ਤ੍ਰਿਜਟਾ ਨੇ ਉਚਿਤ ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਆਪਣਾ ਸੁਪਨਾ ਦੱਸਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, “ਮੈਂ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਦਭੁਤ ਹਾਥੀਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਦਿਵ੍ਯ ਪਲਕੀਨ ਦੇਖੀ ਜੋ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਡ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਪਲਕੀਨ ਉੱਤੇ ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਰਾਮ ਚਿੱਟੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਅਤੇ ਚਿੱਟੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਹਜ਼ਾਰ ਘੋੜਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਖਿੱਚੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਸੇ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਵੇਖਿਆ—ਉਹ ਚਿੱਟੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ, ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਇੱਕ ਚਿੱਟੇ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਖੜੀ ਸੀ। ਸੀਤਾ ਰਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਤੀਜ ਦੀ ਕਿਰਣ ਸੂਰਜ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਹੋਵੇ। ਫਿਰ ਮੈਂ ਰਘੁਨੰਦਨ ਰਾਮ ਨੂੰ ਚਾਰ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲੇ ਮਹਾਨ ਹਾਥੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੇਖਿਆ। ਉਹ ਹਾਥੀ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਵੀ ਨਾਲ ਸੀ। ਦੋਵੇਂ ਆਪਣੇ ਉਜਲੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਚਿੱਟੇ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਚਿੱਟੇ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਜਨਕੀ ਕੋਲ ਆਏ। ਫਿਰ, ਉਸ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਖੜੇ ਹਾਥੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਜਨਕੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਬਾਂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ ਕਰਦੀ ਹੋਈ ਵੇਖਿਆ। ਫਿਰ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਗੋਦ ਤੋਂ ਛਲਾਂਗ ਲਗਾ ਕੇ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਪੋਂਛਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਹਾਥੀ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਸੀਤਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਲੰਕਾ ਦੇ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਮੈਂ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਕਕੁਤ੍ਥਸ ਰਾਮ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸੀਤਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਅੱਠ ਫਿੱਕੇ ਬਲਦਾਂ ਵੱਲੋਂ ਖਿੱਚੀ ਰਥ ‘ਤੇ ਇੱਥੇ ਆਏ। ਉਹ ਚਿੱਟੇ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿਚ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਾਲ ਸੀ। ਫਿਰ ਮੈਂ ਹੋਰ ਥਾਂ ਰਾਮ ਨੂੰ, ਜਿਸਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸੱਚੀ ਹੈ, ਵੇਖਿਆ। ਉਹ ਮਹਾਬਲੀ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਦਿਵ੍ਯ ਪੁਸ਼ਪਕ ਵਿਮਾਨ ‘ਤੇ ਚੜ੍ਹੇ ਹੋਏ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉੱਤਰੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਮੁਖ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਮੇਰੇ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿਸ਼ਣੂ ਵਰਗੀ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਪਤਨੀ ਸੀਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਸੀ। ਰਾਮ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਹਾਨ ਜੋਤਿ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਾ ਦੇਵਤਾ, ਨਾ ਦਾਨਵ, ਨਾ ਰਾਖਸ਼ਸ, ਨਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਵੀ ਜਿੱਤ ਸਕਦਾ। ਜਿਵੇਂ ਪਾਪੀ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਐਸੇ ਹੀ ਰਾਮ ਨੂੰ ਕੋਈ ਹਰਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਫਿਰ ਮੈਂ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ—ਉਸਦਾ ਸਿਰ ਮੁੰਡਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇਲ ਲਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਲਾਲ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ, ਮੱਤਵਾਲਾ, ਪੀ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਕਣੇਰ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਾਈ ਹੋਈ ਸੀ। ਅੱਜ ਰਾਵਣ ਪੁਸ਼ਪਕ ਵਿਮਾਨ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਇੱਕ ਔਰਤ, ਜਿਸਦਾ ਸਿਰ ਮੁੰਡਿਆ ਹੋਇਆ, ਕਾਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ, ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਘਸੀਟ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਗਧਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਖਿੱਚੀ ਰਥ ‘ਤੇ ਸੀ, ਲਾਲ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਲਾਲ ਉੰਗਣ ਨਾਲ ਲਿਪਤ। ਉਹ ਤੇਲ ਪੀ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਹੱਸ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਨੱਚ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਮੱਤ ਭਟਕ ਗਈ ਸੀ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਗਧੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਮੈਂ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਮੁੜ ਵੇਖਿਆ—ਉਹ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਮੂੰਹ ਕੇ ਬਲ ਡਿੱਗਿਆ ਹੋਇਆ, ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਗਧੇ ਤੋਂ ਭਟਕਿਆ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਗੰਦੇ, ਅਸਹਿਣਯੋਗ, ਭਿਆਨਕ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਨਰਕ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਮੈਲ ਤੇ ਗੰਦਗੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਡੁੱਬ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਇਕ ਚੀਕੜੀ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਵੜ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਲਾਲ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੀ ਔਰਤ ਨੇ ਦਸ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਗਲੋਂ ਫੜ ਲਿਆ। ਕਾਲੀ, ਜਿਸਦਾ ਸਰੀਰ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਲਿਪਤ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਘਸੀਟ ਕੇ ਲੈ ਗਈ। ਉਥੇ ਮੈਂ ਮਹਾਨ ਕੁੰਭਕਰਨ ਨੂੰ ਵੀ ਦੇਖਿਆ। ਰਾਵਣ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੇਲ ਲਗਾਏ ਹੋਏ ਸਿਰਾਂ ਨਾਲ, ਉੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਦਸ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲਾ ਰਾਵਣ ਸੂਰ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਇੰਦ੍ਰਜਿਤ ਮੱਛਲੀ ਉੱਤੇ। ਕੁੰਭਕਰਨ ਉੱਟ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ ਵਿਭੀਸ਼ਣ, ਚਿੱਟਾ ਛਤਰੀ ਲੈ ਕੇ, ਵੇਖਿਆ। ਉਹ ਚਿੱਟੇ ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਚਿੱਟੀ ਸੁਗੰਧ ਲਗਾਈ ਹੋਈ, ਸੰਗੀਤ, ਨਾਚ ਤੇ ਸ਼ੰਖ-ਢੋਲ ਦੀ ਧੁਨ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ, ਚਾਰ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲੇ ਦਿਵ੍ਯ ਹਾਥੀ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਗੱਜਣ ਬੱਦਲਾਂ ਵਰਗੀ ਸੀ। ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਆਪਣੇ ਚਾਰ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਆਕਾਸ਼ ਰਾਹੀਂ ਆਇਆ। ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸਭਾ ਬਣੀ, ਜਿੱਥੇ ਗੀਤ ਤੇ ਵਾਜਿਆਂ ਦੀ ਧੁਨ ਸੀ, ਪਰ ਰਾਖਸ਼ਸ, ਲਾਲ ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਲਾਲ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਲਹੂ ਪੀ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਹ ਸੋਹਣੀ ਲੰਕਾ, ਘੋੜਿਆਂ, ਰਥਾਂ ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਵਾਲੀ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗੀ ਹੋਈ, ਉਸਦੇ ਮਹਿਲ ਤੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਵੇਖੇ। ਮੈਂ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਰਾਵਣ ਵਲੋਂ ਰੱਖੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਪਰ ਰਾਮ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਦੂਤ, ਵਾਨਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ। ਲੰਕਾ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਰਾਖਸ਼ਸੀ ਔਰਤਾਂ, ਤੇਲ ਪੀ ਕੇ, ਮੱਤਵਾਲੀਆਂ, ਉੱਚੀ ਹੰਸੀ ਹੰਸਦੀਆਂ, ਰਾਖ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ, ਵੇਖੀਆਂ। ਕੁੰਭਕਰਨ ਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਾਖਸ਼ਸ ਲਾਲ ਵਸਤ੍ਰ ਪਾ ਕੇ ਗੋਬਰ ਦੇ ਤਲਾਅ ਵਿੱਚ ਵੜ ਗਏ। ਤੂੰ ਜਾ, ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖੀਆਂ ਨਾਲ ਵੇਖ ਲੈ—ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਰਾਮ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਲੈ ਲਵੇਗਾ; ਉਹ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ, ਆਦਰਯੋਗ, ਵਨਵਾਸੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਜਾਂ ਧਮਕੀ ਕਦੇ ਸਹਿਨ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ। ਹੁਣ ਹੋਰ ਕਠੋਰ ਬੋਲ ਬੰਦ ਕਰੋ, ਸਿਰਫ ਮਿੱਠੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰੋ। ਆਓ, ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੀਏ—ਇਹੀ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਹੈ। ਜਿਸਦਾ ਸੁਪਨਾ ਐਸਾ ਆਵੇ, ਜਦ ਉਹ ਦੁੱਖੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਕੇ ਆਪਣਾ ਪਿਆਰਾ ਮਿਲੇਗੀ। ਜੇਕਰ ਉਸਦਾ ਅਪਮਾਨ ਵੀ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਮਨਾਉ, ਰਾਖਸ਼ਸੀਆਂ—ਹੋਰ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਲਾਭ ਨਹੀਂ। ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਰਾਮ ਵਲੋਂ ਭਿਆਨਕ ਡਰ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ‘ਤੇ ਆ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਮੈਥਲੀ, ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ, ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਇੱਕਲੀ ਹੀ ਰਾਖਸ਼ਸੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਸੰਕਟ ਤੋਂ ਬਚਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਖੋਟ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦੀ, ਉਸਦੇ ਅੰਗਾਂ ਉੱਤੇ ਰਤੀ ਭਰ ਵੀ ਦਾਗ ਨਹੀਂ। ਮੈਨੂੰ ਸਿਰਫ ਉਸਦੀ ਛਾਂ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਅਸਮਾਨਤਾ ਲੱਗਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਦੇਵੀ, ਜੋ ਆਕਾਸ਼ ਰਾਹੀਂ ਆਈ, ਅਣਚਾਹੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਮੈਂ ਵੇਖ ਰਹੀ ਹਾਂ ਕਿ ਵੈਦੇਹੀ ਦਾ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦਾ ਨਾਸ ਅਤੇ ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਰਾਮ ਦੀ ਜਿੱਤ ਹੋਣੀ ਹੈ।