾ ਵੱਡਾ ਰੂਪ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸੀਆਂ ਡਰ ਕੇ ਕੰਬਣ ਲੱਗ ਪੈਣਗੀਆਂ ਤੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਚੀਕਣ ਲੱਗ ਪੈਣਗੀਆਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਿਤਾ ਜੀ ਦੀ ਅੰਤਰੀ ਪੀੜ੍ਹ, ਸ਼ੁਭ ਸੰਕੇਤਾਂ ਨਾਲ ਆਸ, ਤੇ ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਸਭ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ—ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਹੌਂਸਲੇ ਦੀ ਲੋੜ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਸਾਵਧਾਨੀ ਤੇ ਸਿਆਣਪ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ।